Dmičić: Za novi ustav potrebna saglasnost svih

BANjALUKA - Prvim Ustavom Republike Srpske uspostavljeni su temelji ustavnog, pravnog i političkog sistema Srpske, a krojenje novog najvišeg pravnog akta moguće je tek onda kada političke prilike to dopuste i kada se stvori mogućnosti za pristupanja ustavnim promjenama.

Rekao je to “Glasu Srpske” profesor ustavnog prava Mile Dmičić povodom 30 godina od usvajanja Ustava Srpske koji je “rođen” 28. februara 1992. godine pod imenom Ustav Srpske Republike BiH.  

Prvi Ustav donesen je na osnovu Deklaracije o proglašenju Republike srpskog naroda BiH, samo 40 dana nakon njenog proglašenja i njime su jasno određene osnove društvenog, političkog i državnog sistema RS.

- Dejtonskim mirovnim sporazumom Srpska je priznata i potvrđena kao jedinstven, nedjeljiv i ravnopravan ustavnopravni entitet u okviru BiH -  naveo je Dmičić.

U prethodnom periodu usvojena su 122 amandmana u 17 ustavnih promjena, kojima je u značajnoj mjeri izmjenjena priroda ustavnog sistema i status Republike Srpske.

- RS ne može da prihvati umanjenje svoje autonomije, statusa i državotvornosti, niti ukidanje entiteta, unitarizaciju državne zajednice i centralizaciju vlasti, a posebno stvaranje samo jednog državotvornog naroda u BiH - dodao je Dmičić.

Iz Ustava RS, Dmičić navodi, brisane su odredbe koje su se odnosile na državu, kao i nadležnosti u vezi spoljne, spoljnotrgovinske i monetarne politike, kao i dijelovi ustavne materije koje su, nametnutim prenesenim i preuzetim nadležnostima postale stvarno a ne i normativno nadležnost institucija BiH.

Dmičić smatra i da bi novi Ustav mogao biti izraz referendumskog odlučivanja, pune saglasnosti i konsenzusa, uz najšire učešće svih u Republici Srpskoj.

Novi Ustav Republike Srpske, smatra Dmičić, moguće je očekivati tek od onda kada političke prilike to dopuste i kada se stvori mogućnost za pristupanja ustavnim promjenama.

- Za donošenje novog Ustava potrebno je da postoji i najšira podrška svih onih koji će živjeti pod tim Ustavom.  Takođe, njegovo donošenje treba da prođe najšire uključivanje i javnu raspravu i, možda, referendumsko izjašnjavanje kako bi se dobio Ustav koji će pripadati porodici demokratskih i modernih ustavnopravnih sistema i biti najelitniji dio naše političke i pravne tradicije. Time će se ostvariti osnovno opredjeljenje da se u ustavnim promjena izrazi i potvrdi puno jedinstvo i ostvare ideali ustavotvorne jednoglasnosti u RS –naveo je Dmičić.

Međutim, svako pristupanje, navodi Dmičić, daljem unapređivanju ustavnih rješenja, ili donošenju novog Ustava, kao izuzetno značajnoj i odgovornoj djelatnosti svih, u sadašnjim okolnostima je ograničeno.

- Riječ je o neprihvatanju i uslovljavanju Vijeća naroda RS, odnosno klubova i  predstavnika pojedinih konstitutivnih naroda u njemu, koji ustavne promjene najčešće koriste u političke svrhe uslovljavanje i blokiranje – naveo je Dmičić.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.