Posljednji revizorski ciklus potvrdio da se u institucijama BiH ne odriču starih manira

Vedrana Kulaga Simić 18.08.2026 07:17

Foto: arhiva | Zajedničke institucije BiH

SARAJEVO - Revizori su nakon kontrole poslovnih knjiga institucija na nivou BiH iz 2025. godine napisali ponovo na stotine preporuka s ciljem da narednog ljeta dobiju bolje ocjene za poštovanje finansijske discipline i drugih akata, ali presjek stanja iz njihovih bilješki ne uliva povjerenje.

Pod lupom revizora iz Kancelarije za reviziju institucija na nivou BiH se svake godine nađu 74 institucije koje postoje na tom nivou vlasti, a u zavisnosti od onoga što pokažu knjige dobijaju pozitivno ili mišljenje sa rezervom, uz mogućnost dodatnog skretanja pažnje na određene segmente poslovanja te negativno mišljenje.

Od 74 revidirane institucije, 21 (29 odsto) dobila je pozitivno mišljenje po oba osnova bez skretanja pažnje, 40 institucija (54 odsto) dobilo je pozitivno mišljenje po oba osnova (uz skretanje pažnje), dok je 12 institucija (16 odsto) dobilo mišljenje s rezervom na finansijske izvještaje ili usklađenost poslovanja, sa ili bez skretanja pažnje.

Usljed ograničenosti obima revizije mišljenje nije bilo moguće izraziti kod jedne institucije, a riječ je o Obavještajno-bezbjednosnoj agenciji BiH.

Najznačajniji nalazi se, kako je potvrđeno u Kancelariji, između ostalih, odnose na nepravilnosti i nedostatke na polju postupaka javnih nabavki, zapošljavanja i angažovanja putem ugovora o djelu, neusklađenu unutrašnju organizaciju, zatim u dijelu koji se tiče evidencije potraživanja, obaveza, prihoda i imovine, realizaciju kapitalnih projekata, internu reviziju, upravljanje grantovima te imenovanje rukovodećih tijela.

Upravo zbog toga je i ove godine, dodali su, proces finansijske revizije institucija BiH za 2025. godinu rezultirao i velikim brojem preporuka.

- Od ukupno 444 date preporuke, 226 su nove, dok je 218 preporuka ponovljeno iz ranijih godina - rečeno je u Kancelariji za reviziju institucija BiH.

Uporedna analiza datih preporuka u proteklom petogodišnjem periodu je, naime, potvrdila da su revizori od 2021. svake godine pisali po nekoliko stotina preporuka. I novih, ali i ponavljali iz prethodnih godina, jer ih nadležni nisu bili do momenta nove posjete sproveli u djelo.

Porast nerealizovanih preporuka

Godišnji revizorski izvještaj o glavnim nalazima i preporukama za 2025. godinu bi trebalo uskoro da bude objavljen, a u posljednjem, onom za 2024. je upozoreno da je zabilježen određeni porast nerealizovanih preporuka.

Analiza višegodišnjih podataka datih preporuka i njihove realizacije, pojasnili su revizoru, ukazuje na to da se najčešće realizuju preporuke kada institucija sama djeluje na njihovo sprovođenje, dok to dosta sporije ide za preporuke koje su zajedničke većem broju institucija.

- Značajan broj preporuka (41 odsto) se ponavlja više godina, što upućuje na nedostatak odgovornosti rukovodstva institucija i nepotpune primjene zakonskih i podzakonskih propisa te nepostojanja sistemskih rješenja – upozoreno je u godišnjem izvještaju za 2024.

Najveći broj preporuka u revizorskim izvještajima se odnosi na nalaze revizora za koje je izraženo mišljenje s rezervom ili skrenuta pažnja, a odnose se na slabosti i nedostatke u primjeni Zakona o javnim nabavkama, neefikasnost u usklađivanju pravilnika o unutrašnjoj organizaciji s odlukama Savjeta ministara BiH, nedovoljno transparentan proces zapošljavanja angažovanjem osoba na određeno vrijeme bez konkursa kao i angažovanje osoba na osnovu ugovora o djelu za sistematizovana radna mjesta.

Uočene su i slabosti sistema kontrole naplate prihoda i potraživanja, sprovođenja popisa imovine, sredstava i obaveza, te nedovoljna efikasnost u realizaciji višegodišnjih kapitalnih projekata, rješavanju statusa imovine kojom raspolažu ili koju koriste institucije BiH, funkcionisanju IT sistema i druge.

Stav članova u Komisiji za finansije i budžet Predstavničkog doma Parlamentarne skupštine, koja prati revizorske izvještaje, svodi se na to da generalno dosta krivice za ovakvu sliku snosi i politika i činjenica da i dalje nije zaživio sistem odgovornosti.