Povratnici u FBiH vraćaju se u Srpsku

BANjA LUKA - Problemi kao što su nezaposlenost, okruženje u kojem posebno teško rastu djeca, ali i uslovi života bez elementarnih životnih potreba kao što su struja i voda, razlozi su zbog kojih se Srbi povratnici u svoje domove u FBiH ponovo vraćaju u Srpsku.

Prema podacima povratničkih udruženja, samo u Tuzlanskom kantonu svoje domove ponovo je napustilo 200 povratnika, a oni koji su tamo ostali da žive, svakodnevicu opisuju kao "život u rezervatu".

Paroh maglajski Dalibor Đekić tvrdi da je njegovu parohiju napustilo između 15 i 20 odsto povratnika i smatra da su se do sada na područje Maglaja vratili oni koji su to zaista morali.

- Gradimo malu crkvu u selu Dolac u kome je prije godinu-dvije bilo 58 srpskih povratničkih porodica, a danas ih je ostalo tridesetak - kaže Đekić.

Dodaje da Maglaj najčešće napuštaju mladi parovi koji imaju djecu, kako bi izbjegli da ih šalju tamo u škole.

- U opštinskoj administraciji zaposlen je samo jedan Srbin. Nešto ih je više zaposlenih u policiji - rekao je Đekić.

I u policiji u Ključu ima pokoji zaposlen Srbin, ali u opštini čak ni portir ili sekretarica, tvrdi paroh ključki Varnava Damjanović.

- Srbi povratnici koji od centra Ključa žive nekih 700 do 800 metara vazdušne linije, nemaju struju već deset godina - rekao je Damjanović.

On kaže da u mjestu Sanica u opštini Ključ živi samo jedno srpsko dijete koje on uči vjeronauci, a da ni ta porodica ne bi tu živjela, da ima gdje drugo da ode.

U Ključu živi 40 srpskih povratničkih porodica, a srpska imovina prodaje se, kako kaže Damjanović, za mizerne pare.

Na 35 odsto teritorije opštine Bosansko Grahovo Srbi povratnici žive bez struje, iako su im kuće obnovljene prije 12 godina. Oko 3.500 Srba povratnika, među kojima su uglavnom stariji ljudi, žive u veoma teškim uslovima, bez prava na penzije, a radno sposobni bez posla, dok učenici nemaju pravo na učenje i upotrebu srpskog jezika i ćirilice.

Oko 3.000 kuća Srba u Mostaru čeka obnovu, a donatora nema. U Mostaru je zaposleno manje od jedan odsto Srba, iako je prije rata u ovom gradu živjelo 18 odsto srpskih stanovnika. 

Na području Hercegovačko-neretvanskog kantona od predratnih 37.000 Srba iz izbjeglištva se vratilo njih oko 8.500.

I mladi i visokoobrazovani Srbi povratnici u Bačeviće, najveće srpsko selo u opštini Mostar, ponovo masovno odlaze sa ovih prostora zbog obespravljenosti u procesu zapošljavanja, saopštilo je Udruženje za povratak Srba u ovo selo u Federaciji BiH.

- Od 500 predratnih stanovnika Bačevića vratilo se iz izbjeglištva 80 odsto, koji sada ponovo odlaze u Republiku Srpsku i Srbiju, jer smatraju da tamo lakše mogu naći posao - izjavio je predsjednik Udruženja Danilo Golo. 

Prema podacima Saveza izbjeglih i raseljenih RS, u FBiH se vratilo tri odsto Srba, a obnovljeno je svega 14 odsto njihove porušene imovine.

- Prema podacima Ministarstva za ljudska prava i izbjeglice BiH, približno 47.000 osoba konkurisalo je za sredstva za povratak. Od to­g broja, 70 odsto su Srbi - rekao je predsjednik Saveza Veljko Stevanović.

Problemi

U većini opština u FBiH nema direktnih provokacija povratnika. Najviše problema Srbi imaju u Gornjoj Bočinji, gdje su mudžahedini otvoreno prijetili parohu Daliboru Đekiću, a po srpskim imanjima nomade, uništavaju voće i imovinu.

15.000 Srba bez struje

U 70 naselja na području FBiH, 15.000 Srba povratnika od Dejtona žive bez struje. Najteže stanje je u opštinama Bosanska Krupa, Bihać, Sanski Most, Ključ, Bosanski Petrovac, Bosansko Grahovo, Glamoč, Drvar, Kupres, Jajce, Lukavac, Zavidovići, Kladanj i Čapljina. U više od 200 srpskih sela u FBiH niko od izbjeglih Srba nije se još vratio, iako je od završetka rata prošlo gotovo 14 godina.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.