Smoljana nije adresa za spalionicu otpada!

BOSANSKI PETROVAC - Novi nacrt plana upravljanja otpadom, iza kojeg stoji federalna vlast, ponovo je podigao na noge stanovnike u Bosanskom Petrovcu, mahom srpske povratnike, zbog namjere da u naselju Smoljana ožive priču o spalionici otpada na teritoriji te lokalne zajednice.

KLjUČNE INFORMACIJE

• Federalni nacrt plana upravljanja otpadom ponovo predviđa spalionicu i deponiju u Bosanskom Petrovcu (Smoljana).
• Mještani, uglavnom srpski povratnici, oštro se protive i strahuju od novih pritisaka.
• Ranije su ova opština, Drvar i Bosansko Grahovo već bili označeni kao lokacije za otpad.
• Predstavnici Srba u FBiH tvrde da se ovakvi projekti sistematski usmjeravaju na srpske sredine.
• Navodi se da bi otpad iz Unsko-sanskog kantona bio dovožen desetinama kilometara do te lokacije.
• Lokalni SNSD upozorava na izostanak komunikacije sa opštinom i građanima.
• Plan se ocijenio kao diskriminatorski i štetan po opstanak stanovništva.
• Najavljena je institucionalna i politička borba protiv realizacije.
• Načelnik opštine se nije oglašavao, ali je ranije bio protiv sličnih projekata.

Bosanski Petrovac, sa Drvarom i Bosanskim Grahovom, prije nekoliko godina se našao u nezavidnoj poziciji jer su ove lokalne zajednice označene za sredine u koje treba da bude istovaran tekstilni i drugi otpad, stare automobilske gume i spaljivan.

Javnost su uznemirile te informacije te se i tada otvoreno postavljalo pitanje zašto baš tu, te da li sve to ima veze sa politikom prema većinski srpskim opštinama u FBiH, imajući u vidu i probleme koje je izazvala migrantska kriza u proteklim godinama.

Strah povratnika i stare rane

Niz nedaća povratnika je, naime, nastavljen i prije nekoliko dana napadom na srpsku sirotinju i starce u Trubaru, a dodatni strah kod mještana Bosanskog Petrovca ulila je informacije da vlast u FBiH ne odustaje od spalionice smeća i regionalne deponije.

Predsjednik Odbora za zaštitu prava Srba u FBiH Đorđe Radanović je naglasio da u ovom, kao i okolnim selima vijekovima žive Srbi, navodeći da Bošnjaka prema popisima iz 1991. i 2013. godine nije bilo, niti neko pamti da su nekada živjeli na tim prostorima.

- Oni su majstori u tome da ovakve i slične objekte prave na srpskoj zemlji, kako Srbi ne bi mogli živjeti na svojim imanjima, niti ih prodati - naveo je Radanović za Srnu. Prema njegovim riječima, po predloženom Nacrtu smeće iz Unsko-sanskog kantona trebalo biti deponovano na planiranu deponiju, a kasnije i paljeno u spalionici otpada, te ukazao na potencijalne velike troškove komunalnih službi.

- Oni prema ovom planu iz Bihaća treba da voze smeće 50 kilometara da ga bace na mjestu gdje žive Srbi - rekao je on.

Optužbe za diskriminaciju i ignorisanje lokalne zajednice

Da je Bosanskom Petrovcu namijenjen otpad, a drugima projekti, putevi i razvoj upozorio je i predsjednik Opštinskog odbora SNSD-a toj opštini Nemanja Davidović.

- Nacrt Federalnog plana upravljanja otpadom još jednom pokazuje odnos Vlade FBiH prema našoj opštini - bez razvojnih projekata, bez investicija i bez ijedne ozbiljne inicijative koja bi zadržala ljude, ali zato sa planovima da se ovdje dovozi otpad. Posebno zabrinjava činjenica da je ovako značajan projekat planiran bez ikakve komunikacije sa opštinom Bosanski Petrovac, bez konsultacija sa lokalnim institucijama i bez uključivanja građana u proces donošenja odluka. Praktično, sve se planira iza leđa onih koji ovdje žive - izjavio je Davidović za "Glas".

Ako su za ovakve projekte predviđeni veliki urbani centri poput Sarajeva i Mostara, onda se, dodao je, s pravom postavlja pitanje - po kojoj logici je u tu priču uvršten i Bosanski Petrovac?

- Da li zato što je u pitanju mala, povratnička sredina za koju neko misli da nema snage da se suprotstavi? Ovo nije političko pitanje, ovo je pitanje opstanka i dostojanstva ljudi koji ovdje žive - i Srba i Bošnjaka i svih drugih građana. Niko nema pravo da Bosanski Petrovac tretira kao "pogodnu lokaciju" samo zato što je rijetko naseljen - kategoričan je Davidović.

Odlučno „ne“ i najavljena borba

Posebno je, podvukao je, uvredljivo obrazloženje da je prednost ove lokacije "nizak otpor stanovništva".

- Upravo na tome će se pokazati da su napravili pogrešnu procjenu. Organi vlasti i građani Bosanskog Petrovca će jasno i jedinstveno reći da ne prihvataju da budu deponija za druge. Opštinski odbor SNSD-a Bosanski Petrovac ovakav plan odbacuje i neće dati saglasnost za njegovu realizaciju. Ukoliko se nastavi sa ovim aktivnostima, iskoristićemo sva demokratska i institucionalna sredstva da zaštitimo interese naše opštine - rekao je prvi čovjek SNSD-a u ovoj opštini uz poziv predlagačima da odustanu od te namjere i da traže drugu lokaciju, jer Bosanski Petrovac neće biti mjesto za realizaciju ovakvih projekata.

Načelnik Bosanskog Petrovca Mahmut Jukić nije se oglašavao u vezi sa ovim namjerama Vlade FBiH, a 2021. godine, kada su stanovnici rekli odlučno „ne“, tvrdio je da je i lokalna vlast protiv spalionice medicinskog i animalnog otpada na lokalitetu gradske deponije Vaganac.

Upozorenje iz Odbora

Na ono što se sprema Bosanskom Petrovcu juče su prvi upozorili iz Odbora za zaštitu prava Srba u FBiH.

- Sve što smeća naprave Bihać, Cazin, Bužim, Krupa, Ključ, Sanski Most, sve će biti dovučeno u Smoljanu i tamo bačeno pa posle paljeno- tvrde iz Odbora, uz opasku da ono malo živih Srba u Unsko-sanskom kantonu nemaju smeće.

- Oni što posade to i pojedu, što para imaju to plate struju i internet ko ima internet i to je to - zaključili su iz Odbora.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.