HOS-ovcima 24 godine zatvora

Sarajevo - Sud BiH osudio je juče četvoro bivših pripadnika Hrvatskih obrambenih snaga (HOS) na ukupno 24 godine zatvora za zločine u logoru Dretelj kod Čapljine i u vojnoj ambulanti u Mostaru 1992. godine.

Ivan Medić osuđen je na sedam godina zatvora, Ivan Zelenika na šest, Marina Grubišić-Fejzić na pet godina zatvora, dok je sud Srećka Hercega oslobodio optužbe za zločine počinjene nad srpskim zarobljenicima u logoru Dretelj. Logor je bio aktivan od početka maja do 18. avgusta 1992. godine.

Prvostepenom presudom u predmetu “Ivan Zelenika i drugi” Edibu Buljubašiću izrečena je kazna od šest godina, ali kako je ranije za druga djela osuđen u Kantonalnom sudu u Zenici na 34 godine, izrečena mu je jedinstvena kazna od 34 godine zatvora.

Svi su proglašeni krivim da su učestvovali u širokom sistematskom napadu na civile srpske nacionalnosti koji su bili zatočeni u vojnoj ambulanti u Mostaru i kasarni “Bruno Bušić” u Dretelju, gdje su premlaćivani, seksualno zlostavljani, mučeni i odvođeni na radove.

Zelenika je osuđen u svojstvu višeg oficira u štabu HOS-a, Buljubašić kao zamjenik komandanta kasarne HOS-a Dretelj, a Ivan Medić i Marina Grubišić-Fejzić u svojstvu pripadnika HOS-a i stražara u zatvoru Dretelj.

Zelenika je proglašen krivim što je učestvovao u udruženom zločinačkom poduhvatu s ciljem zatočenja više od 100 srpskih civila sa područja Mostara u vojnoj ambulanti u tom gradu, gdje su premlaćivani, mučeni, izvođeni na rad i od drugih pripadnika HOS-a zlostavljani, pa prebacivani u logor u Dretelju.
- On je, između ostalog, tokom jula i avgusta 1992. psihički i fizički zlostavljao Borivoja Petrovića, Iliju Domazeta je tukao gumenom palicom, mučio Petra Golijanina, tukao Petra Lojpura, te prisustvovao bičevanju Vinka Martinovića, koji je podvrgnut i elektrošokovima - rekla je obrazlažući presudu predsjedavajuća sudskog vijeća Enida Hadžiomerović.

Buljubašić je osuđen na šest godina zatvora, jer je sa drugim pripadnicima HOS-a pretukao Božu Balabana, koji je nakon toga preminuo, zatim što je pretukao Nenada Markovića, koji je odveden u nepoznatom pravcu i do danas nije pronađen te zbog toga što je fizički napadao Slavka Bogdanovića.

Medić i Grubišić-Fejzić osuđeni su za fizičko, psihičko i seksualno nasilje nad zatvorenicima. Medić je proglašen krivim za napad na zatočenika u Dretelju te da je ženu svjedoka “A” prisilio na seksualni odnos, dok je za Grubišić-Fejzić vijeće zaključilo da je napadala zatočenike i dvojicu prisilila na seksualni odnos.

Obrazlažući visinu kazne, vijeće je navelo kako je cijenilo da su Zelenika i Medić pomogli nekim žrtvama te i u njihovom lošem zdravstvenom stanju. Za Grubišić-Fejzić je kao olakšavajuća okolnost u obzir uzeto da je bila mlada i emocionalno nezrela osoba, da je udata za osobu druge nacionalnosti te da se svim svjedocima obraćala s poštovanjem.

- Buljubašić je uputio lično izvinjenje svim svjedocima. Priznao je izvršenje inkriminacija za koje se teretio te je u svom svjedočenju iznio mnoštvo informacija koje do tada nisu bile poznate. On nije tražio ništa zauzvrat pa je stoga njegovo priznanje još više cijenjeno - rekla je Hadžiomerovićeva.
Na kraju izricanje presude Hadžiomerovićeva je naglasila da su se tokom suđenja otkrile informacije o identitetu drugih počinilaca zločina u Dretelju te da je vijeću nejasno zašto oni nisu obuhvaćeni optužnicom.

- Vijeće primjećuje da je Vinko Martinović Štela bio pozvan kao svjedok, a u optužnici je označen kao učesnik udruženog zločinačkog poduhvata. Jedan svjedok je otkrila imena više ljudi koji su je silovali, a Tužilaštvo je procesuiralo samo jednu osobu - navela je Hadžiomerovićeva.

Portparol Tužilaštva BiH Boris Grubešić izjavio je da je Tužilaštvo zadovoljno osuđujućim dijelom presude, ali da će uložiti žalbu na oslobađajući dio presude i tražiti izricanje strožih sankcija.

Predsjednik Republičke organizacije porodica zarobljenih i poginulih boraca i nestalih civila Nedeljko Mitrović ocijenio je da su kazne koje je Sud BiH izrekao za zločine u logoru Dretelj minorne, ali je izrazio nadu da time neće biti okončan proces utvrđivanja odgovornosti za logore za Srbe.

Savez logoraša RS saopštio je da su kazne minorne.

Nedostatak dokaza

Sudsko vijeće je optužene oslobodilo krivice za neke događaje uz obrazloženje da Tužilaštvo nije dokazalo njihovo učešće u tim događajima. Oni su oslobođeni i krivice da su učestvovali u hapšenjima i zatočenjima.

- Vijeće nije moglo utvrditi da su optuženi mogli samostalno uticati na hapšenja i zatočenja u objekte - kaže Enida Hadžiomerović.
Obrazlažući oslobađajući presudu Srećku Hercegu, vijeće je konstatovalo da svjedoci nisu bili tačni u identifikaciji.
- Tužilaštvo tokom postupka nije dokazalo ko je iz vrha HOS-a bio komandant logora Dretelj, a što je bilo ključno za dokazivanje krivice Hercega koji se teretio da je bio njegov zamjenik - rekla je Hadžiomerovićeva.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.