Protesti, rat i nova stranica u Americi

Politička previranja, ubistva, protesti, ratovi ne znaju za pandemiju.

 

Svijet jeste stao 2020. godine zbog virusa korona, ali previranja je bilo širom planete. Neke događaje, pogotovo s početka godine, gotovo da smo zaboravili zbog “kovida”. Ovo je kratak podsjetnik na neke od najznačajnijih trenutaka koji su obilježili godinu iza nas i promijenili tokove istorije

Ubistvo iranskog generala

Početkom godine američki dronovi izveli su napad na aerodrom u Bagdadu i pogodili kolonu automobila. Među pe­t žrtava bio je i iranski general Kasem Sulejmani, komandant jedinica za specijalne operacije. U momentu vrlo povišenih tenzija između Irana i SAD, ubistvo, među Irancima vrlo poštovanog generala, dovelo je svijet na ivicu novog bliskoistočnog rata. Kasem Sulejmani važio je za bliskog saradnika iranskog vjerskog vođe, ajatolaha Alija Hamneija i smatran je za mogućeg budućeg iranskog lidera, a njegovo ubistvo izazvalo je gnjev i proteste širom Irana.

Hari i Megan odstupili od kraljevskih dužnosti

Vijest koja je odjeknula svijetom poput bombe i ostavila u čudu čitavu javnost: princ Hari i vojvotkinja od Saseksa Megan Markl odlučili su da odstupe sa svih kraljevskih dužnosti i započnu samostalan život. U istoriji britanske krune slična stvar se nikada nije dogodila, pa je istup mladog bračnog para doveo čitavu porodicu u nezavidnu situaciju.

Najvažnija reakcija danima je čekana, reakcija 93-godišnje kraljice Elizabete. Na kraju, ona je podržala unuka i mladu snahu poručivši da razumije njihove motive za tako radikalan potez. Hari i Megan izgubili su titulu “njihovo visočanstvo”, novac iz javnih fondova za svoje dužnosti i prestali da predstavljaju kraljicu.

Antirasistički protesti u SAD

Krajem maja SAD su ustale na noge zbog još jednog u nizu ubistava Afroamerikanaca od strane bijelog policajca. Džordž Flojd, 46-godišnji Afroamerikanac, preminuo je u bolnici u Minaepolisu nakon što mu je jedan od policajaca tokom privođenja koljenom pritisnuo vrat. U videu koji je obišao svijet čuje se kako on uzvikuje: “Molim vas, ne mogu da dišem”, prije nego što je prestao da se pomjera.

Smrt Džordža Flojda pokrenula je lavinu. Protesti su počeli u Mineapolisu, a zatim se prelili i na čitavu Ameriku. Stotine hiljada ljudi marširalo je ulicama najvećih američkih gradova ističući da su i “crni životi važni”. U znak podrške Amerikancima protestovalo se širom svijeta - u Londonu, Berlinu, Parizu. Na vrhuncu nezadovoljstva policija je nemire dodatno raspirivala nasilnim postupcima, što je zemlju dovelo gotovo do ivice anarhije.

Eksplozija u Bejrutu

U bejrutskoj luci 4. avgusta odjeknulo je poput atomske bombe. Amonijum-nitrat, koji se najčešće koristi kao đubrivo, eksplodirao je vjerovatno zbog nebrige tokom skladištenja. Eksplozija je potpuno razorila luku libanske prestonice, okolne zgrade, više od 300.000 ljudi ostalo je bez krova nad glavom, a poginulo najmanje 150 osoba.

Udar je bio toliko moćan da se osjetio i na Kipru, na udaljenosti od 240 kilometara, a fotografije razorenog grada podsjetile su na sravnjene Hirošimu i Nagasaki.

Demonstracije u Bjelorusiji

Masovne demonstracije započele su širom zemlje nakon pobjede Aleksandra Lukašenka na predsjedničkim izborima u Bjelorusiji. Cijela zemlja digla se na proteste koji su, do kraja godine, skoro svakodnevno završavali hapšenjem stotina građana i pristalica opozicije. Uprkos tome, Lukašenko je ostao čvrst u namjeri da ostane u predsjedničkoj fotelji.

Rat u Nagorno-Karabahu

Vjekovna tačka sporenja Azerbejdžana i Jermenije, teritorija pod formalnom kontrolom Azera, ali većinski naseljena Jermenima. Razaranja, izbjeglištvo, desetine poginulih vojnika na obje strane ponovo su potresli ovu teritoriju, o kojoj se pregovara čak 28 godina unazad. Ratno stanje na Kavkazu trajalo je šest sedmica uz mnoštvo žrtava na obje strane. Rat je okončan potpisivanjem sporazuma između premijera Jermenije, predsjednika Azerbejdžana i predsjednika Rusije, saveznice Jerevana. Dužnost da patroliraju i održavaju red imaju ruski mirovnjaci, raspoređeni duž linije fronta.

Pobjeda Bajdena na izborima u SAD

Američki izbori za predsjednika su događaj koji ujedinjuje najveću pažnju u odnosu na sve druge izbore. Ovogodišnji nisu bili izuzetak, a tome je najviše doprinio sam aktuelni predsjednik SAD Donald Tramp koji je izgubio izbore od demokrate Džoa Bajdena, optuživši ga za krađu.

Izbori održani 3. novembra bili su vrlo neizvjesni, prednost u državama se naizmjenično mijenjala, a često je iznosila i samo nekoliko stotina ili hiljada glasova. Krajnji ishod glasanja saznali smo 7. novembra, kada su vodeći mediji u SAD objavili da je Bajden prikupio 279 elektorskih glasova od neophodnih 270, a Tramp 214.

Iako su prošla gotovo dva mjeseca od izbora, Tramp još nije priznao poraz i čestitao pobjedu Bajdenu.

Pao dogovor o “bregzitu”

Na samom izmaku godine, poslije maratonskih pregovora, u posljednji čas Velika Britanija i Evropska unija postigle su sporazum o trgovini, čime je omogućeno da 1. januara nastupi “bregzit”.

Premijer Boris Džonson rekao je da je sve ono što je javnosti obećano tokom referenduma 2016. i na opštim izborima 2018. godine ispunjeno tim sporazumom. Mediji su tu vijest ocijenili kao najbolji božićni poklon koji su Britanci mogli da dobiju.

 

 

+++

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.