Srpska ima poseban status, BiH nema pravo na imovinu

Banjaluka - Republika Srpska, za razliku od Federacije BiH, ima poseban status, jer je, uz tadašnju RBiH, SR Jugoslaviju i Hrvatsku, zvanično bila strana koja je učestvovala u kreiranju Dejtonskog sporazuma - istaknuto je u dokumentu "Dejtonska struktura BiH i pravni položaj Republike Srpske", koji je objavio kabinet predsjednika Srpske Milorada Dodika.

Republika Srpska je, osim potpisa na svih 12 aneksa Dejtonskog sporazuma, u preambuli Dejtonskog sporazuma navedena kao strana koja je Sporazumom od 29. avgusta 1995. godine ovlastila delegaciju SR Jugoslavije da, u ime Republike Srpske, potpiše dijelove mirovnog plana koji se odnose na Srpsku - napominje se u dokumentu.

Time je Republika Srpska i sama bila strana Dejtonskog sporazuma, iz čega proizlazi da je Srpska bila u odnosu prema RBiH kao prema drugoj strani.

Istovremeno, tadašnja RBiH nije imala niti joj je trebalo ovlaštenje Federacije BiH, jer se prava i obaveze iz Dejtonskog sporazuma, odnosno njegovih aneksa, odnose samo na Federaciju kao entitet koji je u sastavu BiH.

U dokumentu je navedno i svjedočenje člana Predjedništva BiH Ive Komšića, koji je za "Dnevni avaz" 21.1. 2011. godine potvrdio da je postojao dokument koji je poslužio kao osnova za Dejtonski sporazum i da je u tom dokumentu naveden naziv Republika Srpska bez navodnika, a da se BiH ne pominje.

Taj dokument su Ženevski principi od 8. septembra 1995. godine koji je u ime RBiH parafirao tadašnji ministar inostranih poslova Muhamed Šaćirbegović.

Posebno poglavnje u obimnom dokumentu kabineta predsjednika Srpske, u kome se analizira Dejtonski sporazum - izvorna ovlaštenja i položaj Republike Srpske, zauzima pitanje imovine, pri čemu se citatima iz Sporazuma dokazuje da imovina BiH uopšte nije predviđena niti je pomenuta u papirima.

Ni jednim članom Ustava BiH nije dato pravo na bilo kakvu imovinu, mada protivnici dejtonske BiH insistiraju da sva imovina koja je pripadala SR BiH, koja je bila u sastavu SFRJ, sada pripada BiH...

U dokumentu se navodi i primjer Ustava SAD iz koga prizlazi da centralna vlast može steći imovinu ako joj je ustupe države članice ili kupovinom na teritoriji država članica, ali uz njihovu saglasnost.

BiH jeste - na osnovu Međunarodnog sporazuma o pitanju sukcesije, potpisanom 2001. godine između novonastalih država bivše SFRJ - određena kao subjekat imovine koja se nalazi na teritoriji BiH i u inostaranstvu, na kojoj su bile upisane institucije bivše SFRJ.

Ali, član 1 Ustava BiH navodi da BiH postoji samo kao država sa unutrašnjom strukturom, izmijenjenom prema odredbama Ustava.

Kako Ustav ne daje izričito pravo BiH na imovinu, jer se u nabrajanju njenih nadležnosti ne navodi to pravo, onda je jasno da BiH, prema važećem ustavu, nema pravo na imovinu niti se to pravo reguliše nekim drugim članom ustava.

Zato pokušaj podržavljenja imovine entiteta nema nikakav pravni osnov - ističe se u dokumentu iz kabineta predsjednika Republike Srpske Milorada Dodika.

Dva pravca: Konfederacija prema Dejtonu ili raspad

Kabinet predsjednika Republike Srpske Milorada Dodika objavio je dokument "Dejtonska struktura BiH i pravni položaj Republike Srpske" u kome se navodi da za BiH postoje dva pravca: konfederacija sa nadležnostima predviđenim Dejtonom ili raspad na tri etničke teritorijalne jedinice.

U obimnom dokumentu se navodi da je mnogo puta ukazano da je BiH neuspješna država te da ne postoji većinska identifikacija sa sadašnjom BiH usljed neriješnih međunacionalnih sukoba ispoljenih u građanskom ratu.

Republika Srpska kao republički praznik obilježava 21. novembar, kao dan kada je 1995. godine u Dejtonu, u SAD, parafiran Opšti okvirni sporazum za mir u BiH i njegovih 12 aneksa.

Ovim datumom pokazujemo značaj tog datuma i iskazujemo opredjeljenje za poštovanje Dejtonskog sporazuma, kao međunarodnog ugovora kojim je, ne samo završen rat u BiH, već i određeno postojanje i sistem funkcionisanja BiH kao složene države - ističe se u saopštenju iz Kabineta predsjednika Republike Srpske.

U obimnom dokumentu analizirana je izvorna dejtonska struktura BiH i istaknuta značajna ovlaštenja entiteta.

U dokumentu se ističe da je Dejton predvidio samo deset nadležnosti institucija BiH te da je izričito navedeno da sve druge nadležnosti, koje nisu nabrojane kao nadležnost BiH, spadaju u domen entiteta - Republike Srpske i Federacije BiH.

U poglavlju koje tretira pitanja referenduma podsjeća se da u federalnom zakonodavstvu SAD referendum ne postoji, ali da ima široku primjenu unutar američkih država.

Referendum predstavlja zaštitu prava federalnih jedinica koje mogu zakazati glasanje ako smatraju da su njihova prava povrijeđena.

Na primjeru BiH, to znači da raspisivanje referenduma pripada entitetima, jer nije izričito dato u nadležnost BiH.

Dokument sadrži analizu svih važnih segmenata dejtonske strukture BiH, uz podsjećanje da je BiH stvorena međunarodnim ugovorom i da može postojati samo na taj način.

U dokumentu se navodi da su i Venecijanska komisija i politički analitičari ocijenili da je Federacija BiH neodrživa ustavna konstrukcija.

Budućnost BiH ocrtava se u dva mogća pravca, navedno je u dokumentu.

Prvi je ustavna rekonstrukcija Federacije BiH i formiranje hrvatske teritorijalne jedinice, čime bi bili stvoreni uslovi za BiH kao konfederaciju sa nadležnostima koje su utvrđene Dejtonskim sporazumom za zajedničke organe.

A, drugi je raspad BiH opet na tri etničke teritorijalne jedinice, čak i u uslovima da prethodno ne bude riješeno hrvatsko pitanje.

Optimalno bi bilo da BiH bude cijela iz tri dijela, time bi i međunarodni ugovor mogao opstati kao jedan od najvećih uspjeha američke spoljne politike - navedeno je u obimnom dokumentu "Dejtonska struktura BiH i pravni položaj Republike Srpske".

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.