“Insajder”: Plaćane zgrade koje nikada nisu izgrađene

Beograd - Građani Srbije su na Kosovu plaćali i zgrade koje nikada nisu izgrađene, otkriva “Insajder” u petom nastavku serijala „Patriotska pljačka”, prenosi B92.

Jedan od primjera za to je ugovor za izgradnju Gerontološkog centra u Kosovskoj Mitrovici, koji je trebalo da zbrine stare i socijalno ugrožene stanovnike sjevernog Kosova.

Firmi “Masters”, u vlasništvu Bojana Radovanovića, za izgradnju ovog centra je iz budžeta Srbije plaćeno milion i po evra, iako na terenu ništa nije urađeno.

Prema zvaničnoj dokumentaciji do koje je ekipa “Insajdera” došla po Zakonu o slobodnom pristupu informacijama, novac koji je plaćen firmi “Masters”, ova kompanija je isplatila firmi “Daki”, kao podizvođaču.

Vlasnik firme “Daki”, Idriz Šijak, za “Insajder” tvrdi da nije ni znao da je njegova firma bila angažovana na ovom projektu, niti da mu je bilo šta plaćeno.

On tvrdi da je račun njegove firme kontrolisao Bojan Radovanović, vlasnik firme “Masters”, a da njegova firma nije imala ni mješalicu za beton, pa nije ni mogla da bude angažovana na izgradnji Gerontološkog centra.

Nebojša Čović, koji je u to vrijeme bio predsjednik Koordinacionog centra za Kosovo, kaže da je ova institucija firmi “Masters” uplatila avans, ali da je Vlada na čijem je čelu bio Vojislav Koštunica konačnu realizaciju projekta sredinom 2004. prebacila na Ministarstvo za rad i socijalnu politiiku.

Slobodan Lalović tadašnji ministar za rad i socijalnu politiku kaže da se radi o starom projektu i da se on ne sjeća nikakvih detalja u vezi sa tim.

Ljudi koji su u Gerontološkom centru trebali da dobiju punu njegu, tako su izmješteni po izbjegličkim centrima širom Srbije. Neki od njih i dan danas žive u kolektivnom smještaju.

Iste firme, “Masters” i “Daki”, učestvovale su i u drugom državnom projektu koji nikada nije završen – izgradnji četiri zgrade u sjevernoj Kosovskoj Mitrovici, za potrebe interno raseljenih.

Ovaj projekat građani Srbije su platili gotovo 1.4 miliona evra. Ni te četiri zgrade nikada nisu izgrađene.

Firme “Masters” i “Daki” su u isto vrijeme za potrebe Kosovsko-mitrovačkog okruga otkupljivale stanove od kosovskih Albanaca i radile niz drugih, veoma skupih državnih projekata na Kosovu, finansiranih preko Koordinacionog centra, u vrijeme dok je predsjednik ove institucije bio Nebojša Čović.

Na pitanje novinara B92 kako je moguće da preduzeća “Masters” i “Daki” dobijaju toliko poslova na sjeveru Kosova za vrijeme dok je on bio na čelu Koordinacionog centra, Čović je odgovorio da je sve rađeno po tenderima koje su radile i raspisivale lokalne samouprave.

- Nijedan tender nije raspisivao, niti birao izvođača Koordinacioni centar niti predsednik Koordinacionog centra, bez obzira što bi mnogi voleli da prospu priču da je to radio predsednik Koordinacionog centra. Nije, nije. Žao mi je, šta da radim, niti je to moj posao – odgovorio je Čović.

On tvrdi da je sve odluke donosio Kosovsko-mitrovački okrug, na čijem je čelu bio Dragan Kalaba.

Kalaba je odbio razgovor za “Insajder”, ali je ekipi dostavio iskaz koji je dao policiji o projektu „Lamele”.

Iskaz je dat 8. septembra 2010. godine.

U njemu se navodi da je maja 2004., poslije promjene vlasti, u Koordinacionom centru održan sastanak.

Sastanku su prisustvovali Vladimir Rakić, tada predstavnik vlasti u Kosovskoj mitovici, inače član SNV Sjevernog Kosova i Metohije i Stojanka Petkovic, član G17plus, a u Koordinacionom centru zadužena za socijalna pitanja.

Rakić je iznio stav da projekat izgradnje „Lamela” treba prekinuti. Kalaba u iskazu navodi da je „što se njega tiče, taj projekat prekinut tog dana”.

Nije poznato šta je bio rezultat policijske istrage o ovom projektu.

Istraživanje “Insajdera” pokazalo je da su se firme koje dobijaju državne poslove na Kosovu mijenjale kako se mijenjala vlast.

Po zakonu o slobodnom pristupu informacijama, ekipa “Insajdera” je dobila informacije o gotovo svim poslovima na Kosovu u periodu od 2006. do 2010. godine.

Za period do 2006. godine, kako se navodi u objašnjenju Ministarstva za Kosovo i Metohiju, nema uredne evidencije o tome kome su građani Srbije plaćali poslove, jer dokumentacija nije sređena ili je arhivirana.

Baš ovaj period, prije 2006. karakterišu projekti za koje su plaćane privatne firme, a koji nikada nisu završeni.

Samo u periodu od 2006. do 2010. država je u građevinske projekte na Kosovu uložila najmanje 16 miliona evra i to samo na projekte koji su finansirani iz Nacionalnog investicionog plana i Ministarstva za Kosovo i Metohiju.

Čak četrnaest miliona evra podjeljeno je između deset firmi koje su dobile najplaćenije državne poslove.

Ostalih dva miliona evra vrednih poslova ugovoreno je sa preostale 33 firme angažovane na Kosovu.

Na prvom mjestu i po broju dobijenih poslova i po ugovorenoj cijeni je firma “Dinamik Trejd”.

Direktor firme Krsto Milić bio je u Upravnom odboru kombinata Trepča.

Država je s ovom firmom samo od 2007. do 2010. godine ugovorila poslove vrijedne četiri miliona evra.

Prema finansijskim izvještajima koje je ova firma podnijela Agenciji za privredne registre, u njoj je od 2008. do 2011. bilo između 14 i 22 zaposlena.

Među firmama koje dobijaju najplaćenije poslove su i firma “Amiga” iz Kraljeva, koja se u zvaničnim izvještajima koje stranke podnose o finansiranju političkih aktivnosti, navodi kao finansijer stranke G17plus, zatim firma “Novi Pazar Put”, firma “Ozring” iz Zvečana, “Kamilja” iz Leposavića, čiji je suvlasnik Bojan Jakovljević prvi čovjek SNS-a za sjever Kosova, zatim firma “PGP Kolašin” iz Zubinog Potoka, koju vodi porodica visokog funkcionera DSS Vladimira Milentijevića, firma “Ekskos” iz Zubinog Potoka, čiji je direktor Gordan Kasalović ujedno i direktor i suvlasnik preduzeća “Dikodil” koje se u dokumentima Srpske pravoslavne crkve dovodi u vezu sa poslovima vladike Artemija.

Veliki broj poslova dobijaju i tri firme povezane sa porodicom Branka Miljkovića, vlasnika “MBA Miljković”, firme koja posljednjih godina radi milionske infrastrukturne poslove širom Srbije.

Pored “MBA Miljković”, ova porodica je vlasnik firme “MAB” kompanija Miljković u Zvečanu, kao i najvećeg broja akcije firme “Magistrala”, koja na Kosovu održava veliki broj puteva.

U vlasništvu porodice Miljković je i firma “Orbita” komunikacije čiji je direktor, do 2010. godine, bio funkcioner

SPS-a i dugogodišnji član Odbora za Kosovo i Metohiju Skupštine Srbije - Dejan Radenković.
Radenković je odbio intervju za "Insajder".

“Patriotizam” i “zaštita srpskih interesa” već godinama su izgovor za zloupotrebe državnog budžeta, odnosno sistem u kom zakoni Srbije praktično ne važe još od 1999. godine.

Takav sistem između ostalog je branjen i svim dosadašnjim protestima i barikadama na sjeveru Kosova.

Prema istraživanju “Insajdera”, oni koji su se pojavljivali na barikadama i oni koji se u zalažu protiv kosovske nezavisnosti, istovremeno su, na svoje ime ili preko članova porodica, registrovali firme u kosovskom registru, čime su, praktično, priznali Republiku Kosovo.

Ekipa “Insajdera” je u kosovskom registru kompanija pronašla firme “Ibar Invest”, koju u Srbiji zastupa Zoran Jakšić, brat Marka Jakšića, prvog čovjeka DSS za Kosovo, firmu “PGP Kolašin”, čiji je vlasnik Vlastimir Milentijević, brat Vladimira Milentijevića, takođe visokog funkcionera DSS-a, zatim firmu “Kamilja” iz Leposavića, u vlasništvu Bojana Jakovljevića, prvog čovjeka SNS za Kosovsko-mitrovački okrug, kao i firmu “Slap Petrol”, u vlasništvu Slaviše Milentijevića, člana SRS-a.

Ove firme su u kosovski registar ušle još u vrijeme dok je Kosovom upravljala UNMIK administracija.

Pored njih, “Insajder” je pronašao i firme koje su osnovane nakon proglašenja nezavisnosti Kosova.

Da bi se neka firma registrovala na Kosovu, vlasnik mora da ima ličnu kartu nezavisnog Kosova i da potpiše formular na kom piše “Republika Kosovo”.

Jedna od njih je i Zemljoradnička zadruga Zubin Potok, čiji je dugogodišnji direktor Rade Utvić bio u delegaciji Srba s Kosova koji su na sastanku kod Vojislava Koštunice vodili pregovore o ukidanju PDV-a za Kosovo.

Još ranije je u serijalu “Patriotska pljačka” objavljeno i da je porodica Zvonka Veselinovića, jednog od onih za koje se sumnja da su organizovali nerede na barikadama, na isti način priznali nezavisno Kosovo tako što su firmu “Tim petrol” registrovali u kosovskom registru nakon proglašenja nezavisnosti.

O svim zloupotrebama na Kosovu često se govori na sjednicama Odbora za Kosovo i Metohiju Skupštine Srbije, gdje sjede predstavnici svih parlamentarnih stranaka.

Novi predsjednik Odbora za Kosovo je Milovan Drecun, funkcioner SNS-a.

U novom sazivu odbora su i poslanici koji su nekada bili zaduženi za trošenje novca na Kosovu.

Članovi su i prethodni ministri za Kosovo Goran Bogdanović i Slobodan Samardžić.

U odboru je i Bogdanovićev zamjenik u prošloj Vladi zadužen za Koodinacioni centar Zvonko Stević, član SPS, kao i višegodišnji potpredsjednik Koordinacionog centra Marko Jakšić, član DSS.

Novinari “Insajdera” tražili su po zakonu transkripte sjednica skupštinskog Odbora za Kosovo i Metohiju.

Na jednoj od sjednica na kojoj su prisustvovali predstavnici svih stranaka u parlamentu, 27. decembra 2010. Siniša Stamenković, član odbora iz PUPS-a, predložio je da Skupština Srbije formira anketni odbor koji bi ispitao sve zloupotrebe od 2000. godine do danas, kada je u pitanju novac koji iz budžeta odlazi po raznim osnovama za Kosovo.

Prijedlog nije prošao.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.