Supertankeri nikad skuplji: Najam dostigao 1,2 miliona dolara dnevno

LONDON – Dnevna cijena iznajmljivanja najvećih tankera za prevoz sirove nafte, poznatih kao VLCC, dostigla je rekordnih 1,2 miliona dolara, usljed poremećaja u pomorskom saobraćaju izazvanih ratom između Sjedinjenih Američkih Država i Irana.

Produžavanje plovidbenih ruta kojima se nafta sa Bliskog istoka doprema u Aziju dovelo je do manjka velikih tankera i naglog rasta troškova transporta.

Prema podacima londonske brodske kompanije Braemar, cijena prevoza nafte VLCC tankerima na relaciji između Bliskog istoka i Kine više je nego udvostručena od kraja avgusta.

Rekordne cijene prevoza nafte

Tankeri tipa VLCC mogu da prevezu oko dva miliona barela sirove nafte, a zbog poremećaja u pomorskom saobraćaju njihova dostupnost je sve manja.

Sukob je doveo do manjka velikih tankera jer brodovi moraju da mijenjaju rute i prelaze znatno veće udaljenosti, prenosi Fajnenšel tajms (FT).

Cijena prevoza nafte iz Brazila u Kinu porasla je za oko trećinu samo tokom protekle sedmice, navodi Braemar.

Najam tankera naglo poskupio

Prije početka sukoba, dnevni najam VLCC tankera uglavnom se kretao između 20.000 i 50.000 dolara, dok je u februaru, zbog već postojećeg manjka brodova, cijena prevoza tereta iz Persijskog zaliva dostigla tada rekordnih 120.000 dolara dnevno.

Skuplji transport vrši pritisak na neke rafinerije, koje smanjuju proizvodnju jer im rast troškova dopremanja sirove nafte smanjuje profitabilnost, iako su cijene gotovih goriva takođe veoma visoke.

Transport sada čini značajan dio troškova

Prema analizi agencije Argus, troškovi transporta sada čine oko petine ukupnog troška dopremanja sirove nafte do rafinerija, zbog čega poremećaji u pomorskom saobraćaju sve više utiču na krajnju cijenu nafte.

Rafinerije u Indiji, na primjer, sve više nabavljaju naftu iz Brazila, Gvajane, zapadne Afrike i Sjevernog mora.

Takve isporuke zahtijevaju 30 do 40 dana plovidbe, što dodatno vezuje tankere i smanjuje njihovu raspoloživost.

Tankeri čekaju na preuzimanje tereta

Nafta se kroz Ormuski moreuz trenutno prevozi uz pomoć oko 60 tankera koji preuzimaju teret i prebacuju ga drugim brodovima u Omanskom zalivu.

Oko 15 odsto svjetske flote tankera trenutno čeka kod obale Omana, procjenjuje brodski posrednik Klarksons.

Dodatni problem predstavljaju višednevna čekanja velikih tankera na preuzimanje tereta i prebacivanje nafte sa broda na brod.

Prema navodima analitičara banke Morgan Stenli Martina Ratsa, supertanker u takvim uslovima može da provede i deset dana čekajući teret.

Skuplje i osiguranje brodova

Pored toga, troškovi osiguranja tankera u ratnoj zoni snažno su porasli.

U pojedinim slučajevima osiguranje od ratnog rizika dostiže oko 10 odsto vrijednosti broda, dok je u manje rizičnim zonama uglavnom oko tri odsto ili manje, dodaje FT.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.