Crnogorcima začinjen put do evropske trpeze

PODGORICA - Belgijske čokolade, feta sir i pasteli (kolač od susama i meda) iz Grčke, italijanska “mocarela”, njemačka “bijela kobasica”, austrijska štrudla sa jabukama i koktel od teletine sa mrvicama hljeba ...

To je samo dio tradicionalnih proizvoda evropskih kuhinja spremljenih po posebnim receptima koje se godinama prenose sa generacije na generaciju.

U Evropskoj uniji u kojoj skoro svaka zajednica ima različite kulinarske i dijetske navike, raste interesovanje za tradicionalnim proizvodima.

Da bi uopšte neki proizvod dobio pravo na oznaku “tradicionalno” na probirljivom evropskom tržištu mora proći dug put do krajnjeg cilja - ispunjenja evropskih direktiva o izvornosti.

Najveći broj crnogorskih proizvođača za sada uopšte ne može ni priviriti evropskom tržištu.

Kao prvo, oni moraju da zadovolje higijenske uslove proizvodnje. Predstavnici Evropske komisije zaduženi za poljoprivredu koji su snimali stanje u Crnoj Gori, upravo su higijenske uslove proizvodnje označili “najproblematičnijim”.

Ministarstvo poljoprivrede u ovogodišnjem agrobuyetu predvidjelo je simboličan iznos za pomoć proizvođačima na poboljšaju higijenskih uslova koji sa sobom nose troškove za nabavku nove, uglavnom prilično savremene i skupe opreme.

Ispunjenje direktiva EU

Ono što čeka crnogorske poljoprivrednike koji žele da za nekoliko godina iznesu svoj proizvod na crnogorsko, tada već i evropsko tržište, je uspostavljanje sistema menaymenta kvalitetom prema standardu ISO 9001:2000 (HAČP sistem) o bezbjednosti hrane koji podrazumijeva kontinuirano nadgledanje cjelokupnog lanca proizvodnje od njive do trpeze.

Tek nakon uvođenja HAČP sistema crnogorski proizvođači koji žele na EU tržište mogu razmišljati o ispunjavanju direktiva EU o izvornosti hrane.

U procesu pretpristupnih pregovora Crna Gora će vjerovatno pokušati da registruje oznaku izvornosti nekih proizvoda. To bi mogli biti njeguški pršut, pljevaljski sir, kajmak, krompir iz Trebaljeva, ali i još neki koji imaju specifične osobine s obzirom na porijeklo.

Hoće li se to ostvariti ostaje, kako kaže pomoćnik ministra poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede Branko Bulatović, “otvoreno pitanje”.

 
Tradicionalni specijaliteti

Oznaku “garantovani tradicionalni specijalitet” u 12 starih članica EU ima samo 16 tradicionalnih proizvoda od kojih su neki: mocarela sir iz Italije, jela od mesa, mlijeko i pekarski proizvodi iz Španije kao i jedno belgijansko pivo.

Do sada je u Crnoj Gori upisano u registar organske proizvodnje 13 proizvođača. 

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.