Ustav kočnica za EU i nezavisno Kosovo

BEOGRAD - Navršeno je pet godina od proglašenja aktuelnog Ustava, prvog od ponovnog uspostavljanja Srbije kao samostalne države.

Ustav je proglašen 8. novembra na svečanoj sjednici u Domu Narodne skupštine u Beogradu, uz izvođenje državne himne "Bože pravde" i odmah je stupio na snagu. Najviši pravni akt je prethodno, 30. septembra, jednoglasno usvojila Skupština Srbije, a potvrđen je i na referendumu 28. i 29. oktobra 2006. godine. Svečanoj sjednici prisustvovalo je 240 poslanika, najviših državnih funkcionera i brojnih gostiju.

Prema konačnim rezultatima Republičke izborne komisije, na referendum je izašlo 54,91 odsto birača, a za novi Ustav glasala su 3.521.724 birača, odnosno 53,04 odsto.

U prvom članu Ustava se kaže da je "Republika Srbija država srpskog naroda i svih građana koji u njoj žive, zasnovana na vladavini prava i socijalnoj pravdi, načelima građanske demokratije, ljudskim i manjinskim pravima i slobodama i pripadnosti evropskim principima i vrednostima".

Ustav Srbije je 12. najviši zakonodavni akt države od 1835. godine.

I pet godina od donošenja Ustava stranke nemaju jedinstven stav o tome da li bi sadržaj dokumenta trebalo mijenjati. Demokratska stranka smatra da o aktu treba razgovarati poslije izbora, DSS i SRS smatraju da Ustav štiti državnu cjelovitost, dok SPO i LSV tvrde da je Ustav nerealan i da koči evrointegracije, prenosi RTS.

Poslanik Demokratske stranke i predsjednik skupštinskog Zakonodavnog odbora Vlatko Ratković kaže da o promjeni Ustava Srbije treba razgovarati poslije sljedećih izbora, "s obzirom na to da taj akt nije savršen".

- Ustav nije savršen, bio je rezultat određenog kompromisa - rekao je Ratković novinarima u Skupštini Srbije i dodao da očekuje da će široka javna rasprava o promjeni Ustava Srbije početi već poslije izbora.

Predsjednik Demokratske stranke Srbije DSS Vojislav Koštunica tvrdi da je Ustav brana za otimanje Kosova.

- Dok god važi, ne može se ozakoniti jednostrano i protivpravno proglašenje nezavisne države Kosovo - rekao je Koštunica.

Sličan stav, kada je riječ o Ustavu, ima Srpska radikalna stranka. Radikali ocjenjuju da očigledno nema političkog konsenzusa za promjenu Ustava, ali i da nijedna ozbiljna država ne mijenja sopstveni Ustav pet godina od proglašenja, pa to ne bi trebalo da čini ni Srbija.

- Imajući u vidu da traje intenzivna diplomatska i politička borba za Kosovo, sada nije trenutak da se govori o promeni Ustava. Ima mnogo važnijih tema kojima Srbija treba da se bavi - smatra zamjenik šefa poslaničke grupe SRS Aleksandar Martinović.

Poslanik Srpskog pokreta obnove Aleksandar Jugović rekao je da njegova stranka "odavno insistira na promeni Ustava Srbije, jer koči reformske procese i evropske integracije".

- Besmislena preambula o Kosovu i Metohiji, koja ne poštuje realnost, koči dalje evropske integracije zemlje - smatra Jugović.

I Liga socijaldemokrata Vojvodine smatra da Ustav Srbije treba promijeniti, jer su, kako kažu, pojedine njegove odredbe direktna prepreka evropskim integracijama, a sam Ustav je u "neskladu sa realnošću i potrebama društva".

Promjene Ustava Srbije neophodne su kao sastavni dio procesa evrointegracija, složili su se učesnici konferencije "U susret petogodišnjici usvajanja Ustava Srbije", koju su organizovali Srpsko udruženje za ustavno pravo i Komitet pravnika za ljudska prava - Jukom.

Direktor Jukoma Milan Antonijević rekao je da je nerealno očekivati da se u predizbornoj godini mijenja Ustav, ali da se nada da će 2012. godine političari razmišljati o njegovoj korenitoj promjeni.

- Tekst Ustava sadrži kontradiktorne mere, pravne praznine, a jezik kojim je napisan je zastareo - ukazao je Antonijević.

Kosovo neotuđivo

Ustav se sastoji od preambule kojom se utvrđuje da je Kosovo sastavni i neotuđivi dio suverene Srbije. Poslije preambule slijedi 206 članova grupisanih u deset dijelova.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.