Decentralizacija ključ za stabilnost i održivost BiH

BANjALUKA - Decentralizovano uređenje BiH, koje je zasnovano na Dejtonskom sporazumu, suštinski je važno za nastavak njene stabilnosti i održivosti i ono ne predstavlja prepreku na putu BiH ka Evropskoj uniji.

Navodi se to u šestom izvještaju koji je Republika Srpska poslala Savjetu bezbjednosti Ujedinjenih nacija. U izvještaju se posebno apostrofira da je neophodno obezbijediti ustavni poredak garantovan Dejtonskim sporazumom, napredak u evropskim integracijama i ponovnom uspostavljanju vladavine prava u BiH.

- Međunarodni konsenzus je sačinjen tako da BiH mora da zadrži svoju decentralizovanu ustavnu strukturu. SAD i EU su i nedavno istakli podršku dejtonskoj BiH. RS pozdravlja taj stav i očekuje da će te riječi biti pretvorene u djela - navedeno je u izvještaju.

Decentralizacija ubrzava reforme

Istaknuto je da decentralizacija vlasti u BiH povećava efikasnost i daje RS mogućnost da sprovede reforme koje bi unaprijedile ekonomiju i kreirale uslove za nagli razvoj u budućnosti.

- Svjetska banka je u nedavno objavljenom izvještaju o uslovima za poslovanje u jugoistočnoj Evropi označila Banjaluku kao jedan od dva grada koja su najviše napredovali. Kao što su međunarodni posmatrači prepoznali FBiH nije uspjela da obavi slične ekonomske reforme tako da je ekonomska perspektiva u tom entitetu vrlo loša. Ako bi BiH bila još više centralizovana to bi ugrozilo ekonomske reforme u RS zato što bi FBiH dominirala svojim političkim djelovanjem i brojnijom populacijom - piše u izvještaju.

Srpska je upozorila da smišljena nastojanja visokog predstavnika u BiH Valentina Incka da poveća nadležnosti institucija u Sarajevu dovodi do ogromnog gubitka efikasnosti administracije.

- Donacije i novac poreskih obveznika koristi se za osnivanje i finansiranje nepotrebnih agencija na nivou BiH koje nadgledaju i miješaju se u poslove entiteta i kantona. Te agencije su nametnute dekretima visokog predstavnika i služe za nepravednu raspodjelu sredstava koja pripadaju građanima RS. Ta sredstva odlaze građanima FBiH i za plate službenika u nepotrebnim agencijama na nivou BiH. Čak je i Inckov savjetnik u izvještaju za ovu godinu napisao da je oko 60 odsto budžeta institucija BiH potrošeno na nefunkcionalan, neefikasan i glomazni državni aparat - navodi se u izvještaju i dodaje da agencije na nivou BiH ne pristaju da dijele ključne informacije sa RS i da su njihovi budžeti netransparentni.

U dijelu izvještaja posvećenom evropskim integracijama navedeno je da RS podržava taj proces i radi na ispunjavanju uslova da bi BiH postala član EU.

- Decentralizovana vlast je u skladu sa uslovima za pristupanje EU koja podržava BiH i njeno sadašnje ustavno uređenje. Niti od jednog člana ili kandidata za članstvo u EU do sada nije traženo da izmijeni svoje državno uređenje iz decentralizovanog, odnosno federalnog, u centralizovani. Ni od BiH se to ne traži. Činjenicu da je decentralizovano državno uređenje u skladu sa obavezama članstva u EU svakodnevno potvrđuju sadašnje članice EU kao što su Njemačka, Španija, Belgija i Italija - navedeno je u izvještaju.

Dodaje se da se i u izvještaju zvaničnika iz Brisela zaduženih za proširenje EU navodi da je RS daleko ispred FBiH kada je riječ o ispunjavanju reformi neophodnih za evropske integracije.

- U tom izvještaju se navodi da je u FBiH u poređenju sa RS učinjeno mnogo manje i o pitanju usklađivanja zakonodavstva sa propisima EU - piše u izvještaju.

Ustavne promjene i OHR

Srpska je obavijestila Savjet bezbjednosti UN da je u pogledu ustavnih promjena neophodno usklađivanje Ustava BiH sa presudom Evropskog suda za ljudska prava u "slučaju Sejdić i Finci" i da je RS više puta pokazala spremnost da se ta presuda ispoštuje.

- Što se tiče dugoročnih ustavnih promjena RS će učiniti sve da obezbijedi da lokalni i međunarodni političari proces pristupanja EU ne zloupotrijebe kao izgovor za drastične ustavne promjene koje su u suštini nepotrebne i štetne za RS i BiH. Bilo kakvi ustavni amandmani koji su potrebni za članstvo u EU moraju biti rezultat transparentnog i legitimnog procesa i dogovora domaćih političara bez miješanja sa strane. Bilo kakve ustavne promjene moraju očuvati zaštitu autonomije entiteta i jednakost konstitutivnih naroda u BiH koje garantuje Ustav BiH. EU je potvrdila da je to prihvatljivo sa stanovišta ispunjenja uslova za članstvo u Uniji imajući u vidu različite oblike demokratske vladavine koje postoje u njenim članicama - piše u izvještaju.

RS zahtijeva da se trajno ukine Kancelarija visokog predstavnika (OHR) da bi se ponovo uspostavila vladavina prava.

- Visoki predstavnik nastavlja sa primjenom sile koja prevazilazi njegova ovlašćenja definisana Aneksom 10 Dejtonskog sporazuma. Umjesto da djeluje u skladu sa svojim mandatom, Visoki predstavnik nastavlja da izdaje uredbe koje poništavaju legalne poteze Ustavom zagarantovanih institucija u BiH. Visoki predstavnik takođe nastavlja da daje sebi za pravo da poseže za nezakonitim kaznama protiv pojedinaca bez prava na žalbu ili saslušanja druge strane - istaknuto je u izvještaju.

Kao jedan od razloga za ukidanje OHR-a RS navodi i činjenicu da visoki predstavnik nastavlja da minira dogovore koji se postignu među konstitutivnim narodima u BiH.

- Pogubna uloga visokog predstavnika u odnosu na politička događanja u BiH trenutno se ogleda u nemogućnosti postizanja dogovora o formiranju Savjeta ministara. SDP, najveća bošnjačka partija, iznosi maksimalističke zahtjeve nadajući se da će joj visoki predstavnik priteći u pomoć. Ta nadanja nisu bez osnova. Centralna izborna komisija BiH poništila je odluku o formiranju Vlade FBiH sa SDP-om na čelu. Zahvaljujući intervenciji visokog predstavnika ta odluka je stavljena van snage - navedeno je u izvještaju.

Vlasti Srpske smatraju da poslije 16 godina mira jednostavno nema opravdanja za dalje prisustvo visokog predstavnika u BiH i da i izvještaj o aktivnostima EUFOR-a potvrđuje da je bezbjednosna situacija stabilna.

- Visoki predstavnik, koji krši ljudska i demokratska prava građana, ometa ekonomski razvoj i evropske integracije BiH, te minira dogovor između domaćih političara treba da ode iz BiH - zaključeno je u izvještaju.

Pravosuđe

Dio izvještaja posvećen je i stanju u pravosuđu BiH, a Savjet bezbjednosti UN obaviješten je o pokrenutom strukturalnom dijalogu sa EU.

- RS radi na tome da omogući da sudovi i pravosudni sistem budu u skladu sa standardima EU i dejtonskom BiH i da budu potpuno nezavisni od političkog uticaja uključujući i miješanje visokog predstavnika. Centralizovani pravosudni sistem u suprotnosti je sa univerzalnom praksom u Evropi i šire i sa evropskim standardima - navedeno je u izvještaju.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.