Jugoslovenima uskraćena prava

Poslije proglašenja nezavisnosti građanima iz drugih dijelova bivše Jugoslavija dato šest mjeseci da regulišu status u Sloveniji. Oni koji to nisu učinili jednostavno su izbrisani

LjUBLjANA - Hiljade bivših Jugoslovena koji su "preko noći" izgubili pravni status u Sloveniji nakon sticanja nezavisnosti 1991. godine još traže nadoknadu, jer su administrativno više od deceniju "izbrisani" iz društva, prenijela je Srna. - Ja pravno ne postojim posljednjih osam godina - rekao je 66-godišnji Sulejman Sabljaković pokazujući svoje propale zube i komad papira na kome piše da mu je zagarantovana mjesečna socijalna pomoć u iznosu od 240 evra. Ovom bivšem građevinskom radniku koji je živio i radio u Sloveniji od 1962. godine sva dokumenta proglašena su nevažećim 1993. godine tokom rutinske administrativne procedure. Nakon što je Slovenija proglasila nezavisnost 25. juna 1991. građanima drugih dijelova bivše Jugoslavija dato je šest mjeseci da legalizuju svoj status u novoj državi. Ali, oko 18 hiljada stanovnika, ili jedan odsto slovenačke populacije, propustili su rok, nakon čega su jednostavno izbrisani iz administracije. - Za samo nekoliko minuta izgubio sam vozačku dozvolu, pasoš, boravišnu dozvolu, pristup računu u banci i naravno, posao i zdravstveno osiguranje - naveo je Sabljaković. Njegova kćerka Sejana, koja je rođena u Sloveniji 1978. godine, izbačena je iz škole i nikad nije uspjela da vrati tih osam godina školovanja koje su zauvijek izgubljene. Ona sada radi kao prodavačica u Ljubljani. - Tražimo priznanje da su nam prava kršena i nadoknadu za psihološku i materijalnu štetu koju smo pretrpjeli - istakao je Sabljaković, koji kao i stotine "izbrisanih" Jugoslovena tuži državu tražeći kompenzaciju. Oko 14 hiljada ljudi, među njima porodica Sabljaković, vratili su svoj pravni status u Sloveniji 2000. godine nakon što je Ustavni sud proglasio nevažećim "brisanja" 1999. i 2003. godine. - Ali, uprkos zahtjevima Suda, ništa nije urađeno kako bi se obezbijedila finansijska i moralna kompenzacija za godine 'brisanja' - rekao je Aleksandar Todorović, predsjednik Udruženja izbrisanih. Slovenija tek treba da donese odluku o kompenzaciji za izgubljene penzije ili godine prisilne nezaposlenosti, kao i za moralnu štetu. Ljubljana je zbog ovakvog stava kritikovana od strane Savjeta Evrope, UN kao i Amnesti internešenela, koji pozivaju Sloveniju da izvrši pravu kompenzaciju. Bivši rektor Univerziteta u Ljubljani Jože Menciger kaže da je ovo pitanje "sramota za Sloveniju i jedna od najvećih grešaka zemlje u procesu sticanja nezavisnosti". - Cijela politička klasa, ne samo desnica, 'vuče noge u ovom slučaju', gdje je u pozadini prikriveni nacionalizam i strah da slovenački narod u ovome ne vidi nikakav interes - naveo je on. Prema njegovim riječima, posebno rastužuje činjenica da Slovenija 1. januara preuzima mjesto predsjedavajućeg EU. Kao posljednji korak, 11 porodica obratilo se Evropskom sudu za ljudska prava u Strazburu, ali Sud tek treba da donese presudu. Atf-1 Ombudsman Slovenački ombudsman Zdenka Čebašek-Travnik, koja je nadležna za rješavanje stotina ovakvih slučajeva, priznaje da nije uspjela da zatvori nijedan slučaj od kada je preuzela dužnost ove godine. - Očigledno je da postoji politička blokada - navela je ona. Međutim, ministar unutrašnjih poslova Dragutin Mate rekao je "Frans presu" da Vlada ovo vidi kao zatvoren slučaj i da ne smatra da je odluka Ustavnog suda odgovarajuća. - Postoje ljudi koji nisu, onda kada su trebali, završili proces regulisanja ovog pitanja - rekao je on.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.