Zločini nad Srbima u Sarajevu moraju se do kraja istražiti

ISTOČNO SARAJEVO- Čuveni hirurg iz Istočnog Sarajeva Slavko Ždrale na okruglom stolu "Zatiranje i egzodus sarajevskih Srba krajem 20. vijeka" podsjetio je da je sa ubistvom srpskog svata Nikole Gardovića 1. marta 1 992. godine na Baščaršiji počeo rat u Sarajevu i BiH.

• Zdravstveni sistem je bio na udaru i suočili smo se sa raspadom zdravstvenog sistema. Od ukupnog broja zdravstvenih ustanova 70 posto je pripalo Muslimanima, 17 posto Srbima i 13 posto Hrvatima. Sa početkom rata na područjima koje su kontrolisali Srbi stvaraju se nove zdravstvene ustanove i tadašnji ministar zdravlja Dragan Kalinić povlači brze poteze i stvaraju se te ustanove poput bolnice „Žica“ na Ilidži pod rukovodstvom Milana Pejića, bolnica u Kasindolu pod mojim rukovodstvom i neke druge zdravstvene ustanove- podsjetio je Ždrale.

On je podsjetio da je na početku rata na ovom području Srpskog Sarajeva bilo 400 ljudi koji su bili nezbrinuti kada je riječ oi dijalizi i za mjesec dana nabavili smo šest aparata .

Ždrale je napomenuo da je bolnica u Kasindolu primala i izbjeglice koji su tu jeli i spavali, te da se i u Foči u oktobru 1 993. godine ojačava zdravstvena služba.

• Do 1995. godine Sarajevo je napustilo 500 srpskih ljekara. Jedan dio ostao je kod nas a veliki duio je otišao vani. Deset do 15 iskusnih hirurga ostalo je u Kasindoklu, Sokocu što je obogatilo ove zdravstvene ustanove znanjem i iskustvom. Dejtonski sporazum donio je mir a za Srbe Sarajeva nastao je pakao, pakao za 150 000 Srba- podsjetio je Ždrale i dodao da su neki ljekari prešli u neke domove zdravlja, a da je dio došao u Kasindo.

On je napomenuo da su ljekari u Kasindolu radili i dan i noć, da su se suočavali sa najporaznijim stvarima i ljudskim sudbinama i činjenicama da su u transportu i u egzodusu ljudi umirali.

-Bili smo prolazna stanica za mnoge i pamtim najtužnije scene kada su na tamiću vozili tabute- podsjetio je Ždrale i podsjetio da je iseljena i bolnica „Žica“ , te da je porazno da je jedan Bošnjak koga su operisali i spasili mu život na medima bacao drvlje i kamenje na nas.

Ždrale je naglasio da i pored svih teškoća bolnica Kasindo nastavlja da radi iako se konstantno suočavala sa nedostatkom opreme i kadra.

On je podsjetio i na iseljavanje „Famosa“ kojim je rukovodio Miroslav Berjan i istakao da je ova fabrika koja je bila na granici sukoba, fabrika u kojoj je preko jedne hale bilo razgraničenje u ratu  i u tim uslovuima radila i stvarala.

Ždrale je podsjetio da su hiljade šlepera nakon Dejtona izašlo, da je dio fabrike ostao u Istočnom Sarajevu i da su tu mnogi ljudi vidjeli svoju budućnost.

Pukovnik i počasni general Vojske Republike Srpske Blagoje Kovačević napomenuo je da je od 1 991. do 1 995. godine bio učesnik događanja.

-Sarajevo nije bilo okupiran i opkoljen grad nego podijeljen grad. U tom gradu su harale terorističke grupe koje su izvele masakr u Ulici Vase Miskina   i dva na Markalama. Oni su i nakon završetka rata pokušali izvršiti ubistvo pape...- podsjetio je Kovačević.

On je napomenuo da je Vojska Sarajevsko-romanijskog korpusa brojala mnogo manje vojnika od broja koji su imale muslimanske snage u Sarajevu.

-Svojim organizovanjem uspjeli smo da spriječimo izlazak muslimanskih oružanih snaga iz Sarajeva jer da su izašli sigurno bi izašli do Drine. Sarajevo nikada nije bio zatvoren grad i Muslimani su mogli da idu  ako im oni dozbole jer su postojali plavi putevi, bavili su se švercom i kriminalom o čemu svjedoči i to što je u Kasindolskoj ulici skončao Hakija Turajlić- podsjetio je KOvačević.

On je ocijenio da je potpisivanjem Dejtonskog sporazuma za Srbe Sarajeva i vojski nastupili teški momenti, teži od rata.

-Sarajevski Srbi su napuštali ono što su odbranili i to u vrijeme kada je padao snijeg, na temperaturi i od minus 20 stepeni. O položaju Srba iz tog područja koje su kontrolisali Srbi govori i svjedočenje tadašnjeg ministra unutrašnjih poslova Avde Hebiba je otjerao tadašnjeg predsjedniku opštine Vogošća rekavši mu da se što prije udalji sa tog područja, a Alija Izetbegović je poručio da svi koji su nosili puške da će biti odgovorni- podsjetio je Kovačević.

Kovačević je dodao da je postojala opasnost po život i da je kopanje grobova bio najteži period i da mnogi nisu znali gdje idu i šta sa tim.

Magistar politologije Božo Purković ocijenio je da je grad Sarajevo bio logor za Srbe i da ono što je do sada istraženo samo početak velike tragedije i golgote Srba tog grada.

-Vlast Sarajeva nije doizvolila istraživanje u miru. U Sarajevu je prije rata u deset opština bilo 340 naselja od čega je 59 imalo muslimansku većinu, a 105 je bilo sa srpskom večinom dok je maklo više od polovine bilo  miješana naselja. 1. marta u centru Sarajeva desilo se ubistvo srpskog svata, a mjesec kasnije ubistvo srpskog policajca. U ratu u Sarajevu se desilo sistemsko stradanje srpskih civilai u Sarajevu dešavanja imaju sve odrednice genocida nad srpskim narodom koje je pratilo ubijanje, nanošenje teških povreda, nemogući uslovi za život, logori , seksualno zlostavljanje.... Svojevremeno je Jovan Divjak govorio da su Sarajevo oslobodile NATO snage i Dejton- podsjetio je Purković.

Purković je napomenuo da su na početku rata već u maju u Sarajevu počela masovna privođenja u logore koji  su naprečac formirani i da ih je bilo 126 u užem dijelu grada , te da je kroz logor Viktor Bubanj prošlo 5 000 Srba.

On je napomenuo da su logori otvarani i u sportskim dvoranAMA, DA JE ZLOGLASNI LOGOR BIO Centralni zatvor, logori u Butmiru, Sokolović Koloniji Hrasnici , te da se ne smije zaboraviti masovno stradanje u Dobrovoljačkoj ulici, Pofalićima gdje su muslimani uništili 500 objekata.

-Kroz te zatvore-logore prošlo je 25 000 do 30 000 srpskih civila. Mora se nastaviti istraga ratnih zločina nad Srbima u Sarajevu. Nećemo živjeti u normalnoj državi ako do toga ne dođe- poručio je Purković.

Purković je naveo da je u Sarajevu bilo više javnih kuća u kojima su Srpkinje silovane , te da su između ostalog bile na Bjelavama, Aluipašinu Polju, Ciglanama, Građevinskom fakultetu kroz koju je prošlo preko 100 žena, da je u Hrasnici bilo devet takvih mjesta.Otkrio je da je javnu kuću na Marin Dvoru držala Hanka Paldum, te da je bilo 50 takvih lokacija u žem dijelu grada.

-Do istine se mora doći. Moraju  se do kraja  istražiti zločini u Kazanima, na Gradskoj deponiji, ispitati snajperisanje „Ševa“ koje su formirane da se likvidiraju neposlušni, ubistvo osam pripadnika srpskih   snaga u Velikom parku na početku rata, zločinima Patriotske lige koja je formirana 1 991. godine , dakle prije rata- poručio je Purković.

Organizatori okruglog stola "Zatiranje i egzodus sarajevskih Srba krajem 20. vijeka" koji je održan juče u Rektoratu Univerziteta Istočno Sarajevo bili su Univerzitet u Istočnom Sarajevu, Institut istorijskih nauka i Filozofski fakultet.

Masovni egzodus sarajevskih Srba počeo je 17. februara 1996. godine iz srpskih sarajevskih opština koje su nakon potpisivanja Dejtonskog mirovnog sporazuma pripale Federaciji BiH i trajao je gotovo do kraja marta.

Procjenjuje se da je 120.000 do 150.000 Srba napustilo svoje domove u opštinama Ilidža, Ilijaš, Vogošća, Hadžići, Rajlovac, Grbavica i Novo Sarajevo, a jedan od najpotresnijih aspekata bila je ekshumacija i prenošenje posmrtnih ostataka upokojenih na teritoriju Republike Srpske.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.