Tačijeva polja smrti

BEOGRAD, MOSKVA - Najmanje šest lokacija u Albaniji, poprišta stravičnih zločina, koje su bile pod kontrolom visokih komandanata OVK identifikovano je tokom istrage, navodi se u dijelu izvještaja Dika Martija naslovljenom sa "Pritvorske jedinice i nehumani tretman zarobljenika".

Pritvorske jedinice na teritoriji Albanije prostiru se na području od mjesta Cahan, u podnožju planine Paštrik na albanskoj granici, do obale Drača, a u njima su ilegalno držani zatvorenici kojima su, poslije brutalnih egzekucija, vađeni organi, prenio je juče RTS.

- Viši regionalni komandanti OVK su u svojim zonama kontrole (misli se na Albaniju, a ne na Kosovo!) sami bili zakon - navodi se u Martijevom izvještaju.

Prvi dio Martijevog izvještaja objavljen je u utorak i u njemu je sadašnji premijer Kosova Hašim Tači označen kao šef mafije, koja se bavila švercom droge, oružja, te ubijanjem Srba i Albanaca zbog trgovine organima.

Marti je pojasnio da se mala, moćna grupa nazvana "Dreničkom grupom" zbog područja Drenice na Kosovu, smatra tradicionalnim uporištem otpora kosovskih Albanaca prema srpskoj vlasti i režimu Slobodana Miloševića. U tom mjestu je nastao OVK.

Bos "Dreničke grupe" bio je poznati političar i u međunarodnoj zajednici najuvaženiji član OVK-a Hašim Tači, koji je obezbijedio sebi visok položaj zahvaljujući političkoj i diplomatskoj podršci SAD i zapadnih sila. Osim Tačija, značajnu ulogu u raznim kriminalnim aktivnostima imali su članovi "Dreničke grupe" Džavit Haliti, Kadri Veseli, Azem Silja i Fatmir Ljimaj.

Nedostatak primjene zakona bio je odraz neuspjeha albanske policije i obavještajnih službi da se disciplinuju mafijaške bande i kazne pojedine jedinice OVK koje su bile stacionirane u sjevernoj i centralnoj Albaniji u vrijeme sukoba.

Lokacije objekata u kojima su držani zatvorenici, o kojima postoje svjedočenja neposrednih izvora, potvrđuju dokaze prikupljene novinarskim istraživanjima i radom istražitelja i tužilaca EULEDž-a, su: Cahan, Kukeš, Bicaj, Burel, Ripe, Drač i vjerovatno najvažnija lokacija za svrhu našeg mandata, Fuše Kruje.

- Brojne su indikacije koje potvrđuju da je i poslije oružanih sukoba bilo slučajeva uzimanja organa od zarobljenika u jednoj privatnoj bolnici blizu mjesta Fuše Kruje u Albaniji - piše u uvodnim napomenama Martijevog izvještaja.

- Imali smo priliku da posjetimo dvije lokacije pritvorskih jedinica u Albaniji, s ciljem istrage, iako u objekte nismo ulazili. Pored toga, u vezi sa preostale četiri lokacije tih objekata za čije postojanje znamo, čuli smo svjedočenja iz prve ruke osoba koje su lično posjetile jedan ili više takvih objekata, kako za vrijeme dok ih je aktivno koristila OVK, tako i kasnije - navodi se u izvještaju.

Pritvorske jedinice su funkcionisale kao dio dobro organizovane, koordinisane i udružene mreže protivzakonitih aktivnosti, koju su kontrolisali i nadgledali pojedini stariji komandanti OVK. Zajednički imenilac za sve te objekte na teritoriji Albanije jeste da su u njima zatvarani civili, od pripadnika i pomagača OVK.

Bez obzira na sve, bilo je priličnih razlika u periodima korišćenja i namjenama za koje su objekti korišćeni.

- Uočljivo je da je svaka od pritvorskih jedinica imala svoj tačno određeni "operativni profil", što se odnosi na: odnos prema zarobljenicima i radnje sprovođene nad njima kako bi se operacije sprovodile u različito vrijeme, karakter i sastav grupa zarobljenika koji su držani tamo, način njihovog transporta do objekata i sudbine koje ih očekuju po okončanju zatočeništva - piše u Martijevom izvještaju.

Ministar spoljnih poslova Srbije Vuk Jeremić izjavio je juče u Moskvi da kosovski premijer Hašim Tači nema političku budućnost nakon što je u izvještaju izvjestioca Savjeta Evrope Dika Martija doveden u vezu sa organizovanim kriminalom, prenijele su agencije.

- Ne znam kakvu to budućnost ova osoba ima, ako se uzme u obzir izveštaj o istrazi Saveta Evrope o njegovom učešću u švercu heroina, trgovini ljudima i ljudskim organima i njegove uloge kao vođe jednog od najorganizovanijih kriminalno-mafijaških klanova na Balkanu - rekao je Jeremić.

U izvještaju je istaknuto da su Tači i drugi članovi "Dreničke grupe" u obavještajnim izvještajima dosljedno imenovani kao ključni igrači u kosovskim strukturama organizovanog kriminala, "nalik mafiji".

Šef ruske diplomatije Sergej Lavrov, sa kojim se Jeremić sastao u Moskvi, rekao je da je Rusija veoma uznemirena zbog informacije o mogućoj umiješanosti sadašnjeg kosovskog rukovodstva u zločine protiv čovječnosti.

- Veoma nas je uznemirila ta informacija - rekao je Lavrov na konferenciji za novinare.

Beogradski centar za ljudska prava saopštio je da su zgroženi otkrićem da su Albancima i nealbancima na teritoriji Kosova i Albanije prinudno uzimani vitalni organi radi prodaje kupcima u inostranstvu. Taj centar je poručio da u sagledavanju mračne prošlosti ne smije biti izuzetaka i da je neophodna istraga i otkrivanje pune istine o tome.

Britanski mediji objavili su analizu u kojoj piše da bi izvještaj Martija o "gangsterizmu" na Kosovu mogao da "podrije legitimitet nove države". Mediji konstatuju da će, mada je nezavisnost Kosova nepovratna, Martijev izvještaj "staviti tačku na romantično viđenje rađanja nove nacije".

Kosovska vlada je saopštila da je "neosnovan i klevetnički" nacrt izvještaja SE u kojem je navedeno da je premijer Hašim Tači bio na čelu kriminalnog lanca.

Za kosovsku vladu, tvrdnje Martija su "niske i bizarne" i dolaze "od ljudi bez ikakvog moralnog kredibiliteta", kao i da one "mogu biti od koristi samo određenim krugovima koji ne žele dobro Kosovu i njegovim građanima".

Potreban odgovor

Generalni sekretar Savjeta Evrope Torbjorn Jagland poručio je juče da "optužbe o nelegalnoj trgovini ljudskim organima na Kosovu ne bi trebalo da ostanu bez odgovora".

- Veoma sam zabrinut zbog sadržaja. Te optužbe treba da budu ili potvrđene ili odbačene kroz odgovarajuću krivičnu istragu

- istakao je Jagland. On je pozvao nadležne zvaničnike, uključujući i međunarodne, da učine maksimalne napore da se dođe do istine o tome šta se desilo.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.