Politika
Foto: arhiva
| Vlasenica
BANjALUKA - Lokalni razvoj u Republici Srpskoj u ogromnoj mjeri oslanja se na tuđi novac, a tome svjedoči i podatak da je čak 60 odsto od ukupnih planiranih izdvajanja za razvojne projekte opština i gradova predviđeno od donatora, grantova i pomoći viših nivoa vlasti.
Navedeno je to u najnovijem izvještaju revizije učinka pod nazivom "Upravljanje održivim razvojem u jedinicama lokalne samouprave" koji je objavila Glavna služba za reviziju javnog sektora Republike Srpske. Revizori podsjećaju da je od ukupno 64 jedinice lokalne samouprave u Republici Srpskoj, čak 36 (odnosno 55 odsto) ima status nerazvijenih ili izrazito nerazvijenih.
- Budžeti tih nerazvijenih i izrazito nerazvijenih opština usmjereni su na zadovoljavanje osnovnih socijalnih potreba, a za kapitalne i razvojne projekte lokalne zajednice masovno se oslanjaju na eksterne izvore finansiranja - piše u izvještaju.
Analiza finansijskih planova za realizaciju strategija razvoja u 28 posmatranih lokalnih zajednica otkriva da je za razvojne projekte ukupno planirano oko 1,5 milijardi KM.
Međutim, od tog iznosa čak 950 miliona KM (približno 60 odsto) planirano je iz eksternih izvora, dok je iz sopstvenih lokalnih budžeta obezbijeđeno svega 40 odsto, odnosno 550 miliona KM.
OD OPŠTINE DO OPŠTINE
Ova oslonjenost na donatorska sredstva i pomoć sa strane drastično se razlikuje od opštine do opštine.
- Tako na primjer u Vlasenici učešće lokalnog budžeta u ukupno planiranim sredstvima za razvoj iznosi svega devet odsto, dok se čak 91 odsto oslanja na eksterne izvore finansiranja. Prema tome, izostanak donacija ili grantova direktno nosi rizik od obustave ključnih projekata, poput infrastrukture, energetske efikasnosti ili zaštite životne sredine - stoji u izvještaju.
Iako su gotovo sve opštine formalno usvojile strategije razvoja, revizori su utvrdili i da je institucionalna podrška na terenu izuzetno slaba. Takođe, utvrđeno je da ciljevi održivog razvoja (COR) nisu sistemski integrisani u opštinske uprave, a poražavajući je podatak da je samo jedna jedinica lokalne samouprave u cijeloj Srpskoj imenovala koordinatora za COR.
Pored toga, u posmatranom trogodišnjem periodu, obuke o ovoj temi sprovedene su u samo pet opština, dok u čak 25 uprava radnici nisu imali nikakve edukacije.
Revizija je utvrdila i veliki jaz između onoga što je napisano u planovima i onoga što se stvarno prati. Tako je utvrđeno da su od ukupno 61 važeće sektorske strategije (poput omladinskih politika, strategija socijalnog stanovanja ili upravljanja otpadom), akcioni planovi izrađeni za svega 13 njih.
Revizori su otkrili i da više od polovine opština uopšte ne primjenjuje propisanu metodologiju za srednjoročno planiranje rada. Takođe, utvrđeno je da je dostupnost ovih dokumenata javnosti na niskom nivou. Iako opštine uglavnom objavljuju svoje budžete i strategije razvoja, operativni srednjoročni planovi rada dostupni su na internet stranicama svega 11 od 30 analiziranih opština.
PREPORUKE
Glavna služba za reviziju uputila je preporuke Vladi Republike Srpske da unaprijedi sistemski okvir i pruži stručnu podršku opštinama.
Pored toga, opštinama i gradovima je naloženo da jasno utvrde kadrovske odgovornosti, povežu planove sa realnim izvorima finansiranja te obezbijede redovno i transparentno izvještavanje građana.
Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.
