Ekonomija trpi zbog političkih trzavica

Sarajevo - Nadležni u BiH kompletirali su spisak reformi koje je potrebno sprovesti da bi, prema njihovim prognozama, bila popravljena slika u mnogim sektorima, ali dobar dio planiranih poslova zavisi od procesa formiranja vlasti na nivou BiH i u FBiH, koji je trenutno u zastoju, čime se stvara loš imidž za cijelu zemlju.

Republika Srpska je trenutno, uz nekoliko kantona u FBiH, jedina koja je u potpunosti konstituisala organe vlasti nakon opštih izbora u oktobru 2018. godine, zbog čega njeni predstavnici ističu da je Srpska spremna da se bavi važnim pitanjima i radi na zacrtanim ciljevima, dok niko još ne može da prognozira kada će svi ti poslovi, zbog političkih trzavica i politike uslovljavanja stranaka sa sjedištem u FBiH, biti okončani.

Predsjedavajući Predsjedništva BiH Milorad Dodik najavio je za ovu sedmicu novu rundu razgovara u vezi sa imenovanjem Zorana Tegeltije za novog predsjedavajućeg Savjeta ministara BiH, ali još nema naznaka da bi uskoro mogao da bude kompletiran Parlament BiH, odnosno Dom naroda, zbog zastoja u FBiH prilikom imenovanja delegata iz reda bošnjačkog i hrvatskog naroda.

Savjet ministara BiH u tehničkom mandatu usvojio je, u međuvremenu, Program ekonomskih reformi za period od 2019. do 2021. godine, koji je sastavljen od pet cjelina, uključujući prioritete u okviru strukturalnih reformi, te makroekonomski i fiskalni okvir, sa planiranim projekcijama prihoda i rashoda.

Riječ je o dokumentu u kojem je sabrana većina ciljeva koje su u svojim aktima naveli nadležni u Republici Srpskoj i FBiH, a reforme su mahom usmjerene na unapređenje zakonodavnih okvira, poljoprivrede kao i na intenziviranje saradnje u obrazovanju te povećanje efikasnosti tržišta rada, potrošnje u zdravstvu i unapređenje sistema socijalne zaštite.

Iako je u BiH lani zabilježen ekonomski rast, u dokumentu je upozoreno da postoji niz potencijalnih rizika za ostvarivanje makroekonomskih projekcija koji bi mogli da dovedu do negativnih efekata.

- Osnovni interni rizik koji bi mogao imati negativan uticaj na ekonomski rast odnosi se na formiranje vlasti, odnosno usvajanje budžeta i nastavak reformskih procesa u BiH. Eventualna kašnjenja u budžetskim procedurama i kašnjenja u procesu sprovođenja ekonomskih reformi bi se odrazila na kretanje finalne potrošnje i investicija - upozoreno je u dokumentu koji je pripremila Direkcija za ekonomsko planiranje BiH, gdje je navedeno da je jedino Srpska formirala vlast u vrijeme pisanja te informacije.

Kao jedan od primjera je navedeno da bi investicije mogle usporiti sa 7,6 na 7,4 odsto te da bi prosječna godišnja stopa ekonomskog rasta sa 3,6 mogla da padne na 3,1 odsto.

Izvršni direktor Udruženja ekonomista Republike Srpske SWOT Saša Grabovac smatra da trenutna politička nestabilnost i neformiranje vlasti na nivou BiH sigurno nisu dobra preporuka za inostrane investitore, ali ni za sam imidž zemlje.

- Neformiranje vlasti dovešće u pitanje sprovođenje nekih ranije donesenih odluka i usporiti započete reformske procese. Zbog svega ovog, ako se nešto u međuvremenu ne promijeni, moglo bi doći do pada ionako skromne godišnje stope ekonomskog rasta u BiH - upozorio je Grabovac.

Nedostižni standard

Iz Direkcije za ekonomsko planiranje BiH su upozorili da se i pored niza prepreka sa kojima se zemlja suočava na putu ka članstvu u EU, nameće i pitanje dostizanja životnog standarda te zajednice kojem se teži.

- U ovom trenutku je jako teško definisati put i strategiju kojom bi se ojačao životni standard građana, a samim ti­m i napravilo povoljno ekonomsko okruženje koje bi omogućilo veća primanja zaposlenim, penzionerima, te stimulisao ostanak i zapošljavanje mladih - navedeno je u Programu ekonomskih reformi.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.