Počivaj u miru, Madiba

Od kako je saopšteno da je u svojoj kući sinoć preminuo bivši predsjednkik Južnoafričke Republike Nelson Mandela, cio svijet počeo je da mu odaje počast.

Vijest da je “ikona borbe za slobodu”, kako su mnogi svjetski mediji nazvali Mandelu, preminuo u svojoj 96. godini sinoć je u Johanesburgu saopštio sadašnji predsjednik Južnoafričke Republike Džejkob Zuma.

Zuma je rekao da je Mandela umro u 20.50 po lokalnom vremenu u svom domu od posljedica produžene plućne infekcije, okružen članovima porodice. “On se sada odmara...On sad počiva u miru. Naša nacija je izgubila svog najvećeg sina”, rekao je Zuma.

Južnoafrički predsjednik je saopštio da će Mandela biti sahranjen uz najviše državne počasti i naložio da zastave budu spuštene na pola koplja.

Istovremeno, širom svijeta poštovaoci Mandele počeli su da mu odaju počast, od svjetskih zvaničnika do običnih ljudi. Mnogi od njih su u pidžama izašli iz svojih kuća u Johanesburgu kada su čuli da je Mandela preminuo i uputili se prema njegovoj kući, koja je jutros već okružena cvijećem, svijećama, porukama, i ispred koje je organizovano spontano bdenje.

Za to vrijeme, učesnici sednice Savjeta bezbjednosti u Njujorku ustali su sa svojih stolica i minutom ćutanja odali počast preminulom borcu protiv aparthejda.

Generalni sekretar UN Ban Ki Mun saopštio je da je Mandela bio “izvor inspiracije za cio svijet”. “Moramo da se nadahnemo njegovom mudrošću, odlučnošću i angažmanom kako bismo se potrudili da svet učinimo boljim i pravednijim”, rekao je Ban Ki Mun novinarima u sjedištu UN.

Američki predsjednik Barak Obama izjavio je da je on samo jedan od nebrojenih miliona ljudi koje je inspirisao Nelson Mandela.

Bivši američki predsjednik Džordž Buš rekao je da je Mandela bio je jedan od najvećih boraca za slobodu i jednakost našeg vremena. “U svojoj borbi bio je dostojanstven i milostiv, naš svijet je zbog njega bolji. Nedostajat će nam taj dobar čovjek, ali njegova djela živeće vječno”, rekao je Buš.

“Danas živimo u boljem svijetu zahvaljujući životu koji je Madiba proživeo”, istakao je bivši američki predsjednik Bil Klinton.

Predsjednik Rusije Vladimir Putin saopštio je da Mandelu smatra za jednog od “monumentalnih figura u politici čije ime označava cijelu jednu epohu afričke istorije”. Pres služba predsjednika Rusije je saopštila i da Putin već uputio izraze saučešća predsjedniku Južnoafričke Republike, u kom je, između ostalog naveo, da će Mendelino ime zauvijek ostati sinonim za ideal humanizma i pravde.

Nije izostala ni poruka evropskih lidera. “Nije imao ključnu ulogu samo u transformaciji Južnoafričke Republike u demokratsku državu kakva je danas, nego predstavlja borbu protiv rasizma, političkog nasilja i netolerancije”, istakli su predsjednik Evropskog savjeta Herman van Rompej i predsjednik Evropske komisije Žoze Manuel Baroso, dodajući da je Mandela “svima dao pouku iz pomirenja, političke tranzicije i društvene transformacije”.

“Odajmo mu počast zajedničkim angažmanom za demokratske vrijednosti za koje se neumorno borio”, pozvali su čelnici EU.

Francuski predsjednik Fransoa Oland nazvao je Mandelu neumornim borcem protiv aparthejda koji je stvarao istoriju Južnoafričke Repulike i cijeloga svijeta.

“Nelson Mandela bio je sve ove godine otjelotvorenje južnoafričkoga naroda, vezivno tkivo njegovog jedinstva i ponos cijele Afrike”, izjavio je Oland utz poruku “nikad neće nestati i nastaviće da nadahnjuje borce za slobodu”.

Britranski premijer Dejvid Kameron napisao je na svom Tviter nalogu: “Velika se svjetlost ugasila u svijetu... Nelson Mandela bio je junak našega doba.”

Takođe, svoje žaljenje zbog smrti Mandele izrazili su i engleska kraljica Elizabeta druga, koja je saopštila da “duboko žali” zbog smrti Mandele kao i da njegovu zaostavštinu, mirna Južna Afrika, svi danas vidimo. Saopštenje je izdao i princ Čarls.

Njemačka kancelarka Angela Merkel je kazala da će Mandela u njenom sjećanju zauvijek biti simbol “borbe protiv ugnjetavanja njegovog naroda”. “U Njemačkoj, zajedno s narodom Južnoafričke Republike, oplakujemo Nelsona Mandelu”, istakla je kancelarka.

Peking je danas odao počast Mandeli kao “vjernom prijatelju kineskog naroda” a predsjednik Ksii Đinping ga je nazvao “državnikom koji je bio slavan u cijelom svijetu” i koji je omogućio rađanje “nove Južnoafričke Republike”.

Venecuelanski predsjednik Nikolas Maduro proglasio je trodnevnu žalost u zemlji zbog smrti južnoafričkog vođe, kog je nazvao “velikanom među narodima”. “Još jedan velikan među narodima svijeta odlazi (...) Madiba, ti živiš zauvijek!”, napisao je na svom Tviter nalogu Maduro.

Palestinski predsjednik Mahmud Abas je rekao da je Madiba bio “simbol oslobođenja od kolonijalizma i okupacije za sve narode koji su htjeli slobodu”, nazivajući ga “najodvažnijim i najvećim od ljudi koji su nas podupirali”.

Nigerijski predsjednik Gudluk Džonatan rekao je da će se sjećati Mandele kao jednog od “najvećih boraca za slobodu” u istoriji i “simbola istinske demokratije”.

Duhovni vođa Tibetanaca dalaj-lama rekao je da je smrću Mandele izgubio “dragog prijatelja” te “odvažnog, principijelnog i nadasve čestitog čovjeka” kom ćemo se najbolje odužiti tako da se zauzimamo za “poštovanje i jedinstvo u svijetu, zalažući se za mir i pomirenje kao što je on činio”, piše u poruci saučešća Mendelinoj porodici koju je dalaj lama objavio na svojoj internet stranici.

Izraelski premijer Benjamin Netanjahu Mandelu smatra jednom od najčasnijih figura našega vremena. “Bio je otac svom narodu, čovijek s vizijom, borac za slobodu koji je odbijao nasilje”, istakao je Netanjahu.

Brazilska predsjednica Dilma Rusef istakla je da će “primjer ovog velikog vođe voditi sve koji se bore za socijalnu pravdu i mir u svijetu”.

Leh Valensa , vođa poljskoga sindikata Solidarnost, ocijenio je da je uz Martina Lutera Kinga i Desmonda Tutua, Mandela bio veliki simbol borbe protiv aparhejda i rasizma i borac za ravnopravnost.

A drugi istaknuti vođa protiv aparthejda nadbiskup Dezmond Tutu kazao je: “Tokom 24 godine Madiba nas je naučio da živimo zajedno i vjerujemo sami sebi i svakome. Bio je ujedinitelj od samog trenutka kad je izašao iz zatvora.”

Mandela je, istakao je Tutu, “nadrastao rasu i društvenu klasu svojim ličnim djelovanjem, toplinom i željom da služi i deli s drugima, a u Africi i Afrikancima obnovio je vjeru u druge”.

Bivši predsjednik Južne Afrike Nelson Mandela je rođen je 18. jula 1918. godine i bio je revolucionarni vođa i državnik čijim naporima je okončan represivni režima aparthejda u toj zemlji.

Kao student, 1942. godine, prikljucio se Afričkom nacionalnom kongresu (ANC), organizaciji koja se borila za prava većinskog crnog stanovništva u Južnoj Africi. Postao je jedan od glavnih organizatora od početka nenasilne borbe protiv aparthejda.

Pošto ta politika nije urodila plodom, Mandela je zauzeo stav da jedino oružana borba može oboriti politiku aparthejda vladajuće bijele manjine. Organizovao je vojno krilo ANC-a i započeo kampanju sabotaža, ali ubrzo su Mandela i njegovi drugovi uhapšeni i osuđeni na doživotni zatvor.

U zatvoru je bio izolovan, ali je njegovo dugogodišnje robijanje postalo simbol borbe protiv aparthejda, a vlada Južne Afrike našla se pod pritiskom međunarodne zajednice da ga pusti na slobodu.

Pušten je 1990. godine i s tadašnjim južnoafrickim predsjednikom Frederikom de Klerkom započeo je pregovore o mirnom okončavanju aparthejda i podjele vlasti sa crnačkom većinom.

Za te napore Mandela i De Klerk su 1993. godine dobili Nobelovu nagradu za mir.
ANC je 1994. godine pobjedio na izborima, a Mandela je proglašen za prvog crnog predsjednika Južne Afrike. Dužnost je obavljao do 1999. godine.

Iako je njegov mandat bio obilježen dramatičnim porastom stope kriminala i širenjem epidemije HIV-a, mnogi hvale njegovu politiku nacionalnog pomirenja i vjernost demokratskim institucijama.

Nakon odlaska s vlasti se posvetio humanitarnom radu i postao jedna od najpopularnijih i najprepoznatljivijih ličnosti - simbol savremenog svijeta. Mnogi su ga smatrali i jednim od rijetkih univerzalnih moralnih autoriteta današnjeg vremena.

Njegovo posljednje pojavljivanje u javnosti je bilo u aprilu 2009. godine tokom izborne kampanje vladajuće partije, Afričkog nacionalnog kongresa.

Mandela je imao problema sa plućima još od posljednjih godina koje je proveo u zatvoru, od 1988. godine, a 2001. godine mu je otkriven rak prostate, ali je od njega uspio da se oporavi.

Od 2011. godine u više navrata je hospiralizovan zbog ozbiljnih respiratornih infekcija, a 2012. je podvrgnut hirurškoj intervenciji zbog abdominalnih tegoba.

Proveo je 18 dana u bolnici krajem 2012. godine, a ove godine je, u veoma ozbiljnom stanju, upućen u bolnicu u martu i aprilu, a zatim i junu.
Život borca
• 1918. Rođen u provinciji Istern Kejp
• 1943. Pridružuje se Afričkom nacionalnom kongresu
• 1956. Optužen za veleizdaju, ali je oslobođen optužbe poslije četiri godine suđenja
• 1962. Uhapšen je i osuđen za napuštanja zemlje bez pasoša, osuđen na pet godina zatvora
• 1964. Optužen za sabotaže, osuđen na doživotnu robiju
• 1990. Pušten iz zatvora
• 1993. Dobija Nobelovu nagradu za mir
• 1994. Izabran je za prvog crnog predsjednika
• 1999. Podnosi ostavku
• 2001. Dijagnostikovan mu je rak prostate
2004. Povlači se iz javnog života

Putin odao počast borcu protiv aparthejda

Moskva - Ruski predsjednik Vladimir Putin izrazio je saučešće povodom smrti bivšeg predsjednika Južnoafričke Republike Nelsona Mendele, saopštio je Kremlj.
Mendelino ime je čvrsto povezano sa čitavom epohom u savremenoj istoriji Afrike, tokom koje se desio trijumf nad aparthejdom i uspostavljanje Južnoafričke Republike kao demokratske države, navodi se u Putinovoj poruci.

"Uprkos teškoćama, Mendela je ostao vjeran idealima promovisanja prijateljskih odnosa između Rusije i Južnoafrčke Republike", saopštio je ruski predsjednik.

Mendeli je odao počast i generalni sekretar Savjeta Evrope Torbjorn Jagland, koji je rekao da je on bio "najveći borac za ljudska prava našeg vremena".

"Njegov život pokazao je da ljudska prava mogu da prevladaju i da jedna osoba može da promijeni sudbinu nacije", rekao je Jagland.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.