Politički kurs za sve u Srpskoj

BANjALUKA - Republički parlament je usvojio gotovo 20 deklaracija i rezolucija u protekle dvije decenije, a Srpska je na taj način pokazala pravac u kojem se kreće te iskazala stav svog političkog vrha o bitnim temama u BiH i regionu.

Poslanici u Narodnoj skupštini Republike Srpske, iz stranaka sa srpskim predznakom, usvojili su na nedavnoj sjednici Rezoluciju o osudi i zabrani promovisanja i veličanja ideologije i simbola Nezavisne države Hrvatske i ustaške, nacističke i fašističke ideologije i simbola usljed tenzija do kojih je doveo, između ostalog, koncert kontroverznog hrvatskog pjevača Marka Perkovića Tompsona.

U Skupštini je lani usvojena Deklaracija o odbacivanju inicijativa vlada Ujedinjenog Kraljevstva i nekih evropskih država o uspostavljanju centara za migrante u BiH i protivljenju njihovom nasilnom naseljavanju u Srpskoj, uz zaključak da Skupština odbacuje sve moguće akte, razgovore, planove ili memorandume koji bi bez saglasnosti Srpske uveli BiH u takve procese.

Na listi deklaracija, prema evidenciji na zvaničnom sajtu Skupštine, je i ona o zaštiti nacionalnih i političkih prava i zajedničkoj budućnosti srpskog naroda koja je usvojena na prvom Svesrpskom saboru u junu 2024.

Srpska je putem rezolucije, iskazala i protivljenje aktivnostima izgradnje i uspostavljanja nuklearnog objekta "Centar za zbrinjavanje radioaktivnog otpada" na lokaciji Trgovske gore, na teritoriji opštine Dvor u Hrvatskoj, odnosno uz samu granicu sa BiH, u slivu Une, kod Novog Grada.

Poslanici su izglasali i Rezoluciju o zaštiti Srba na Kosovu i Metohiji i o teritorijalnom integritetu i suverinitetu Republike Srbije.

- Kosovo i Metohija predstavlja srpsko opredjeljenje i temelj dosadašnjih i budućih generacija, te za Srpsku predstavlja vrijednosti na kojima gradimo i čuvamo našu društvenu zajednicu - piše u rezoluciji uz osudu kršenja prava Srba i nealbanskog stanovništva od strane kosovskih Albanaca.

• KOORDINACIJA SA SRBIJOM

Zeleno svjetlo je dobila i Deklaracija o ustavnim principima krajem 2021. Srpska, kao potpisnica svih 11 aneksa Dejtonskog mirovnog sporazuma, kroz taj akt je, između ostalog, ukazala da se međunarodni ugovori mogu mijenjati aneksima koje zaključuju strane, a ne odlukama nenadležnih organa, što je činjeno brojnim odlukama visokog predstavnika i Ustavnog suda BiH.

Podržana je i Deklaracija o zaštiti rijeka u Srpskoj, ali i ona o zaštiti ustavnog poretka i proglašenju vojne neutralnosti Republike Srpske koja je usvojena 2017. i kao takva podigla veliku prašinu u javnosti.

- Srpska je opredijeljena da svaki budući status koordiniše sa Srbijom kao potpisnicom Dejtona. U skladu s tim Narodna skupština donosi odluku o proglašavanju vojne neutralnosti Republike Srpske u odnosu na postojeće vojne saveze do eventualnog raspisivanja referenduma u Republici Srpskoj  na kome bi se donijela konačna odluka o tom pitanju - piše u tom aktu.

• DEKLARACIJE

U arhivama Skupštine su pohranjene i deklaracije o osudi govora mržnje, genocidu Nezavisne države Hrvatske nad Srbima, Jevrejima i Romima tokom Drugog svjetskog rata, a takvim aktom je odgovoreno i na zahtjev za ocjenu ustavnosti Zakona o praznicima Srpske pred Ustavnim sudom BiH.

Putem deklaracije je iskazan i stav o uzrocima, karakteru i posljedicama tragičnog oružanog sukoba u BiH od 1992. do 1995. godine.

U aktu piše da Tužilaštvo BiH nije podiglo optužnice za mnogobrojne zločine nad Srbima u BiH te da Sud BiH, neustavno i protivno Evropskoj konvenciji o ljudskim pravima, u suđenjima za ratne zločine, retroaktivno primjenjuje Krivični zakon BiH iz 2003. i to samo za Srbe.

Skupština je, putem deklaracija, zauzela stav početkom dvijehiljaditih i o osnovama za razgovore o eventualnim promjenama Ustava BiH i o zaštiti interesa Srpske te zahtjeva visokog predstavnika.

Jedna od deklaracija iz 2005. odnosila se upravo na strateško opredjeljenje u sistemu odbrane BiH. Rezolucijom su date smjernice i o saradnji sa Međunarodnim sudom za ratne zločine počinjene na prostoru bivše Jugoslavije u Hagu, a deklaracijom su 2004. i 2005. godina proglašene godinama mladih i solidarnosti.

• AKTI

Asistent na banjalučkom Pravnom fakultetu Marko Romić je podsjetio da je skupštinskim poslovnikom određeno da, osim zakona, poslanici mogu da izglasaju i političke akte. Na prvom mjestu su deklaracije i rezolucije.

- To su akti kojima Skupština zauzima stav i orijentiše politički kurs kretanja Srpske. Deklaracije i rezolucije nemaju direktno pravno dejstvo, ali ne treba zaboraviti da mogu da imaju pravni značaj, a to znači da budu orijentir institucijama, organima uprave kako da postupaju u pojedinim slučajevima - rekao je Romić koji je i spoljni član Odbora za ustavna pitanja Narodne skupštine Republike Srpske

Izjašnjavanje Skupštine putem, kako je poručio, njenih političkih akata otklanja bilo kakvu primisao da je ona samo zakonodavni organ i mehanizam u kojem se donose zakoni.

- Skupština se ovim vraća na svoj inicijalni značaj, a to je da je, na pravom mjestu, predstavničko tijelo građana jer kroz te akte zauzima politički stav. Ako to čini najviši organ u državi, onda i sam akt ima najviši značaj u odnosu na slične akte koje donose drugi organi - zaključio je Romić. 

Svojevrsna prva deklaracija Narodne skupštine Srpske, odnosno tadašnje Skupštine srpskog naroda u BiH usvojena je 9. januara 1992. godine, a riječ je o Deklaraciji o proglašenju Republike srpskog naroda BiH.

• Neki od usvojenih akata

* Rezolucija o osudi i zabrani promovisanja i veličanja ideologije i simbola NDH

* Deklaracija o uspostavljanju centara za migrante u BiH

* Deklaracija o zaštiti nacionalnih i političkih prava i zajedničkoj  budućnosti Srba

* Rezolucija protiv odlaganjaradioaktivnog otpada na Trgovskoj gori

* Deklaracija o zaštiti ustavnog poretka i proglašenju vojne neutralnosti

* Deklaracija o sukobu u BiH

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.