Događaji po kojima će Republika Srpska pamtiti 2009. godinu

Preminuo patrijar srpski Pavle

Politički razgovori završeni bez konkretnih dogovora, novi visoki predstavnik u BiH Valentin Incko nametnuo nekoliko odluka koje su odbacili Vlada i Narodna skupština RS, uhapšeni vođe kriminalnih klanova Darko Elez i Đorđe Ždrale, Biljana Plavšić izašla iz zatvora - samo su neki od događaja koji su obilježili 2009. godinu 

JANUAR

Ukinute carine

Na osnovu Privremenog sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju počela primjena odredbe prema kojoj se za 90 odsto proizvoda koji se uvoze u BiH iz zemalja Evropske unije u potpunosti ukida naplata carinskih dažbina.

 BiH ostala bez gasa

Zbog spora između Rusije i Ukrajine potpuno obustavljena isporuka prirodnog ruskog gasa za potrošače u BiH. 

Uhapšen Ždrale

Vođa kriminalne grupe iz Istočnog Sarajeva Đorđe Ždrale uhapšen je na aerodromu u Frankfurtu. Ždrale je povezivan sa mnogim ubistvima u RS i Srbiji. Sud BiH u novembru 2008. godine je izdao nalog za raspisivanje međunarodne potjernice za njim zbog sumnje da je planirao i direktno učestvovao u ubistvu Ljubiše Savića Mauzera, nekadašnjeg načelnika Uprave policije RS, 7. juna 2000. godine u Bijeljini. 

FEBRUAR

Ivanić podnio ostavku

Lider PDP-a Mladen Ivanić podnio ostavku na mjesto predsjedavajućeg Doma naroda i člana Kolegijuma ovog doma, nakon raskida koalicije sa SNSD-om.

Lukačev izvještaj

Pomoćnik direktora SIPA Dragan Lukač uručio Tužilaštvu BiH izvještaj o počinjenom krivičnom protiv 15 lica, uključujući i premijera Srpske Milorada Dodika - izvještaj naišao na oštre osude u Srpskoj. Savjet ministara BiH kasnije zaključio da je izvještaj dostavljen suprotno naredbama i bez znanja direktora SIPA Mirka Lujića.

Predsjednik RS predstavio platformu

RS ostaje jedinstvena po svojim nadležnostima, teritoriji i svemu onome što joj je zagarantovano dejtonskim Ustavom i to je uslov za eventualni nastavak razgovora o ustavnim promjenama u BiH, suština je platforme o ustavnim promjenama koju je predsjednik RS Rajko Kuzmanović predstavio predstavnicima SNSD-a, PDP-a, SDS-a, DNS-a, SP i SRS-a RS.

Boško Tomić podnio ostavku

Premijer RS Milorad Dodik prihvatio je ostavku ministra rada i boračko-invalidske zaštite RS i funkcionera PDP-a Boška Tomića. Tomić je poslije toga napustio PDP zbog neslaganja sa odlukom partije da raskine koaliciju sa SNSD-om.

Potjernica za Dobrovoljačku

MUP Srbije raspisao je potjernicu za 19 lica, među kojima su i ratni članovi Predsjedništva RBiH Ejup Ganić i Stjepan Kljuić. Oni se sumnjiče za ratne zločine počinjene u bolnici i kasarni u Sarajevu, kao i za napad u Dobrovoljačkoj ulici.

MART

Prisluškivanje

Član Zajedničke komisije za odbranu i bezbjednost Parlamenta

BiH Dušanka Majkić izjavila je da ima informacije da bošnjački kadrovi u obavještajnim i raznim paraobavještajnim službama prisluškuju telefonske razgovore srpskih predstavnika u institucijama BiH, ali i zvaničnika Srpske.

Incko imenovan za visokog predstavnika

Austrijski diplomata Valentin Incko zvanično imenovan na funkciju visokog predstavnika u BiH, odlučeno je na sastanku ambasadora Upravnog odbora Savjeta za primjenu mira.

Umanjena kazna Krajišniku

Žalbeno vijeće Haškog suda preinačilo je presudu bivšem predsjedniku Narodne skupštine Republike Srpske Momčilu Krajišniku i smanjilo mu kaznu sa 27 na 20 godina zatvora.

Ristović novi ministar

Rade Ristović, dosadašnji upravnik Pošta Istočno Sarajevo, imenovan je za novog ministra rada i boračko-invalidske zaštite Republike Srpske.

APRIL

Mjere štednje u RS

Zbog svjetske ekonomske krize u većini opština u Republici Srpskoj uvedene su mjere štednje, po kojima je predviđeno i smanjenje plata opštinskih funkcionera.

Novi pogoni u Rafineriji ulja

Predsjednik Vlade RS Milorad Dodik, članovi rukovodstva ruske kompanije Zarubrežnjeft i direktor Rafinerije ulja Modriča Pero Dugić u Rafineriji ulja Modriča pustili u rad

pogon za proizvodnju hidrokrekovanih baznih ulja i pogon za proizvodnju parafina. Na taj je način Rafinerija postala jedna od najsavremenijih u Evropi.

RS dobila Senat

Republika Srpska početkom aprila dobila je 42 nova člana Senata Republike Srpske, odnosno savjetodavnog tijela najviših ustavnih institucija RS, a imenovao ih je predsjednik Srpske Rajko Kuzmanović.

Ubijen Branislav Garić

Potpredsjednik Srpske demokratske stranke Branislav Garić (43) ubijen u kancelariji Opštinskog odbora ove stranke u dobojskoj Vidovdanskoj ulici. Zbog ovog ubistva uhapšen Rajko Savić.

MAJ

Stend-baj aranžman sa MMF-om

BiH i Međunarodni monetarni fond sklopili su sporazum o trogodišnjem stend-baj aranžmanu od 1,2 milijarde evra.

NSRS usvojila zaključke

NSRS sa 65 glasova "za" i četiri bošnjačka glasa "protiv" usvojila zaključke u vezi sa prenosom nadležnosti sa RS na institucije BiH. Skupština navodi da je samo u tri od 68 dosadašnjih slučajeva dala saglasnost za prenos nadležnosti sa entiteta na institucije BiH.

Potpredsjednik SAD Džozef Bajden u BiH

Potpredsjednik SAD Džozef Bajden bio u posjeti BiH i poručio da je jedini pravi put za koji treba ­da se opredijeli BiH jeste da kao suverena država sa dva entiteta koja štite prava svih građana u BiH postane članica EU.

Skup "Bogatstvo različitosti"

U Banjoj Luci održano šesto godišnje okupljanje zvaničnika jugoistočne Evrope pod nazivom "Bogatstvo različitosti". Na ovom događaju se okupilo oko 150 gostiju iz 170 zemalja.

Incko podnio izvještaj o napretku BiH

Visoki predstavnik u BiH Valentin Incko Savjetu bezbjednosti UN podnio je izvještaj o napretku BiH. Rekao je da trenutna situacija u zemlji zahtijeva pojačani angažman EU i šire međunarodne zajednice i dodao da u BiH ima napretka iako je spor.

Osveštan i predan narodu hram Hrista Spasitelja

Njegovo preosveštenstvo vladika banjolučki Jefrem, uz sasluženje više episkopa, osveštao je na Spasovdan, krsnu slavu Banje Luke, Saborni hram Hrista Spasitelja u centru grada čime ga je zvanično predao na molitvenu upotrebu narodu.

JUN

Incko smijenio Radislava Jovičića

Visoki predstavnik u BiH Valentin Incko smijenio je policijskog komesara Hercegovačko-neretvanskog kantona Himzu Đonku i Radislava Jovičića sa pozicije koju je vršio u Agenciji za istrage i zaštitu.

Saslušanja zbog izgradnje zgrade Vlade RS

Inspektori SIPA saslušavali su u vezi sa izgradnjom zgrade Vlade RS, autoputa Banja Luka - Gradiška i RTV doma, a po naredbi Tužilaštva BiH, oko 100 ljudi, među kojima službenici Vlade RS, te nekadašnji članovi upravnih odbora institucija RS.

Savez logoraša RS tužio FBiH

Savez logoraša RS u Opštinski sud u Sarajevu predao je tužbe protiv FBiH zbog ratnih zločina u 536 logora u kojima su zatvarani i mučeni Srbi od 1992. do 1996. godine.

Incko stavio van snage zaključke NSRS

Valentin Incko stavio je van snage zaključke NSRS od 14. maja o efektima prenosa ustavnih ovlašćenja s RS na institucije BiH.

Novi grip H1N1 stigao u RS

Brzim testom utvrđeno da je dvadesetčetvorogodišnja Banjolučanka oboljela od novog gripa takozvanog "svinjskog" H1N1. Ova djevojka je 26 juna doputovala iz Južne Amerike i prvi je oboljeli pacijent od svinjskog gripa u RS.

PIC bez odluke o zatvaranju OHR-a

Savjet za primjenu mira (PIC) nije donio odluku o transformaciji Kancelarije visokog predstavnika (OHR) u Kancelariju specijalnog predstavnika u EU.

JUL

Interpol obustavio potjernice za Dobrovoljačku

Portparol Ministarstva bezbjednosti BiH Milada Dreca izjavila je da je generalni sekretarijat Interpola u Lionu donio odluku da obustavi potjernice Interpola Beograd protiv osumnjičenih u slučaju "Dobrovoljačka ulica".

Zaključci nisu antiustavni

Partije koje čine većinu u NSRS poslije sastanka sa predsjednikom RS Rajkom Kuzmanovićem izdale su zajedničko saopštenju u kome se navodi da zaključi NSRS od 14. maja o prenosu nadležnosti sa RS na BiH nisu antidejtonski niti antiustavni.

Izvještaj protiv 15 lica za zločine u "Oluji"

CJB Banja Luka Tužilaštvu BiH podnio je izvještaj protiv 15 lica osumnjičenih za ratne zločine tokom akcija hrvatske vojske "Oluja" i "Maestral" iz 1995. godine. Među osumnjičenima četiri hrvatska generala Ante Gotovina, Damir Krstičević, Stanko Sopta i Željko Glasnović.

Lideri pet stranaka sa Inckom

Na sastanku pet lidera političkih partija u BiH sa visokim predstavnikom Valentinom Inckom dogovoreno da se što prije usvoji set zakona i ispune obaveze neophodne za liberalizaciju viznog režima u BiH.

Smijenjen Tarik Sadović

Predsjedavajući savjeta BiH Nikola Špirić donio odluku o smjeni ministra bezbjednosti Tarika Sadovića. Predstavnički dom Parlamenta BiH potvrdio je tu odluku.

AVGUST

Identifikovani posmrtni ostaci Avde Palića

Posmrtni ostaci Avde Palića, pukovnika Armije RBiH, pronađeni su i identifikovani. Palićevi posmrtni ostaci ekshumirani iz masovne grobnice u novembru 2001. godine u Vragolovima kod Rogatice. Ostaci se nalazili u Visokom, a RS je godinama napadana jer ne može da pronađe Palićeve ostatke.

Uhapšen Siniša Vučić

U Beogradu uhapšen Siniša Vučić koji je prijetio smrću novinaru Milošu Vasiću i poslaniku Skupštine Srbije Žarku Koraću zbog izjava datih "Glasu Srpske".

Rehabilitovani Kalinić, Krunić, Vasić i Kosmajac

Bivši predsjednik SDS-a Dragan Kalinić, nekadašnji direktor "Srpskih šuma" Savo Krunić, nekadašnji direktor "Puteva RS" Nemanja Vasić, i bivši direktor Fonda PIO Jovo Kosmajac smijenjeni odlukom visokog predstavnika Pedija Ešdauna 2004. godine zbog nesaradnje sa Hagom, rehabilitovani su odlukom visokog predstavnika Valentina Incka koji je ukinuo sankcije protiv njih.

SEPTEMBAR

Uhapšeni Elez i njegova grupa

U zajedničkoj akciji MUP-a RS, Srbije i MUP-a Kantona Sarajevo uhapšeno je više od 20 članova međunarodne kriminalne grupe, čiji je vođa Darko Elez takođe uhapšen u Beogradu. Među uhapšenima su bili i radnici više policijskih agencija u BiH. Riječ je o međunarodnoj kriminalnoj grupi koja je od 2006. pripremala i vršila najveća kriminalna djela na zapadnom Balkanu. Grupa je pripremala i atentat na premijera RS Milorada Dodika.

Boris Tadić u Palama

Srbija nije odgovorna samo za svoje građane, već za sve ljude koji nose srpsko ime i učiniće sve da podiže obrazovnu infrastrukturu gde god žive Srbi, jer je kroz celu istoriju srpskog naroda borba za obrazovanje i opismenjavanje naroda bila više nego očita, rekao je predsjednik Srbije Boris Tadić u naselju Luke u Palama, gdje je zajedno sa predsjednikom RS Rajkom Kuzmanovićem i premijerom RS Miloradom Dodikom svečano otvorio novoizgrađenu Osnovnu školu "Srbija".

Protest logoraša u Sarajevu

Predstavnici Saveza logoraša RS i hrvatski logoraši okupljeni oko Udruženja "Kroacija libertas" su ispred kapije zgrade Suda i Tužilaštva BiH položili vijenac za žrtve koje su život okončale upravo u ovoj zgradi, koja je tokom rata kao kasarna "Viktor Bubanj" bila logor za Srbe. Vijenac je položen ispred kapije, jer sudska policija nije dozvolila ulazak u krug zgrade.

Incko nametnuo zakone za Brčko

Visoki predstavnik u BiH Valentin Incko nametnuo set zakona koji će omogućiti zaključenje supervizije nad distriktom Brčko do 15. novembra.

Zaključci Vlade RS

Ako visoki predstavnik nastavi sa pokušajima nametanja i sprovođenja nepravnih akata, svi predstavnici RS u zajedničkim organima BiH povući će se iz tih organa, jer ne mogu da daju podršku upravljanju BiH od strane nezakonite OHR-ove vlasti, navedeno je u zaključku koji je Vlada RS predložila Narodnoj skupštini RS na usvajanje.

Dodik rekao da su ga ucjenjivali

Predsjednik Vlade Republike Srpske Milorad Dodik rekao je da je od međunarodne zajednice dobio ponudu da prihvati ustavne promjene, a zauzvrat bi bila zaustavljena istraga Tužilaštva BiH protiv njega.

OKTOBAR

NSRS odbacuje nametanje zakona

U slučaju  da Valentin Incko nastavi sa pokušajima nametanja i sprovođenja zakona, NSRS zakazaće javno izjašnjavanje o tome, a u tim okolnostima svi predstavnici RS u zajedničkim organima BiH povukli bi se iz rada, zaključila je NSRS.

Sastanak SNSD-a i HDZ-a BiH u Mostaru

 Delegacije SNSD-a i HDZ-a BiH konstatovale su tokom susreta u Mostaru da je na zavidnom nivou saglasnost njihovih stavova o pitanjima popisa stanovništva, izmjena zakona o Tužilaštvu i Sudu BiH, kao i o deblokadi imenovanja na čelnim pozicijama u agencijama BiH.

Butmirski razgovori bez konkretnog rješenja

Liderima sedam političkih partija iz Republike Srpske i Federacije BiH u vojnoj bazi Butmir zvaničnici EU i SAD nisu ponudili nikakav papir za razgovore, nego su predstavili principe neophodne za ubrzanje reformi na putu BiH ka EU i NATO.

Biljana Plavšić na slobodi

Biljana Plavšić, bivša predsjednica Republike Srpske, osuđena za ratne zločine, izašla je iz zatvora Heisenberg u Švedskoj nakon što je odslužila dvije trećine od 11 godina kazne na koju je osuđena.

Prijetnje Dodiku

Na adresu premijera RS Milorada Dodika i na mejl adresu Kabineta iz Federacije BiH učestalo stižu poruke sa prijetnjama ubistvom.

NOVEMBAR

"Atlas ratnih zločina"

Istraživačko-dokumentacioni centar Sarajevo predstavio je "Bosanski atlas ratnih zločina" u kome su navedeni podaci o ratnim zločinima, žrtvama rata, sudskim presudama, kao i uništavanju vjerskog, kulturnog i istorijskog nasljeđa u proteklom ratu.

Dokazi o štetnom djelovanju

Vlada Republike Srpske godinu dana nakon neprocesuiranja krivične prijave protiv devet lica koje smatra odgovornim za satanizaciju Srpske na svom Internet portalu objavila dokaze o njihovom štetnom djelovanju.

Preminuo patrijar srpski Pavle

Njegova svetost patrijarh srpski Pavle preminuo na Vojnomedicinskoj akademiji u Beogradu u 95. godini. Sahranjen je u manastiru u Rakovici, kod Beograda, a posljednjem ispraćaju prisustvovalo više od 600.000 ljudi.

DECEMBAR

Incko nametnuo odluku

Međunarodni predstavnik u BiH Valentin Incko nametnuo odluku o produženju mandata stranim sudijama koji rade na predmetima ratnih zločina - na još tri godine.

BiH osuđena zbog diskriminacije

Evropski sud za ljudska prava u Strazburu osudio BiH zbog diskriminacije Jevreja i Roma, jer im uskraćeno pravo da učestvuju u izborima, uključujući i mogućnosti da budu birani na najviše funkcije.

OHR popisao imovinu

Visoki predstavnik Valentin Incko objavio je da je tim za popis državne imovine, koji je uspostavljen na osnovu njegove odluke 12. avgusta, popisao ukupno 1.000 jedinica, odnosno objekata i zemljišta.

NSRS prihvatila stavove Vlade

Narodna skupština RS podržala stavove Vlade RS o neprihvatanju nametnutih odlukama Valentina Incka o angažmanu stranih sudija i tužilaca u pravosuđu BiH i zadužila je da predloži potrebne izmjene i dopune Zakona o referendumu kako bi se stanovnici RS mogli izjasniti o nametnutim odlukama.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.