Makron, Starmer i Merc u neobranom grožđu

BRISEL - Prvi put u modernoj istoriji desničarske ili kako ih neki nazivaju suverenističke, odnosno antiglobalističke snage, partije vode u gotovo svim anketama javnog mnjenja u tri najmoćnije evropske zemlje - Velikoj Britaniji, Francuskoj i Njemačkoj.

Prema ocjenama pojedinih analitičara ovo je znak rastućeg nezadovoljstva birača nakon godina visoke imigracije, inflacije i ekonomskog sunovrata, koji su najviše na svojoj koži osjetili obični ljudi. Ukazuju na to da su ove političke snage već ušle u vlade Italije, Finske i Holandije, ali da je ovo prvi put da su istovremeno stekle vođstvo i u Francuskoj, Njemačkoj i Velikoj Britaniji, tri politički i ekonomski najmoćnije zemlje u Evropi.

Francuski Nacionalni front, preimenovan u Nacionalno okupljanje, vodi u svim najnovijim anketama. Prema istraživanju agencije "Elabe" Žordana Bardelu, političkog nasljednika Marin le Pen, podržava čak 36 odsto anketiranih građana. Poređenja radi, predsjedniku Emanuelu Makronu vjeruje tek 15 odsto.

Prema pisanju pojedinih francuskih medija, današnja zakonodavna vlast se nalazi u ćorsokaku, neobranom grožđu, citirajući pri tome aktuelnog francuskog premijera, koji je upozorio na to da se Francuska suočava sa scenarijem sličnim grčkom, ukoliko ne obuzda potrošnju. Bardela je prije par dana pozvao Makrona da raspiše nove izbore ili da podnese ostavku. Glasanje o povjerenju francuskoj vladi trebalo bi da bude održano 8. septembra.

Uspon AfD-a

Slična situacija je i u Velikoj Britaniji. Stranka Najdžela Faraža, Reformska stranka doživjela je veliki politički uspon u posljednjih šest mjeseci. Ona u anketama prednjačeći ispred vladajuće Laburističke stranke koju predvodi aktuelni premijer Kit Starmer.

Vrtoglavi politički uspon ostvarila je i Alternativa za Njemačku (AfD), koja je po popularnosti pretekla CDU kancelara Fridriha Merca. Stranka, koju predvodi Alis Vajdel, zalaže se za deportaciju imigranata, izlazak Njemačke iz Evropske unije, ali je i za ukidanje sankcija Rusiji i obnovu energetskih veza sa Moskvom. Smatraju da Njemačka nikada nije trebalo da prizna takozvano Kosovo, ali imaju i razumniji politički stav kada je u pitanju balkanska problematika.

Kada bi sada bili održani nacionalni izbori, 26 odsto Nijemaca bi glasalo za AfD, dok bi vladajući konzervativni blok kancelara Fridriha Merca dobio oko 24 odsto. Na posljednjim parlamentarnim izborima, u februaru ove godine, AfD je dobio oko 21 odsto glasova građana, što je tada bio njihov najbolji rezultat otkada postoji ova stranka. Najnovije istraživanje otkriva rast popularnosti za tri odsto, ukazujući na to da je nezadovoljstvo Nijemaca unutrašnjom i spoljnom politikom vladajuće elite sve veće.

Naučni saradnik Instituta za međunarodnu politiku i privredu iz Beograda Aleksandar Mitić smatra da je sve ovo posljedica loših političkih odluka koje su vladajuće elite unutar ovih zemlja donosile u posljednjih nekoliko godina, ali i posljednje vrijeme. Smatra da je bilo očekivano da dođe do ovakvih promjena u raspoloženju biračkog tijela, koje se manifestuje u davanju podrške desničarskim i suverenističkim partijama.

Kako kaže, inflacija, recesija, te sve veća nezaposlenost, ali i broj fabrika koje stavljaju katanac na svoja vrata, dio su ove slagalice bunta, koji su probudili desnicu unutar pojedinih evropskih zemalja, a čija politička snaga postaje sve veća, jer vladajuće elite nastavljaju sa vođenjem pogubnih i suludih politika.

Virus

Slično mišljenje ima i asistent na Fakultetu političkih nauka u Banjaluci Siniša Simikić, navodeći da se radi o svojevrsnom virusu koji poprima i pandemijske oblike, zahvatajući sve veći broj država.

- Nove ankete otkrivaju da postoji taj jedan virus narodnog nezadovoljstva, koji je bio posebno izražen tokom ove godine. Mislim da sve to ima veze sa odlukom vladajućih elita u Francuskoj, Njemačkoj i Velikoj Britaniji da i dalje finansiraju rat u Ukrajini. U Njemačkoj se sprovodi velika militarizacija, za koju će biti izdvojene ogromne svote novca, na stotine milijardi evra. On će dobrim dijelom biti namaknut tako što će biti srezana socijalna i druga izdvajanja. Ljudi to vide i protive se tome. A bunt se može vidjeti i kroz rezultate pomenutih anketa - kaže Simikić.

Smatra i da suverenisti dobijaju na sve većoj popularnosti, jer se zalažu i za nezavisnije politike svojih zemalja u odnosu na briselsku. Radi se, kako kaže o jednom pokretu inspirisanom onim iz SAD, čiji je slogan "Učinimo Evropu ponovo velikom". Na pitanje da li bi ove promjene na evropskom političkom nebu u odnosu snaga između globalista i suverenista mogle imati i pozitivne efekte na balkanska područja, kaže da je tako nešto teško reći, jer kao prvo treba znati da globalističke snage neće tek tako baciti peškir i otići bez borbe.

- Oni će učiniti sve da se i dalje održe na vlasti. Neće prezati ni od sudskih progona svojih političkih protivnika. Uostalom to smo već mogli vidjeti, kako u Francuskoj, tako i Njemačkoj. Interesantno je da svi oni podsjećaju i na ove naše aktuelne u BiH, kao da ih vuče ista ruka. Kada određeni ciljevi ne mogu biti sprovedeni politički, onda se angažuje pravosuđe i sprovodi sudski obračun i progon sa nepoželjnima. Ali, kuda to vodi? Nikuda - poručio je Simikić.

Sve veći dugovi

Javni dug Velike Britanije trenutno iznosi oko 96 odsto BDP-a, dok je u slučaju Francuske čak 113. Iako pojedini ekonomisti smatraju da ovim državama ipak ne prijeti opšti kolaps, mediji u ovim državama podsjećaju na riječi ekonomiste Rudija Dornbuša "da je u ekonomiji stvarima potrebno duže da se dogode nego što se misli da hoće, a onda se dogode brže nego što se mislilo da može".

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.