Savjet bezbjednosti opet bez odluke o konfliktu

Glas 10.08.2008 03:12

Foto: Savjet bezbjednosti opet bez odluke o konfliktu

Njujork -- Savjet bezbjednosti Ujedinjenih nacija ponovo nije uspjeo da donese odluku o oružanom sukobu u Južnoj Osetiji, javlja Tanjug.

Predsjedavajući Savjeta, belgijski ambasador u UN Jan Grauls je, poslije zatvorenog sastanka na kome je pomoćnik generalnog sekretara UN Edmond Mule obavijestio Savjet bezbjednosti UN o situaciji u Gruziji, rekao da brza promjena stanja na terenu čini teškim usaglašavanje zajedničkog stava.

Prema njegovim riječima, nekoliko članica Savjeta bezbjednosti založilo se za prekid vatre, dok su druge izrazile zabrinutost zbog borbi i posljedica vojnih dejstava po civilno stanovništvo, prenosi DPA.

Ruski ambasador Vitalij Čurkin je poslije sastanka izjavio da Moskva ima političke i humanitarne razloge za svoje prisustvo u Južnoj Osetiji. On je novinarima rekao da je, od kako su u četvrtak počele borbe, ubijeno oko 2.000 civila u Južnoj Osetiji, a oko 30.000 ljudi je izbjeglo u Rusiju.

"Rusija se neće povući", rekao je Čurkin. "Da bismo se povukli, moramo biti sigurni da tamo neće biti genocida. To su krupne stvari".

On je odbacio pozive na prekid vatre, rekavši da to nije ispravno riješenje dok se još vode borbe. Čurkin je, umesto toga, pozvao Gruziju da povuče svoje trupe iz Južne Osetije, čiji je glavni grad, kako je dodao, uništen gruzijskim raketama.

"Gruzija se mora povući sa teritorije Južne Osetije koju je zauzela u vojnoj agresiji i prihvatiti sporazum o odricanju od sile, što smo ih proteklih godina pozivali da učine", rekao je ruski ambasador u UN.

Čurkin je, takođe, optužio Savjet bezbjednosti UN da kasni za događajima u Gruziji i dodao da neki njegovi članovi, koje nije imenovao, nastoje da odlože sastavljanje zvaničnog saopštenja u vezi sa borbama.

SB UN obavješten o eskalaciji sukoba

Sukobi u Gruziji šire se van granica Južne Osetije, izjavio je pomoćnik generalnog sekretara Ujedinjenih nacija Edmond Mule na sinoćnjem sastanku u Savjetu bezbjednosti UN i upozorio na rastući broj žrtava konflikta.

Kako je objavljeno na internet sajtu UN, Edmond Mule, koji je zadužen za mirovne operacije UN, obavijestio je članice Savjeta bezbjednosti o najnovijem razvoju događaja u Gruziji, gdje traje sukob gruzijskih sa snagama Južne Osetije i Rusije.

On je novinarima, nakon sastanka iza zatvorenih vrata, rekao da je već značajan broj žrtava i izbjeglica i zvačajan obim uništavanja u otcjepljenoj gruzijskoj republici Južnoj Osetiji, od kako su borbe počele 7. avgusta.

Prema njegovim riječima, posmatračka misija UN u Gruziji, koja od 1993. godine nadgleda primirje između Gruzije i njene druge otcjepljene republike Abhazije, obavjestila ga je da očekuje da abhaske snage već u nedelju ujutru otpočnu vojnu operaciju protiv gruzijske vojske u Kodorskom klancu.

On je dodao da su vlasti Abhazije obavijestile posmatrače UN da se povuku odatle, na dajući objašnjenje za taj zahtev.

Primirje

Vlasti Južne Osetije saopštile da su, poslije petočasovne bitke, prekinute artiljerijske borbe u Šinvaliju. Među ranjenima i novinari.

U saopštenju Vlasti Južne Osetije se navodi da je spriječen tenkovski napad i da je na južnoj periferiji grada uništeno 12 gruzijskih tenkova i oboren jedan avion. Ministar zdravlja Gruzije Sandro Kvitašvili je saopštio da je u Gruziji poginulo 45 vojnika i 40 civila, prenosi ruska agencija Interfaks. Ranjeni članovi ekipe ruskog televizijskog kanala "Vesti".

Kako su izvjestile ruske novinske agencije, prilikom napada na vozilo TV ekipe u nogu je ranjen novinar Aleksandar Sladkov, a u ruku snimatelj Leonid Losev, dok je videoinženjer Igor Uklein zadobio kontuzije. Njih trojica prebačeni su u Vladikavkaz, glavni grad ruske republike Sjeverne Osetije, gdje su operisani.

Nedaleko od Šinvalija, od vatre sa gruzijske strane ranjen izvještač "Komsomolske pravde" Aleksandar Koc, a agencija RIA Novosti već dva dana ne može da stupi u kontakt sa svojim fotografom Saidom Carnajevom.

Istovremeno, ruski izvori javljaju da je u borbama u Južnoj Osetiji poginulo najmanje 2.000 ljudi.

Južnu Osetiju je posljednjih dana napustilo oko 7.400 izbjeglica, saopštio je predstavnik UNHCR-a za izbjeglice Ron Redmond, a prenosi Itar-Tas.

Novinari koji izvještavaju iz glavnog grada Južne Osetije, Šinvalija, u kojem se vode žestoke bitke, preko novinara agencije Interfaks uputili su apel da se otvori koridor za novinarske ekipe, djecu, žene i starije ljude.

"Obraćamo se predsednicima Rusije, SAD i Gruzije, Dmitriju Medvedevu, Džordžu Bušu i Mihailu Sakašviliju, vladama zapadnih zemalja, UN, OEBS-u i drugima sa molbom da se organizuje koridor za našu evakuaciju", navedeno je u pozivu novinara.

U međuvremenu, Ministarstvo odbrane Rusije, čija se 58. armija, 76. vazdušno desantna divizija i specijalne vojne snage od petka nalaze u Južnoj Osetiji, demantovalo je izvještaje gruzijskih medija o eksploziji u Rokskom tunelu, koji povezuje Severnu Osetiju, autonomnu republiku u sastavu Rusije, sa Južnom Osetijom.

Jedinice ruske armije pouzdano kontrolišu teritorije oko tunela, saopštilo je ministarstvo. Kroz taj tunel prevoze se i ranjenici iz Južne Osetije.

Ruski premijer Vladimir Putin pozvao je Gruziju da odmah obustavi agresiju i naveo da su dejstva Rusije sa pravnog aspekta apsolutno osnovana, legitimna i neophodna.

A šef ruske diplomatije Sergej Lavrov pozvao je sinoć međunarodnu zajednicu da se priključi međunarodnim mirovnium naporima u Južnoj Osetiji.

Skupština Gruzije jednoglasno je potvrdila ukaz predsjednika Mihaila Sakašvilija o uvođenju ratnog stanja u zemlji na 15 dana, koji je ponudio Rusiji trenutni prekid vatre.

Mihail Sakašvili naredio je gruzijskim vojnicima da napuste glavni grad Južne Osetije Šinvali kao prvi korak ka primirju.

Francuska predlaže plan za rešenje krize

Francuska, koja trenutno predsjedava EU, predložila je plan o okončanju krize u Južnoj Osetiji, koji sadrži poziv ruskim i gruzijskim snagama da se povuku.

Plan poziva na "ponovno uspostavljanje situacije koja je ranije vladala u regiji, uključujući povlačenje ruskih i gruzijskih snaga na svoje prethodne pozicije," saopšteno je iz kabineta francuskog predsjednika Nikole Sarkozija, navodi Rojters.

Plan koji predlaže Francuska sadrži tri ključna elementa: momentalni prekid nasilja, puno poštovanje suvereniteta i teritorijalnog integriteta Grizije i povratak na prethodnu situaciju na terenu, prenosi ANSA.

U saopštenju se navodi i da će, na poziv predsjednika Sarkozija, šef francuske diplomatije Bernar Kušner, otputovati u region "što je ranije moguće, kako bi stranama u sukobu predložio načine za izlazak iz krize".

Istorijat sukoba na Kavkazu

Moskva -- Južna Osetija otcjepila se od Gruzije 1992. godine, kada je poginulo više od 1.000 ljudi, a nekoliko desetina hiljada je izbeglo.

Taj region na jugu Kavkaza, koji se nalazi u okviru međunarodno priznatih granica Gruzije, proglasio je nezavisnost posle rata 1991. i 1992. godine. 16 godina od završetka gruzijsko-južnoosetijskog rata, Gruzija je u petak započela vojnu operaciju širokih razmera radi "obnavljanja ustavnog poretka" na svojoj teritoriji. U te sukobe, inače, uključena je i druga sporna oblast - Abhazija.

Istorijski podaci govore da je Osetija još 1843. godine podeljena na Sjevernu i Južnu, od kojih je Južna ušla u sastav Tbiliske gubernije kao Osetinski okrug.

U februaru 1921. godine Gruzija se našla u Sovjetskom Savezu, a 20. aprila 1922. formirana je Južnoosetijska Autonomna Oblast u sastavu Gruzijske SSR.

Južna Osetija, u kojoj su počeli sukobi koji prete da zapale Kavkaz, nemirno je područje u sastavu Gruzije koje već skoro dvije decenije istrajava u nameri da se odvoji od Tbilisija.

Kada se devedesetih godina Gruzija otcjepila od tadašnjeg SSSR-a, Južna Osetija je maja 1992. donela odluku o proglašenju nezavisnosti od Gruzije.

Oružani sukobi tim povodom okončani su sporazumom iz juna iste godine, izmedu Borisa Jeljcina, tadašnjeg predsjednika Rusije, i Eduarda Ševarnadzea, šefa gruzijske države.

U zonu konflikta uvedene su mješovite mirovne snage sa po 500 pripadnika iz Rusije, Gruzije i Severne Osetije.

Nezavisnost Južne Osetije nijedna zemlja nije priznala, ali Gruzija nije uspostavila kontrolu nad tom teritorijom. Gruzijski predsednik Mihail Sakašvili se nakon stupanja na vlast 2003. godine trudi da ponovo stekne kontrolu nad Južnom Osetijom, kao i nad takođe seperatističkom Abhazijom.

Južna Osetija je teritorija veličine 4.000 kvadratnih kilometara, udaljena oko 100 kilometara od gruzijske prestonice Tbilisija, na južnim padinama Kavkaza.

U Južnoj Osetije živi više od 75.000, od kojih 95 odsto ima državljanstvo Ruske Federacije. Oni govore sopstevni jezik, sličan persijskom, i koriste rublju kao svoju valutu.

Tokom referenduma koji je bio održan 1992. godine i u septembru 2006. godine, velika većina stanovništva glasala je za nezavisnost te republike, smatrajući da su pod sovjetskom vlašću prisilno pripojeni Gruziji.

U bivšem Sovjetskom Savezu, Abhazija je imala status autonomne republike, a Južna Osetija status autonomne oblasti u okviru Gruzije.

Južna Osetija je u julu ove godine odbila preglog EU za pregovore sa Briselom o rešavanju svog sukoba sa Gruzijom.

Zamjenik premijera u parlamentu Južne Osetije Boris Čočijev izjavio je tada medijima da je "vlada odbila prijedlog EU jer ona nije pozvala predstavnike Sjeverne Osetije (susjednog regiona koji je dio Rusije) da učestvuju u pregovorima".

Novi sukobi između gruzijskih snaga i separatističkih jedinica u Južnoj Osetiji naveli su Evropsku uniju da izrazi duboku zabrinutost zbog situacije u regionu.

Lideri Abhazije i Južne Osetije su juna prošle godine pozvali Ujedinjene nacije da, poslije Kosova, priznaju i njihovu nezavisnost.

Savjet bezbjednosti UN se oktobra prošle godine ponovo založio za teritorijalni integritet Gruzije i pozvao sve strane da se uzdrže od nasilja i provokacija. Rusija je nagovjestila da će intervenisati ako se njeni građani u Južnoj Osetiji nađu u opasnosti.

Hronologija drugih važnih događaja

- 10. novembra 1989. godine Savjet narodnih deputata Južnoosetijske Autonomne Oblasti proglasio je autonomiju u sastavu Gruzijske SSR, na teritoriji koja je obuhvatala blizu 40.000 kvadratnih kilometara, sa oko 85.000 ljudi - približno 67 odsto Osetina, 25 odsto Gruzina i drugih nacionalnosti oko osam odsto. Vrhovni Savjet Gruzije ocjenio je da je zahtjev Južne Osetije nelegalan i počinje prvi konflikt, koji je trajao do januara 1990.

- 20. septembra 1990. godine skupština Oblasti usvaja Deklaraciju o suverenitetu, proglašivši se za demokratsku sovjetsku republiku i deputati se obraćaju Moskvi sa molbom o priznaju suverene republike u sastavu SSSR-a.

- 10. decembra 1990. godine skupština Gruzije ukida autonomiju i proglašava teritoriju Južne Osetije administrativnom jedinicom Gruzije, "Šinvalskim regionom". U decembru te godine počinje drugi gruzijsko-južnoošetijski konflikt, završen u julu 1992. godine. U borbama je poginulo približno 1.200 Južnoosetina i 700 Gruzina. U Sjevernoj Osetiji nalazi se blizu 40.000 izbeglica.

- 19. januara 1992. godine u Južnoj Osetiji je sproveden referendum o ujedinjenju Severne i Južne Osetije i prisajedinjenju Rusiji, kada je 99 odsto upisanih birača glasalo "za". Nezavisnost Južne Osetije diplomatski nije priznala nijedna članica UN.

- 29. maja 1992. godine skupština Južne Osetije usvojila je Akt o državnoj nezavisnosti

- 24. juna 1992. predsjednik skupštine Gruzije Eduard Ševarnadze, predsednik Rusije Boris Jeljcin i predstavnici Južne Osetije potpisali su u Dagomisu kod Sočija sporazum, na osnovu kojeg je sukob prekinut. U Južnu Osetiju uvedene su mirovne snage od po 500 pripadnika iz Rusije, Gruzije i Severne Osetije, koje se i danas nalaze u nepriznatoj republici.

- 2. novembra 1993. usvojen je Ustav Republike Južne Osetije.

- 30. novembra 1996. godine bili su održani prvi predsjednički izbori, na kojima je izabran Ludvig Čibirov.

- 6. decembra 2001. godine na predsedničkim izborima pobjedio je Eduard Kakojti, koji od Rusije traži u martu 2002. godine priznanje nezavisnosti i prisajedinjenje Rusiji.

- 12. novembra 2006. održan je drugi referendum o nezavisnosti, koji je opet podržala ogromna većina stanovnika. Izjašnjavanje je nadzirao tim od 34 međunarodna posmatrača iz Nemačke, Austrije, Poljske, ŠŠvedske. Ni ovaj referendum nisu priznali UN, Evropska unija, OEBS, NATO i Ruska Federacija, jer na njemu nisu učestvovali etnički Gruzijci i jer bez priznanja centralne vlasti u Tbilsiju nije mogao imati legalnost.