Poštivanje Zakona o slobodi pristupa informacijama

Zakon sadrži najmodernija rješenja, ali se u praksi ona ne primjenjuju kako je očekivano. Najbolje rezultate u ovoj oblasti imaju opštinske uprave, za razliku od fondova, javnih preduzeća i ustanova, istakla Nada Grahovac

ZBOG uskraćivanja prava na pristup informacijama, ombudsmanu Republike Srpske stiže sve veći broj žalbi građana. Tako je u prošloj godini ombudsman zaprimio 160 žalbi koje su u vezi sa ovim problemom, što je za 33 odsto više u odnosu na 2005. godinu. - Zakon o slobodi pristupa informacijama utvrđuje pravo građana da dobiju informaciju, a tako se promoviše veća otvorenost i odgovornost javnih organa. Jedan od ciljeva Zakona je da se građanima obezbijedi besplatan pristup informacijama - piše u izvještaju ombudsmana za 2006. godinu. U izvještaju je dodato da je jasno određeno da se, ako se od javnog organa traže kopije dokumenata, prvih deset kopija ne naplaćuje. Ombudsman je u izvještaju konstatovao da javni sektor nije dovoljno ozbiljno shvatio primjenu ovog zakona koji je na snagu stupio 2001. godine, pa neke ustanove još nisu izradile indekse i vodiče i nisu imenovale službenike za informisanje. - Zakon o slobodi pristupa informacijama u najvećem dijelu sadrži najmodernija rješenja, ali u praksi ona se ne primjenjuju kako je očekivano. Konstatovali smo da najbolje rezultate u primjeni ovog zakona imaju opštinske uprave, za razliku od fondova, javnih preduzeća i ustanova - istakla je ombudsman Republike Srpske Nada Grahovac. Dodala je da su, s druge strane, sprovedene ankete pokazale da su i sami građani veoma malo ili skoro nikako upoznati sa postojanjem ovog zakona i svim mogućnostima koje im on pruža. - Ovome je doprinijela, s jedne strane, nedovoljna medijska promocija Zakona, a s druge strane svjesno izbjegavanje uvođenja otvorenosti i odgovornosti u rad javnih organa - naglasila je Nada Grahovac. Zakon o slobodi pristupa informacijama, navedeno je u izvještaju, propisao je i to da su javni organi obavezni da svaka tri mjeseca izvještavaju Narodnu skupštinu i ombudsmana Republike Srpske o statističkim podacima koji se odnose na broj zaprimljenih zahtjeva, vrstu traženih informacija i drugo. - Veoma mali broj javnih organa ovu obavezu izvršava, dok neki uopšte ne prave razliku između navedene zakonske obaveze i svog redovnog izvještavanja - naglasila je Nada Grahovac. Određen broj žalbi ombudsmanu odnosio se i na slučajeve zloupotrebe Zakona, od strane ljudi koji su tražili informacije. - Jedan od osnovnih ciljeva ovog zakona je to da onaj koji traži informaciju ne mora da obrazlaže razloge traženja. Zato je svaki pokušaj zloupotrebe štetan - rekla je Nada Grahovac. Pojedini organi istakli su da je problem i to što pojedinci traže informacije koje su opštepoznate ili već objavljene. - Ovakvi slučajevi ipak ne smiju osloboditi nadležne ustanove od propisanih obaveza - smatra Nada Grahovac. Prema njenim riječima, spremnost na davanje informacije se podrazumijeva, a podnosilac zahtjeva ima pravo da u zakonom utvrđenom roku dobije odgovor. S. MILETIĆ ZABRANA U izvještaju ombudsmana navedeno je da je zabilježeno nepoštivanje Zakona u onom dijelu koji se odnosi na to ko, kada i pod kojim uslovima može da uskrati pristup određenoj informaciji. - Dešavalo se to da pojedinci za traženu informaciju dobiju službeni odgovor da se informacija ne može objaviti, a da se poslije toga, ona određenim neslužbenim kanalima ipak pribavi - istaknuto je u izvještaju.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.