Politika
Foto: Događaji koji su obilježili 2018. godinu
Eskalacija migrantske krize
Tokom 2018. godine kulminirala je migrantska kriza koju su najviše na svojoj koži osjetili stanovnici Velike Kladuše, Bihaća i Cazina.
Iako su u Savjetu ministara BiH tvrdili da drže stvari pod kontrolom, ispostavilo se da nije tako, jer se brzo shvatilo da BiH ne raspolaže dovoljnim smještajnim kapacitetima, ali i da nema dovoljno novca za hranu i lijekove. Problemi sa migrantima dodatno su eskalirali kada su pojedine evropske zemlje donijele odluku da zatvore svoje granice, što je BiH pretvorilo u svojevrsni “parking” za migrante. Vlada RS je donijela odluku da ih ne može primati na svoju teritoriju, a zbog eventualnih bezbjednosnih problema donesena je i odluka da bude formiran Savjet za nacionalnu bezbjednost. Razmatrana je i mogućnost da RS osnuje svoju obavještajnu agenciju, ali i reaktivira rezervni sastav policije.
Selektivno pravosuđe na nivou BiH
Pripadnici SIPA krajem aprila uhapsili su bivšeg komandanta Petog korpusa Armije RBiH generala Atifa Dudakovića, protiv koga su bivši predsjednik i premijer Srpske Dragan Čavić i Milorad Dodik u avgustu 2006. godine podnijeli krivičnu prijavu za zločine nad srpskim vojnicima i civilima. Tužilaštvo BiH podiglo je optužnicu protiv Dudakovića i još 16 pripadnika i zapovjednika Petog korpusa Armije RBiH zbog postojanja osnovane sumnje da su počinili zločine protiv čovječnosti na području opština Bosanski Petrovac, Ključ, Krupa, Sanski Most i ratni zločin nad civilima na području Bihaća i Cazina. Sud BiH je tek krajem oktobra potvrdio optužnicu protiv generala Armije RBiH Atifa Dudakovića i ostalih.
Početkom juna Apelaciono vijeće Suda BiH ukinulo je oslobađajuću presudu ratnom komandantu Armije RBiH i srebreničkom gospodaru života i smrti Naseru Oriću. U ponovljenom suđenju, koje je završeno krajem novembra 2018. godine, Orić je pravosnažno oslobođen odgovornosti za zločine nad Srbima u Podrinju.
75. rođendan “Glasa Srpske”
Najstariji dnevni list u Srpskoj i BiH “Glas Srpske” 31. jula ove godine proslavio je 75. rođendan. Veliki jubilej obilježen je svečanom akademijom u Banskom dvoru kojoj su prisustvovale brojne ugledne ličnosti iz političkog, kulturnog i javnog života Srpske sa tadašnjim predsjednikom Republike Srpske i aktuelnim srpskim članom Predsjedništva BiH Miloradom Dodikom na čelu.
Na svečanoj akademiji dodijeljene su i plakete onima koji su dali neizbrisiv pečat u istoriji “Glasa Srpske”. Predsjednik RS Milorad Dodik dodijelio je posthumno plaketu Mehmedu Dizdaru, dugogodišnjem novinaru našeg lista. Glavna i odgovorna urednica “Glasa Srpske” Borjana Radmanović-Petrović uručila je plaketu uredniku rubrike “Svijet” Darku Grabovcu, dok je treću plaketu novinaru u penziji Panteliji Matavulju uručio predsjednik Upravnog odbora Neven Kopanja.
Slučaj “Dragičević”
Nakon višednevne potrage tijelo dvadesetjednogodišnjeg mladića Davida Dragičevića pronađeno je 24. marta u koritu rijeke Vrbas, na ušću Crkvene.
Davidov nestanak prijavljen je 18. marta, a porodica je nudila 100.000 KM za informacije koje bi dovele do njegovog pronalaska. Prvobitnom policijskom istragom je utvrđeno da je smrt nastala utapanjem, ali bez elemenata krivičnog djela, da bi tužilac nakon tri mjeseca vršenja predistražnih radnji 28. juna28. juna donio naredbu o sprovođenju istrage protiv nepoznatih počinilaca zbog osnova sumnje za ubistvo. Isto to tužilaštvo 4. jula saopštava da se radi o ubistvu.
Davidova smrt je pokrenula višemjesečne protestne skupove na banjalučkom Trgu Krajine.
Povećanje plata u Srpskoj
Narodna skupština Republike Srpske usvojila je 4. jula na prijedlog Vlade Srpske set zakona čije izmjene i dopune su trebale da obezbjede povećanje plata svih zaposlenih u Republici Srpskoj.
Teret povećanja plata, a koji će na godišnjem nivou iznositi oko 80 miliona konvertibilnih maraka, snosiće Vlada Republike Srpske sa 60 miliona KM, a lokalne zajednice sa 20 miliona. Prema novim pravilima igre, koja su stupila na snagu od 1. septembra 2018. godine, više nije moguće ugovoriti platu u neto iznosu. Prema podacima Poreske uprave, većina poslodavaca ispoštovala je ovu odluku Vlade RS.
Napad na Vladimira Kovačevića
Dvojica napadača nasrnula su 26. avgusta metalnim šipkama na novinara BN TV-a Vladimira Kovačevića i brutalno ga pretukla u neposrednoj blizini zgrade u kojoj živi sa suprugom i dvoje male djece.
Novinarska zajednica pokazala je solidarnost i poslije njenog pritiska na istražne organe nakon nekoliko dana je uhapšen Marko Čolić iz Banjaluke zbog sumnje da je pokušao da ubije Kovačevića. Pored Čolića, za pokušaj ubistva terete i Nedeljka Dukića iz Kneževa. Čolić se od hapšenja nalazi u pritvoru u KPZ-u Tunjice, a Dukić se još nalazi na slobodi, dok motivi ovog napada još nisu rasvijetljeni. Poslije pritiska javnosti iz vladajuće strukture u Srpskoj stiglo je obećanje da će predložiti da bude izmijenjen Krivični zakonik RS i da se napad na novinare tretira kao napad na ovlašćeno službeno lice. Okružno tužilaštvo Banjaluka podiglo je 27. decembra optužnicu protiv Čolića i Dukića zbog pokušaja ubistva Vladimira Kovačevića.
Matvijenko i Lavrov u Banjaluci
U Banjaluku je 4. aprila stigla treća po značaju politička figura u Rusiji - predsjednica Savjeta federacije Gornjeg doma parlamenta Ruske Federacije Valentina Matvijenko. U političkim krugovima ona je poznata i kao Putinova “čelična ledi”.
Nakon nje u zvaničnu posjetu Banjaluci 21. septembra došao je i ministar spoljnih poslova Rusije Sergej Lavrov. Visoki ruski zvaničnik posjetio je najveći grad Srpske kako bi prisustvovao osveštanju hrama rusko-srpskog prijateljstva, a koji će biti izgrađen u čast ruske porodice Romanov.
Pobjeda Dodika, Cvijanovićeve i SNSD-a
Opšti izbori u BiH donijeli su ubjedljivu pobjedu SNSD-a i njegovih koalicionih partnera na svim nivoima vlasti. Kandidat nezavisnih socijaldemokrata za srpskog člana Predsjedništva BiH Milorad Dodik ubjedljivo je porazio Mladena Ivanića, kandidata Saveza za pobjedu. I izbor novog predsjednika Republike Srpske nije bio dramatičan. Dotadašnja premijerka Željka Cvijanović porazila je Vukotu Govedaricu.
Odmah nakon izbora postalo je jasno da će vladajuća koalicija SNSD-SP-DNS i dalje imati komotnu većinu za formiranje nove vlasti. Najviše reagovanja u FBiH izazvao je izbor Željka Komšića za člana Predsjedništva BiH iz reda hrvatskog naroda.
Cijepanje DNS-a
Poslije saopštavanja prvih izbornih rezultata pokazalo se da nisu bile neosnovane glasine da u vrhu DNS-a odavno tinja sukob. Do zvaničnog raskola u DNS-u došlo je polovinom novembra na prvoj sjednici Predsjedništva ove stranke u Banjaluci kada je sa funkcije zamjenika predsjednika smijenjen Nedeljko Čubrilović.
Pet dana nakon toga postalo je jasno da će se DNS podijeliti na dva dijela. Podjela je ozvaničena na konstitutivnoj sjednici NSRS na kojoj je Čubrilović glasovima SNSD-a i ostalih koalicionih partnera i svega četiri od 12 poslanika svoje matične stranke ponovo izabran za prvog parlamentarca Srpske. Odmah poslije toga objelodanjeno je da će on sa svojim istomišljenicima formirati novu političku partiju i od 22. decembra u političkom životu Srpske učestvuje i Demokratski savez.
Potresi u SDS-u
Pored raskola u DNS-u, postizborni period obilježilo je i razbijanje i potpuni raspad SDS-a koji je na izborima osvojio 16 poslaničkih mjesta, ali je u NSRS ušao sa tri poslanika manje, jer su tu stranku napustili ili su iz nje isključeni novoizabrani poslanici Nebojša Marić i Danijel Jošić iz Doboja i Kostadin Vasić iz Zvornika.
Iz stranke su isključeni i dugogodišnji gradonačelnik Doboja Obren Petrović, ali i tadašnji zamjenik ministra odbrane BiH Boris Jerinić. Sukobi i trvenja u SDS-u kulminirali su 15. decembra kada je u Banjaluci prekinuta sjednica stranačke Skupštine, a poslije svega što se desilo, gotovo je izvjesno da će unutarstranački izbori koji treba da budu sprovedeni do kraja maja samo pokazati ko će biti stečajni upravnik nekada najjače političke stranke u RS.
Turbulencije u “Željeznicama RS”
Za “Željeznice RS” prošla godina je bila više nego burna. Obilježili su je mnogobrojni štrajkovi, obustave saobraćaja, najave velikih protesta i smjene. Zbog negativnog poslovanja sa mjesta generalnog direktora smijenjen je Dragan Savanović, a radnicima su, nakon što je podignut višemilionski kredit, isplaćena sva dugovanja iz proteklih godina.
Pored toga, Vlada Srpske je donijela odluku da broj zaposlenih u ovom javnom preduzeću bude smanjen za oko 1.000 radnika.
Projekti: Autoput, “Srbija”, “Rajaner”...
Republika Srpska je u oktobru dobila autoput koji je povezao Banjaluku sa Dobojem. Gradnja ovog 72 kilometra dugog autoputa koštala je 402 miliona evra, a kompletna gradnja finansirana je kreditima EIB-a i EBRD-a.
U istom mjesecu u Istočnom Sarajevu otvorena je i bolnica “Srbija”, u čiju je izgradnju uloženo više od 54 miliona KM. Građani ove regije su na ovaj način dobili potpuno novi bolnički kompleks, koji bi u narednom periodu trebalo da pruža savremene medicinske usluge za 120.000 stanovnika ove regije.
Mogli su biti zadovoljni i stanovnici banjalučke regije, jer su sa aerodroma u Mahovljanima konačno krenuli letovi za Evropu. Irski “Rajaner”, jedna od najvećih niskobudžetnih avio-kompanija u Evropi, otvorio je linije kojima će građani moći putovati u Stokholm, Brisel i Memingen. Najavljeno je otvaranje i linije za Berlin, a tokom ljetnih mjeseci i za Atinu.
Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.
