Irak: Pokretači rata nestali sa političke scene

Bagdad, Vašington - Irak je obilježio desetu godišnjicu američko-britanske invazije na način na koji je taj pohod i počeo, eksplozijama koje su potresale Bagdad, glavni grad države koju je ratna avantura mlađeg Džordža Buša i Tonija Blera gotovo u potpunosti razorila i koju od raspada dijeli tek nekoliko pogrešnih poteza, dok su pokretači rata skoro nestali sa političke scene.

Sjedinjene Američke Države juče su obilježavale deset godina od početka rata u Iraku, u kome je poginulo blizu 4.500 američkih vojnika i skoro 200.000 Iračana.     

Vojnici SAD povukli su se iz Iraka u decembru 2011. godine, ostavljajući zemlju na upravljanje iračkim bezbjednosnim snagama. Iako je rat počeo zbog tvrdnji da tadašnji irački lider Sadam Husein posjeduje hemijsko i biološko oružje za masovno uništenje, ono nikada nije pronađeno, kao ni veze i podrška terorističkoj mreži "Al-Kaide". Zaoštravanje situacije je trajalo tokom cijele 2002. godine, pošto je predsjednik SAD Džordž Buš tražio da Irak prestane sa navodnom proizvodnjom oružja za masovno uništenje, prenijele su juče agencije.

Situacija je eskalirala početkom 2003. godine, kada je saveznička koalicija, bez objave rata, napala Irak u zoru 20. marta. Skoro 300.000 vojnika, najvećim dijelom američkih, uz podršku Britanaca, učestvovalo je u napadu. Prva faza invazije je zvanično završena 30. aprila, i u tom periodu u sukobima je stradalo oko 9.200 iračkih vojnika i 7.300 civila, uglavnom u bombardovanju. Istovremeno, poginulo je 139 američkih i 33 britanska vojnika. Iako je formalno invazija bila završena, to je označilo tek početak problema za nove okupacione snage. Takozvani sunitski trougao, sjeverozapadno od Bagdada, postao je poprište svakodnevnih akcija pobunjenika, uz korišćenje automobila bombi, samoubilačkih akcija i snajperskih napada.     

Bivši irački lider je uhvaćen krajem 2003. godine, i poslije sudskog procesa i osude na smrtnu kaznu, obješen je 30. decembra 2006. godine.

Američki Senat je u novembru 2011. usvojio rezoluciju kojom je formalno završen rat u Iraku. Posljednji vojnici SAD su se povukli iz te zemlje 18. decembra iste godine.     

Pokretači rata u Iraku, neokonzervativni političari i teoretičari koji su željeli da izgrade drugačiji Bliski istok, danas deset godina kasnije, više ili manje su nestali sa političke scene i diskreditovani su.

Džordž Buš je kao 43. predsjednik SAD i vrhovni komandant oružanih snaga, donio konačnu odluku o početku rata. I ako je mislio da će donoseći takvu odluku možda ostaviti trag u istoriji, on danas nema nikakvu ulogu u američkoj politici, a još manje na svjetskom nivou.

Bivši britanski premijer Toni Bler (59) ne prestaje da opravdava odluku da podrži Buša po pitanju rata u Iraku. On ostaje pri stavu da je napravio dobar izbor, ali ankete pokazuju da Britanci ne dijele mišljenje bivšeg lidera laburista. Bler je 2007. otišao sa funkcije premijera.

Bivši potpredsjednik SAD Dik Čejni (72) i danas brani odluku o napadu na Irak i poručuje: "Ako želite da vas vole, treba da snimate filmove". On i danas odbija da vjeruje da Sadam Husein nije razvijao program oružja za masovno uništenje i brani pribjegavanje torturi kao metodi ispitivanja. Nekadašnji američki sekretar odbrane Donald Ramsfeld (80) postao je zvijezda rata u Iraku. Penzionisani američki generali danas kažu da je Ramsfeldovo planiranje rata bilo "katastrofalno".

"Al-Kaida"

Irački ogranak terorističke mreže "Al-Kaida" preuzeo je juče odgovornost za niz napada na šiite u kojima je u utorak poginulo 56 osoba, dok je oko 240 ranjeno.

- Ono što ste juče doživjeli samo je uvod i biće praćeno osvetom za sve koje ste pogubili - saopštila je grupa Islamska država Irak koja okuplja sunite, pripadnike "Al-Kaide".

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.