Neke zemlje za vizni režim Srbiji

Brisel - Nekoliko zemalja EU najavljuje da će krajem oktobra pokrenuti proceduru koja bi omogućila da se Srbija po kratkom postupku može skinuti sa bijele šengen liste, javlja Tanjug.

Ekspert Evropske inicijative za stabilnost Aleksandra Stiglmajer tvrdi da su šanse za vraćanje viznog režima minimalne.

Kako Tanjug saznaje iz diplomatskih izvora u Briselu, Njemačka, uz Belgiju, Luksemburg, Švedsku i Holandiju će na sastanku ministara policije EU 25. oktobra zatražiti aktiviranje procedure za ponovo uvođenje viza Srbiji i Makedoniji.

Njemački političari, među kojima se naročito ističe bavarski ministar unutrašnjih poslova Joahim Herman, posljednjih dana glasno su zahtjevali da se zbog povećanja broja azilanata ponovo uvedu vize za ove dvije zemlje.

Međutim, u EU za sada ne postoji mehanizam kojim bi se ovaj zahtjev brzo i jednostavno sproveo, kaže za Tanjug Aleksandra Stiglmajer, ekspert iz Evropske inicijative za stabilnost, nevladine organizacije sa sjedištem u Briselu i Berlinu.

- Ni jedna zemlja Evropske unije, pa ni Nemačka, ne može jednostrano da suspenduje bezvizni režim, jer bi to predstavljalo grubo kršnje Šengenskog sporazuma - objašnjava Stiglmajer, koja već godinama prati ovu problematiku.

Ona, međutim, ukazuje da postoji mogućnost da se usvoji mehanizam koji je Evropska komisija predložila u maju 2011, kojim se predviđa da se države po hitnom postupku mogu skinuti sa bijele šengenske liste ako se broj zahtjeva za azil naglo poveća.

Problem je što je taj prijedlog, usvojen u jeku “Arapskog proljeća”, zaglavljen u zakonodavnoj proceduri, jer je dio šireg paketa amandmana od kojih su neki (koji nemaju veze sa azilantima iz Srbije), predmet žestokog spora u Savjetu i u Parlamentu.

Sve što Njemačka može da učini, objašnjava Stiglmajer, je da izvrši pritisak na Savjet da se amandman o postupku za suspenziju viza izdvoji iz paketa i po hitnom postupku uputi Parlamentu na usvajanje.

Ali, čak i da se ovaj scenario ostvari, bilo bi potrebno najmanje šest mjeseci da se pomenuti mehanizam usvoji, pa ni tada nije sigurno da bi se mogao primeniti na Srbiju, ukazuje ona.

Mehanizam, naime, predviđa uvođenje viza ukoliko broj azilanata iz neke zemlje naglo poraste tokom perioda od šest mjeseci, a povećanje broja azilanata na koje se Njemci žale je kratkoročnog karaktera.

- U stvari, kada se gleda na godišnjem nivou, broj azilanata iz Srbije se u poslednje dve godine smanjio - kaže ona.

Glavni uzrok povećanog priliva azilanata u Njemačku je nedavna odluka Njemačkog ustavnog suda po kojoj “džeparac” koji azilanti dobijaju od države tokom postupka obrade zahtjeva mora da bude u visini socijalne pomoći za njemačke građane.

Taj “džeparac” je poslije ove odluke povećan i trenutno iznosi oko 800 evra mjesečno, što je privuklo mnoge, jer višestruko nadmašuje ono što mogu da zarade u Srbiji, objašnjava Stiglmajer.

Ona ukazuje da rješenje nije u vraćanju viza, već u ubrzavanju procedure obrade zahteva za azil kako bi se obeshrabrili oni koji ga traže samo zbog novčane pomoći.

- Zahtevi za azil iz zemalja koje se u EU smatraju demokratskim i bezbednim se u Holandiji obrađuju za samo nekoliko dana, tako da lažni azilanti tamo uopšte ne idu - kaže Stiglmajer.

Taj pristup se pokazao uspješan na primeru Belgije, koja je prije nekoliko mjeseci stavila Srbiju na listu bezbjednih zemalja i drastično skratila obradu zahtjeva za azil, pa je otad broj azilanata iz naše zemlje drastično opao.

Sve ovo znači da će građani Srbije u dogledno vrijeme moći da putuju u EU bez sakupljanja hrpe papira i višečasovne ponižavajuće procedure u konzulatima.

Sa druge strane, ukoliko se vlasti u Srbiji ozbiljnije ne pozabave otklanjanjem uzroka kolektivnih putovanja u Evropu zarad nekoliko stotina evra mjesečno, dugoročno je moguće da vize ponovo budu uvedene, zaključuje Stiglmajer.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.