Amerikanci tvrde da je Ahmadinedžad u pritvoru, jer ga je vrbovao Mosad?

NjUJORK - Obavještajna služba Korpusa islamske revolucionarne garde (IRGC) drži u kućnom pritvoru bivšeg iranskog predsjednika Mahmuda Ahmadinedžada, nakon što su vlasti u Teheranu otkrile značajan dio njegovih kontakata s Izraelom, objavio je danas, 13. jula, Njujork tajms, pozivajući se na četiri visoka iranska zvaničnika.

Džeruzalem post prenosi navode američkog lista da je Izrael godinama sprovodio tajnu operaciju usmjerenu na regrutovanje Ahmadinedžada kao obavještajnog agenta i u kasnijoj fazi čak planirao da ga postavi za iranskog lidera nakon svrgavanja režima.

Izrael je godinama razvijao plan da bivšeg predsjednika Irana Mahmuda Ahmadinedžada pridobije kao obavještajnog saradnika i potencijalnu političku figuru za preuzimanje vlasti nakon promjene režima u Teheranu, a operacija je kulminirala pokušajem njegovog premještanja na sigurnu lokaciju tokom prvih dana sukoba Sjedinjenih Američkih Država i Izraela protiv Irana, objavio je danas „Njujork tajms“ (NYT), pozivajući se na američke i iranske zvaničnike upoznate sa operacijom.

Prema navodima lista, plan je uključivao kontakte izraelskih obavještajnih službi sa Ahmadinedžadom, koji je tokom predsjedničkog mandata od 2005. do 2013. godine važio za jednog od najtvrđih političara u Iranu, poznatog po protivljenju Izraelu i podršci ubrzanju iranskog nuklearnog programa.

Kako navodi „Njujork tajms“, kontakti sa Ahmadinedžadom navodno su počeli nakon što je napustio predsjedničku funkciju, a izraelske službe su ga, prema tvrdnjama izvora lista, posmatrale kao osobu koja bi u određenim okolnostima mogla da odigra ulogu u političkim promjenama u Iranu.

Prema tim navodima, jedan od ključnih trenutaka u uspostavljanju kontakata bila je posjeta Ahmadinedžada Budimpešti 2024. godine, kada je pozvan na konferenciju o klimatskim promjenama, gdje je, prema navodima američkih i iranskih zvaničnika, trebalo da se sastane sa izraelskim obavještajcima.

Prema pisanju lista, tadašnji direktor izraelske obavještajne službe Mosad David Barnea navodno je iste godine putovao u Budimpeštu kako bi se lično sastao sa Ahmadinedžadom, nakon čega je Mosad obavijestio američku Centralnu obavještajnu agenciju (CIA) o kontaktima sa bivšim iranskim predsjednikom.

„Njujork tajms“ navodi da su Ahmadinedžadova posjeta Budimpešti 2024. godine, kao i još jedna posjeta naredne godine, bile dio višegodišnjeg nastojanja izraelskih službi da sa njim uspostave odnos.

Ahmadinedžad je tokom vlasti bio poznat po oštroj antiizraelskoj retorici, negiranju Holokausta i politici koja je izazivala međunarodne kritike zbog iranskog nuklearnog programa.

Nakon odlaska sa funkcije, međutim, ublažio je javne stavove i pokušavao da se predstavi kao umjereniji političar, navodi list.

Prema navodima lista, operacija je doživjela vrhunac krajem februara, tokom prvih dana američko-izraelskog napada na Iran, kada je navodno pokušano da Ahmadinedžad bude izmješten iz Teherana, gdje je bio pod nadzorom iranskih bezbjednosnih službi.

Navodi se da je izraelski vazdušni napad 28. februara pogodio objekat povezan sa njegovim obezbjeđenjem, nakon čega je Ahmadinedžad, prema tvrdnjama četvorice visokih iranskih zvaničnika, prebačen automobilom na tajnu lokaciju u Iranu.

Američki i iranski zvaničnici upoznati sa operacijom tvrdili su da su vozilom upravljali pripadnici Mosada, a prema istim navodima, Ahmadinedžad je kasnije napustio tu lokaciju, ali okolnosti njegovog odlaska nisu poznate.

Prema tvrdnjama izvora, Ahmadinedžad je bio nezadovoljan načinom na koji je izvedena akcija spasavanja i navodno je izgubio povjerenje u plan njegovog povratka na vlast.

Njegov trenutni status je nejasan, dok su iranski zvaničnici naveli da se nalazi pod kontrolom obavještajnog odjeljenja Iranske islamske revolucionarne garde i da je stavljen u kućni pritvor nakon što su iranske vlasti otkrile dio njegovih kontakata sa Izraelom.

Navodi se i da je širi plan promjene vlasti uključivao i druge elemente, među kojima naoružavanje i obuku iranskih kurdskih opozicionih snaga sa sjedištem u sjevernom Iraku, sa ciljem da pređu u zapadni Iran i zauzmu teritoriju, ali da ti planovi nisu sprovedeni.

Bivši šef Obavještajne službe Izraelskih odbrambenih snaga Tamir Hajman rekao je ranije da je plan podrazumijevao „niz veoma posebnih operacija“ i da je Ahmadinedžad bio dio tog koncepta.

Ahmadinedžadov bivši savjetnik Abdolreza Davari ocijenio je, prema navodima lista, da motiv bivšeg predsjednika nije bio novac, već povratak političkoj moći.

Ljudi bliski bivšem predsjedniku tvrde da se on razočarao u sistem Islamske Republike nakon što mu je tri puta onemogućeno da se kandiduje za predsjednika i da je zaključio da se na vlast ne može vratiti dok postojeće strukture ostanu nepromijenjene.

Prema tim navodima, Ahmadinedžad je smatrao da bi u slučaju promjene vlasti stranci mogli da podrže opozicionu ličnost koja ne poznaje Iran, što bi moglo dodatno da destabilizuje zemlju.

Prema navodima izraelskih zvaničnika citiranih u tekstu, izraelske službe su pažljivo pratile pogoršanje odnosa između Ahmadinedžada i iranskog rukovodstva, naročito njegove sukobe sa pokojnim ajatolahom Alijem Hamneijem i drugim visokim zvaničnicima.

Iranske obavještajne službe su, prema navodima izvora lista, počele detaljniju istragu njegovih aktivnosti nakon što je 2017. godine počeo da šalje javna pisma američkom predsjedniku Donaldu Trampu, a kasnije i saudijskom prestolonasljedniku Mohamedu bin Salmanu.

Nakon izraelskog napada u februaru, koji je, prema navodima izvora, privremeno prekinuo nadzor iranskih službi nad Ahmadinedžadom, iranske obavještajne strukture počele su da prikupljaju informacije o njegovim navodnim vezama sa Izraelom.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.