Neslaganje SAD i EU u vezi sa Kosovom

PRIŠTINA - Poslije izvještaja Dika Martija i problematičnih izbora na Kosovu i Metohiji glavno je pitanje da li će uopšte početi razgovori Beograda i Prištine, rekao je za Bi-Bi-Si Džejms Ker-Lindzi iz Evropskog instituta pri Londonskom univerzitetu.

Prošlo je 30 dana otkako je poslanik u Savjetu Evrope Dik Marti objavio izvještaj sa teškim optužbama na račun kosovskog premijera u ostavci Hašima Tačija i Oslobodilačke vojske Kosova, dovodeći ih u vezu sa trgovinom ljudskim organima otetih Srba i Albanaca na Kosovu, 1999. godine.

Dik Marti će, kako je predviđeno, 25. januara predstaviti svoj izvještaj poslanicima Parlamentarne skupštine Savjeta Evrope, koji će se o njemu izjasniti i, eventualno, predložiti pokretanje pune istrage.

Postoje i nagovještaji da bi Evropski parlament mogao da imenuje specijalnog izvjestioca u vezi sa optužbama za trgovinu ljudskim organima na Kosovu.

Džejms Ker-Lindzi kaže za Bi-Bi-Si da je u proteklih 30 dana preovladao stav da su Martijeve optužbe toliko ozbiljne da treba da budu potkrijepljene dokazima, odnosno istragom.

Sagovornik Bi-Bi-Sija uočava razliku u načinu na koji su na Martijev izvještaj reagovale SAD i EU - vodeće zapadne zemlje su od početka horski ponavljale da Kosovu treba dati nezavisnost jer je to preduslov za stabilnost:

- Niko, međutim, nije htio javno da prizna da su najveća opasnost po stabilnost zapravo bile prijetnje kosovskih Albanaca da će se vratiti nasilju ako ne dobiju nezavisnost. Dugo se smatralo da je Hašim Tači od ključnog značaja za sprečavanje takve pobune. Sada su, međutim, Evropljani počeli da se priklanjaju stavu da Priština mora da počne da ispunjava one standarde na kojima se insistiralo prije nezavisnosti. Američki interesi na Kosovu razlikuju se od evropskih - Evropljanima je stvarno važno da Kosovo izraste u demokratsku državu koja poštuje ljudska prava, dok Vašington i dalje insistira na stabilnosti - kaže on.

U međuvremenu, prištinski list "Koha ditore" objavio je da u Komitetu za spoljnu politiku Evropskog parlamenta danas neće biti održana predviđena rasprava o izvještaju specijalnog izvjestioca Savjeta Evrope Dika Martija zbog njegove odluke da se ne pojavi u tom komitetu.

List je od izvora u Briselu saznao da je Dik Marti odbio poziv Komiteta za spoljnu politiku Evropskog parlamenta sa obrazloženjem da mu je "agenda popunjena".

- Izvori iz EU kažu da je Marti po svemu sudeći izračunao da prvo sačeka da njegov izvještaj bude usvojen 25. januara na Parlamentarnoj skupštini Savjeta Evrope (koja nije organ EU) gdje će imati pomoć Srbije i Rusije, a da poslije toga izađe u februaru pred Evropski parlament sa jačom pozicijom - piše prištinski dnevnik.

Smirili se duhovi

Poslije prvih oštrih reakcija, posebno zapadne štampe, koja je pisala o Kosovu kao o kriminalnoj državi, te Tačijevih demantija i prijetnji sudskom tužbom protiv švajcarskog diplomate, duhovi su se donekle smirili.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.