Boško Čeko:Sve bolja finansijska disciplina u Srpskoj

Institucija Glavnog republičkog revizora i Vlada Republike Srpske na dobrom su putu u pogledu težnji da dobijemo još jaču finansijsku disciplinu i približimo se evropskim standardima, smatra glavni revizor Republike Srpske Boško Čeko.

On tvrdi da još ima slučajeva da se finansijski izvještaji "friziraju", ali ističe da se finansijska disciplina u Srpskoj iz godine u godinu poboljšava.

* GLAS: Rekli ste i da se u Republici Srpskoj povećala finansijska disciplina institucija. Koji su argumenti za tu tvrdnju?

ČEKO: Finansijska disciplina u Srpskoj povećava se iz godine u godinu i ako posmatrate naše revizije od 2001. do kraja 2008. godine, to poboljšanje se jasno vidi. Samo jedan budžetski korisnik u 2008. godini imao je negativno mišljenje revizora. U procentima to je 17 odsto, dok je u 2007. godini bilo 33 odsto negativnih mišljenja. Mišljenja sa rezervom u 2007. godini bilo je u 27 odsto, a u 2008. godini 46 odsto. Broj pozitivnih mišljenja u 2008. godini porastao je za deset odsto u odnosu na 2007. godinu, pa je polovina izvještaja bila pozitivna.

Međutim, još nismo zadovoljni i težimo tome da bude što više pozitivnih mišljenja, da se poštuju propisi, te da ne dolazi do odstupanja od zakona i zakonskih propisa.

* GLAS: Koje su bile najčešće nepravilnosti koje ste utvrdili prilikom revizija?

ČEKO: Na osnovu naših revizija utvrdili smo da u Srpskoj moramo jačati internu kontrolu i primjenu računovodstvenih standarda. Utvrdili smo da se još ne poštuju dovoljno određene procedure Zakona o nabavkama, da ima mnogo odstupanja, a mnogi budžetski korisnici probijaju određene budžetske stavke. Jačanju finansijske discipline u Srpskoj veoma je doprinijelo uspostavljanje trezora na nivou budžeta RS i opštinskih budžeta. Utvrdili smo da se ukupni budžet ne može probiti ali kada analiziramo strukturu unutar budžeta vidimo da dolazi do odstupanja.

Kod mnogih budžetskih korisnika imali smo veliki rast troškova reprezentacije, održavanja i goriva, a novac za to izdvajali su na uštrb nekih drugih materijalnih troškova. Stekli smo utisak i da se lošim planiranjem budžeta namjerno stvaraju budžetske rezerve koje dozvoljavaju odstupanja, kao i da se neki finansijski izvještaji "friziraju" da bi se pokazali što boljima. Takođe, određene odluke donose se i provode poslije isteka budžetske godine.

Mora postojati preciznije i racionalnije planiranje budžeta kako se ne bi stvarao prostor za manipulacije.

* GLAS: Koja bi od ministarstava u Vladi RS, lokalnih uprava i javnih preduzeća naročito trebalo da obrate pažnju na svoj rad, s obzirom na loše revizorske izvještaje?

ČEKO: Teško je uporediti rad budžetskih korisnika, jer jedni imaju budžet od dva, a drugi od 200 miliona maraka. Razlika je i u složenosti unutrašnje strukture, ali svi oni za koje smo rekli da imaju pozitivne izvještaje, oni i zaslužuju pažnju. Takođe, reviziju obavljamo svake godine i, ako budžetski korisnik u jednoj godini dobije pozitivno mišljenje, ne znači da će ga dobiti i sljedeće godine.

Smatram da je ključ uspjeha u edukaciji kadrova, ali i pomaganju predstavnicima lokalne uprave i samouprave, ali i drugih nivoa vlasti. Oni često imaju probleme sa nejasno definisanim propisima i zato nastaju greške.

Velika odgovornost je na Ministarstvu finansija RS jer je ono krvotok kada su u pitanju finansijska sredstva i njihovo kretanje, kao i edukacija. Prema našim posljednjim saznanjima, primili su eksperte za računovodstvo i računovodstvene politike koji će takođe obavljati određene analize i biti naša produžena ruka za jačanje finansijske discipline i poštovanje propisa.

Moj zaključak je da su institucija Glavnog revizora RS i Vlada RS na dobrom putu u pogledu težnji da dobijemo još jaču finansijsku disciplinu i približimo se evropskim standardima.

* GLAS: Šta se desilo sa svim onim negativnim revizorskim izvještajima iz proteklih godina, a veliki broj njih ste lično odnijeli u pravosudne institucije?

ČEKO: Zakonom je predviđeno da, kada sumnjamo da je bilo kriminalnih radnji, odstupanja i kršenja zakona ili korupcije, moramo direktno da se obratimo nadležnim institucijama da to istraže, ponekad i u toku same revizije. Nemamo zvaničnih informacija o tome šta je bilo sa izvještajima koje smo dostavili tim organima, ali prema nezvaničnim, bilo je istražnih radnji u slučaju "Šume RS", "Elektroprivreda" i "Pošte Srpske". Po našem izvještaju donesene su i presude u slučaju "Željeznice Srpske".

Za loše poslovanje koje smo utvrdili u našim izvještajima, u opštini Bijeljina za 2004. godinu donesena je presuda, a vodi se i postupak za poslovanje u opštini Gacko. Tužilaštvu smo podnijeli izvještaj i za dvije škole u RS jer postoji sumnja da je bilo zloupotreba.

* GLAS: Narodna skupština Republike Srpske usvajanjem revizorskih izvještaja o radu javnog preduzeća "Putevi RS" indirektno Vas je podržala i odala priznanje vašem radu i radu institucije na čijem ste čelu. Jeste li zadovoljni saradnjom sa NSRS?

ČEKO: Smatram da je došlo do nepotrebnog suprotstavljanja "Puteva RS" Glavnoj službi za reviziju. Imali smo dobru saradnju dok nije objavljen konačni izvještaj o radu ovog preduzeća i mediji počeli da se interesuju za detalje. Tada se javilo suprotstavljanje i nezadovoljstvo od strane menadžmenta "Puteva RS" i svu pažnju su okrenuli na instituciju revizora i rekli da je revizija tendenciozna. Ponudio sam ostavku, jer ne mogu dozvoliti da neko ne poštuje zakon, jer bi to onda dalo za pravo svakom sljedećem subjektu u kojem obavimo reviziju da krene na Službu.

U "Putevima RS" i dalje neće da dostave plan i program za otklanjanje nedostataka u preduzeću, već angažuju razne stručnjake da negiraju Glavnu službu i njene stavove i u sljedećoj reviziji provjerićemo i koliko novca je izdvojeno za te ljude jer se plaćaju iz državnih para.

Naši se stavovi moraju provesti, a menadžment mora da shvati odgovornost koju imaju. Ovih dana pripremam pismo predsjednicima skupštine, vlade, resornom ministru i menadžmentu "Puteva RS" sa upozorenjem da nisu donijeli program.

Posebne revizije

* GLAS: Koliko Vi kao glavni republički revizor možete da utičete na to da reviziju obavite i u preduzećima u kojima nikada niste bili? Možete li da pokrenete inicijativu?

ČEKO: Zakonom o reviziji propisano je koje revizije moramo da obavimo u toku godine, a posebne revizije odobrava Odbor za reviziju Narodne skupštine RS. Jedno vrijeme smo imali veliki pritisak i mnogo zahtjeva za posebnu reviziju pa nam je redovni posao došao u pitanje. Najbolje su revizije kada ih sama služba provodi, a niko ih ne traži. Svako traženje je svojevrstan pritisak.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.