Ko će voditi resor spoljnih poslova u novoj njemačkoj vladi

BERLIN, BANjALUKA - Nova njemačka vlada, koju će predvoditi konzervativac Fridrih Merc, uskoro bi trebalo da bude izglasana, a za BiH i zapadni Balkan posebno zanimljivo ime je Johan Vadeful iz Mercove vladajuće partije koji bi trebalo da vodi resor spoljnih poslova.

U njemačkim koalicionim vladama uobičajeno je da ova pozicija pripadne mlađem partneru u okviru koalicije, ali Merc je odlučio da ovaj resor zadrži pod kontrolom svoje partije.

Ova pozicija važna je zato što Njemačka želi da vrati ključnu ulogu u evropskoj spoljnoj politici, koja joj je proteklih mjeseci u određenoj mjeri izmakla zbog krize njemačke vlade, koja traje još od jeseni prošle godine, kada su počele trzavice u vladi socijaldemokrate Olafa Šolca izlaskom jednog od koalicionih partnera.

Inače, zanimljivo je da se tada pojavio prvi moderni slučaj "papka" u njemačkoj politici, jer je liberal Folker Vising nakon izlaska Liberalne stranke odlučio da napusti stranku i ostane u Šolcovoj vladi kao ministar saobraćaja. Kao i domaći "papci" u BiH, i on je taj potez tada pravdao željom da radi za dobrobit građana, a ne zbog ostanka u fotelji.

Vadeful snažno zagovara širenje EU na zapadni Balkan i smatra da bi taj potez dao doprinos evropskoj bezbjednosti. S obzirom na to da je i Merc zagovornik širenja EU na zapadni Balkan, može se očekivati pozitivna politika Njemačke u tom pogledu. Radi se o veoma uticajnom političaru u Njemačkoj, koji je u prošlom mandatu bio zamjenik predsjednika Kluba poslanika CDU/CSU u njemačkom Bundestagu, a za nas je posebno zanimljivo da je bio predsjedavajući Radne grupe za zapadni Balkan te stranke, što govori da se radi o političaru koji se posebno bavio našim regionom.

U više navrata je govorio o strateškom značaju regiona za EU i zalaže se da perspektiva pristupanja EU za Albaniju, BiH, Kosovo, Crnu Goru, Sjevernu Makedoniju i Srbiju bude "nedvosmislena, kredibilna i potkrijepljena opipljivim napretkom".

Međutim, sudeći prema izjavama koje je davao u posljednjih godinu dana, biće strog kad je u pitanju ispunjavanje kriterijuma za članstvo, posebno kad su u pitanju reforme koje se tiču pravne države, slobode izražavanja i poštovanja temeljnih ljudskih prava.

Podsjećanja radi, u sporazumu između konzervativaca i socijaldemokrata koji će činiti novu vladu naglašeno je da je pristupanje zapadnog Balkana EU prioritet Njemačke, ali je i navedeno da se proširenje EU vezuje s unutrašnjom reformom unutar EU.

- Proširenje EU i njena sposobnost primanja novih članica moraju biti u potpunosti usklađeni. Zbog toga nam je potrebno da najkasnije do narednog proširenja EU imamo unutrašnju konsolidaciju i reforme EU, koja će je institucionalno ojačati. Princip konsenzusa unutar Evropskog savjeta ne smije biti kočnica za donošenje odluka. To se temeljno odnosi i na preostale odluke za koje je potrebna jednoglasnost u Savjetu EU - navedeno je u dokumentu.

To znači da nova vlada u kojoj će Vadeful biti ministar spoljnih poslova želi da uslovi prijem novih članica unutrašnjom reformom EU koja bi značila ukidanje veta po pitanjima sankcija, bezbjednosti, odbrambene i spoljne politike.

Kao što smo ranije pisali, ovo bi moglo usporiti prijem novih članica ako dođe do otpora reformama unutar EU, što se u ovom trenutku čini izvjesnim.

Dosadašnja vlada imala je i specijalnog izaslanika za zapadni Balkan Manuela Zaracina i imala je dosta tvrd odnos prema Republici Srpskoj, posebno prema Miloradu Dodiku, predsjedniku Srpske.

Treba takođe imati na umu da sadašnja vlada nije imala posebno dobar odnos sa Kristijanom Šmitom, njemakim diplomatom koga u FBiH priznaju za visokog predstavnika, a u Srpskoj doživljavaju kao turistu, ali je gotovo sigurno da će nova vlada, koju će predvoditi Merc, imati bolji odnos s njim jer Šmit ima mnogo prijatelja i dobre odnose s konzervativnom frakcijom u Bundestagu, čiji je član bio prije preuzimanje funkcije u OHR-u.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.