Ratko Ristić: NATO bombe zagadile i zemljište i vodu, sve više oboljelih od raka

BEOGRAD- Dekan Šumarskog fakulteta u Beogradu Ratko Ristić izjavio je u intervjuu Srni da je usljed NATO bombardovanja Srbije i Republike Srpske porastao broj oboljenja od raka, te upozorio da je samo prošle godine u Srbiji od raka umrlo više od 30.000 ljudi.

Ristić, čiji je zajednički rad sa dekanom Šumarskog fakulteta u Banjaluci Marijanom Kapović Solomun "Zdravo zemljište – zdravi ljudi" objavljen u knjizi američkog profesora emeritusa Ratana Lala, jednog od najvećih živih stručnjaka za zemljište, rekao je da su posljedice NATO bombardovanja osiromašenim uranijumom Srbije osjetile i Grčka, Bugarska, Makedinija, pa i Poljska i Mađarska.

On je rekao da je tokom NATO bombardovanja Republike Srpske 1995. godine, a potom i Srbije 1999. oslobođen veliki broj ekstremno toksičnih i kancerogenih materija, što je dovelo i do ugrožavanja svih primarnih prirodnih resursa, posebno zemljišta, šumskih sistema i vodnog potencijala, ali i ljudi.

Ristić je naglasio da je, među albanskom populacijom na Kosovu i Metohiji, došlo do nevjerovatne progresije svih formi kancera, kao i da je u Beogradu šest mjeseci nakon bombardovanja smrtnost porasla za 40 odsto, a da svake godine obolijevanje od kancera raste za 2,5 odsto.

On je naveo da je veća količina municije sa osiromašenim uranijumom upotrijebljena u bombardovanju Srbije nego u Zalivskom ratu SAD protiv Iraka, te skrenuo pažnju na to da još niko nije sistematizovao sve podatke o kontaminacijama usljed tog bombardovanja, kao i da Srbija i Republika Srpska treba da pruže podršku institucijama i da se ta istina saopšti.

Pozivajući se na podatke iz relevantne literature, Ristić je naveo da je u Beogradu stopa smrtnosti 1999. godine, odnosno šest mjeseci poslije NATO bombardovanja, porasla za 40 odsto u odnosu na godinu prije tog bombardovanja.

- Broj oboljelih od karcinoma rastao svake godine za dva odsto, a broj umrlih od raznih vrsta kancera svake godine raste za 2,5 odsto. Takođe, povećan je broj karcinoma za oko 59 odsto nekoliko godina poslije bombardovanja, a smrtnost od leukemije i limfoma je porasla za čak 118 procenata - rekao je Ristić.

On je istakao da je u Srbiji analizama zemljišta utvrđeno da pojedini uzorci zemljišta gdje je bilo bombardovanje sadrže čak hiljadu puta veće koncentracije uranijuma, što je sve dovelo do toga da zagađivači uđu u lanac ishrane, zemljište, vode, biljke, životinje i na kraju u ljude.

- Imam i neke neformalne podatke sa Kosova i Metohije, među albanskom populacijom, da su imali neverovatnu progresiju svih formi kancera i da praktično ništa nije preduzimano da se stanovništvo upozori niti da se leči - napomenuo je Ristić.

Što se tiče Republike Srpske, on napominje da se broj oboljelih od raka, tamo gdje je bilo bombardovanje osiromašenim uranijumom, povećao četiri puta u periodu od 1996. do 2002. godine, a smrtnost je bila 2,2 puta veća u odnosu na period prije bombardovanja. 

- Još jedan zanimljiv podatak je da su ljudi koji su po završetku rata u BiH otišli iz Hadžića u Bratunac, imali deset puta veću stopu smrtnosti, nego autohtoni stanovnici Bratunca, koji nisu bili izloženi tom bombardovanju - istakao je Ristić.

Ristić je naveo da su se posljedice NATO bombardovanja Srbije osjetile čak i u Skoplju, koje je južno od Kosova i Metohije, koje je najviše bombardovano, pa čak i u Poljskoj, Mađarskoj i Grčkoj.

- Imamo čak i podatke iz Bugarske za vinovu lozu i različite vrste zasada u južnom delu Bugarske, kod lokaliteta Kula i Belogradčik, da su imali problem, jer je svo lišće opalo, a korenje počelo da truli u zemlji neposredno posle bombardovanja - naveo je on. 

Ristić je dodao da je u Makedoniji (sada Sjevernoj Makedoniji) zabilježena radijacija koja je osam puta veća nego što je bio prosjek u godinama prije bombardovanja.

- Dakle, zagađenja su vazdušnim putem preneta, pogotovo taj dioksin koji je putem vazdušnih struja dospeo daleko, hiljade kilometara dalje od mesta gde je bilo samo bombardovanje - naglasio je Ristić.

Ristić je dodao da je istaknuto da je bombardovanje bilo potpuno protivpravno, uz kršenje svih međunarodnih normi, da je prema karakteru zločinačko, jer nije imalo apsolutno nikakav vojni efekat, ali je donijelo pogubne posljedice po ljude koji žive na tom području i po eko sistem, koji se nalazi na bombardovanim lokacijama.

- Takođe, ja sam konstatovao da je taj čin bombardovanja izraz suštinske nemoći čitavog koncepta zapadne civilizacije da na jedan smislen, pravedan način rešava konflikte u regionu. Nadamo se da se to nikada nikome više neće ponoviti - naveo je Ristić.

Ristić je istakao činjenicu da je više od 30.000 granata sa košuljicom od osiromašenog uranijuma upotrijebljeno na prostoru Kosova i Metohije i dijelova južne Srbije, da je bombardovano oko 112 lokacija, a upotrijebljeno nekoliko miliona metaka kalibra 30 milimetara u mitraljiranju ciljeva na zemlji, što je veća količina osiromašenog uranijuma nego što je upotrijebljena u Zalivskom ratu kada su SAD napale Irak.

- Tokom bombardovanja Srbije oslobođene su hiljade tona najtoksičnijih i najkancerogenijih materija, počevši od nafte i naftinih derivata, zatim vinijum hlorid monomera, dioksida, furala, piralena, ogromne količine sumpor-dioksida i mnogih drugih zagađivača. Radi se o desetinama hiljada metara kubnih tih materija - rekao je Ristić.

Treba naglasiti, dodao je on, da ta municija sa osiromašenim uranijumom sadrži radioaktivni izotop 238 uranijuma, čije je vrijeme poluraspada 4,5 milijardi godina, što praktično znači da zauvijek ostaje tamo gdje je ispaljeno.

Ristić je istakao da, i pored ovih objavljenih podataka, još niko nikada nije sistematizovao sve podatke koji su vezane za sve te kontaminacije i posljedice NATO bombardovanja, niti u Srbiji postoji jedan sistematizovan i cjelovit izvještaj o svim aspektima bombardovanja i njegovim posljedicama.

On je dodao da je dobro što se pokreću tužbe pred srpskim zakonodavstvom gdje žrtve bombardovanja ulaze u proces traženja nadoknade od onih koji su izvršili to bombardovanje, a kao pozitivan primjer naveo je presude pred italijanskim pravosuđem, gdje je više desetina italijanskih vojnika iz Kfora, koji su službovali na Kosovu i Metohiji, dobilo sporove protiv države Italije i naplatilo štetu.

Ristić je naveo da je najvažnije što su praktično tim sudskim procesima dokazane katastrofalne posljedice po njihovo zdravlje, jer treba znati da je iz italijanskog kontingenta Kfora umrlo više od 200 ljudi, koji su bili na samom Kosmetu.

- Očigledno je da ta veza postoji i da još nije dovoljno dobro istražena, da je opterećena mnogim političkim aspektima i da se prosto ponekad osjeća i strah kompetentnih pojedinaca, koji bi o tome mogli mnogo da kažu, ali i strah institucija da se, navodno, ne bi zamjerali takozvanim žprijateljima sa Zapadaž - naveo je Ristić.

Ristić je ocijenio da Srbija i Republika Srpska treba da slijede činjenice, da se bave istinom i da treba da pokažu samopoštovanje i poštovanje prema žrtvama time što će tu istinu da saopšte.

- Nema mesta za bilo kakvo uzdržavanje od saopštavanja te istine i to politički sistemi i Republike Srpske i Srbije treba tako da artikulišu, da se pruži potpuna podrška domaćim institucijama da ovaj problem celovito sagledaju - istakao je Ristić.

Istraživanje, koje je Ristić zajednički radio sa dekanom Šumarskog fakulteta u Banjaluci Marijanom Kapović Solomun i grupom autora, pod nazivom "Zdravo zemljište - zdravi ljudi", uvršteno je kao poglavlje 11 u knjigu "Veza zdravlja zemljište - čovjek" profesora Ratana Lala, a u njemu je obrađen problem kontaminacije zemljišta na Balkanu, gdje je posebno ukazano na problem NATO bombardovanja i kontaminacije zemljišnih resursa Srbije i Republike Srpske.

 

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.