Niko ne kontroliše kako stranke troše pare

BANjA LUKA - Centralna izborna komisija BiH u petak je pozvala političke stranke i nevladine organizacije da dostave prijedloge za izmjene i dopune Zakona o finansiranju političkih stranaka.

Zbog uočenih nedostataka i nepreciznosti u zakonu koji ne obezbjeđuju efikasnu kontrolu finansijskog poslovanja političkih partija, CIK je formirao Interresornu radnu grupu koja će raditi na donošenju novog zakona.

U CIK-u, koji kontroliše priliv budžetskog novca u partije, istakli su da je problem to što nemaju ovlašćenja da kontrolišu kako i za šta partije troše dobijeni novac.

- Da stvar bude gora, niko u zemlji nije ovlašćen da kontroliše kako partije troše novac - kazao je predsjednik CIK-a Branko Petrić.

Prema podacima CIK-a, lani je za finansiranje političkih partija u zemlji iz budžeta na svim nivoima izdvojeno 23 miliona KM. Za finansiranje političkih partija u RS u sljedećoj godini biće izdvojeno 3,2 miliona maraka.

Javna je tajna da iza finansiranja političkih partija u Srpskoj i BiH stoje određeni biznismeni i preduzeća. Prema Zakonu o finansiranju političkih partija u BiH, ukupan iznos jednokratnog priloga koji preduzeće ili pojedinac mogu da doniraju političkoj partiji ne smije da bude veći od osam prosječnih plata i smije se dodjeljivati samo jednom godišnje. Riječ je o iznosu od 6.000 do 6.360 maraka, zavisno do visine plate. Stranke se finansiraju i od članarina.

- U RS i BiH niko se ozbiljno ne bavi finansiranjem političkih partija. Nelegalno finansiranje političkih partija je ozbiljan problem - rekao je  direktor Centra za humanu politiku iz Doboja Momir Dejanović. Kaže da je nelegalno finansiranje partija posebno lako uočljivo u vrijeme predizborne kampanje kada partije CIK-u dostavljaju izvještaje o utrošenom novcu koji su značajno umanjeni.

- Potrebne su mnogo strože kazne za kršenje Zakona o finansiranju političkih partija - tvrdi Dejanović.

Izvršni sekretar SNSD-a Rajko Vasić tvrdi da je finansijsko poslovanje ove partije potpuno zakonito.

- Trebalo bi ukinuti ograničenja pojedincima i preduzećima o novčanoj pomoći političkoj partiji, ali pod uslovom da svaka partija javnosti na kraju godine saopšti od koga je dobila svaku marku i na šta ju je potrošila - rekao je Vasić, dodajući da u drugim partijama ima "sumnjivih finansijskih tokova".

Generalni sekretar SDS-a Dragan Ćuzulan rekao je da će cilj  amandmana poslanika ove partije u Parlamentu BiH biti "zaustavljanje političke korupcije koja se najjasnije pokazuje u izbornim procesima".

- Pažnju treba usmjeriti na sive fondove iz kojih se finansiraju partije. Potrebne su mnogo veće kazne za stranke koje u predizbornoj kampanji probiju finansijski limit, a da se onima koje CIK-u ne dostave izvještaj o finansijskom poslovanju zabrani učešće na izborima - naveo je Ćuzulan.

Generalni sekretar SDA Amir Zukić kazao je da je finansiranje te stranke u potpunosti transparentno.

Pare iz inostranstva

Petrić je istakao da je finansiranje političkih stranaka iz inostranstva takođe veoma slabo definisano zakonom.

- Postoje određene situacije u kojima strane vlade, fondacije, pa i političke stranke, u ogromnom iznosu finansiraju određene političke stranke u BiH. Riječ je o takozvanim "projektima", gdje stranke apliciraju kod stranih fondacija, a u pitanju su stotine hiljada maraka - naveo je Petrić.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.