Blage kazne sprečavaju borbu protiv korupcije

Banjaluka - Korupcija je i dalje široko rasprostranjena, a borba protiv organizovanog kriminala i broj pravosnažnih presuda za ta krivična djela u BiH su na niskom nivou, upozorila je Evropska komisija.

U dijelu izvještaja o napretku BiH u procesu evropskih integracija za 2015. godinu posvećenom borbi protiv korupcije i kriminala, Evropska komisija je istakla da je postignut određen napredak, ali da su pravni i institucionalni okviri i dalje neadekvatni za veći iskorak.

- Slabo sprovođenje zakona negativno utiče na građane i institucije. Kazne koje su na snazi nisu dovoljne da spriječe korupciju - istakli su u Evropskoj komisiji.

Naveli su da je korupcija i dalje široko rasprostranjena i da politička posvećenost borbi protiv te pošasti ne daje rezultate.

- U 2014. na nivou BiH bilo je 158 istraga u vezi sa finansijskim kriminalom i korupcijom, od čega su 103 obustavljene, a 53 slučaja upućena Tužilaštvu BiH - navela je Evropska komisija.

Konstatovali su da nije bilo konačnih presuda u najvažnijim slučajevima.

- Od 1. oktobra 2014. do 31. jula 2015. godine potvrđene su 304 optužnice, što je rezultovalo sa 209 izrečenih presuda i većina je bila u vezi sa zloupotrebom položaja - naveli su u Evropskoj komisiji.

Istakli su i da se revizorski i izvještaji poreskih uprava ne koriste u sistemskoj borbi protiv korupcije, zbog čega izostaje sprovođenje finansijskih istraga. Evropska komisija je navela i da samo u RS postoji agencija za oduzimanje imovine stečene krivičnim djelima i da je od 2010. u 16 slučajeva oduzeta imovina vrijedna oko 7,77 miliona evra, a da je samo lani zaplijenjena imovina u vrijednosti oko 7,32 miliona evra.

- Odredbe o minimalnim standardima koji regulišu oduzimanje imovine tek treba da budu dosljedno uvršćene u zakonodavstvo širom zemlje - naveli su u Evropskoj komisiji.

Evropska komisija je upozorila da ne postoji evidencija o kontroli političkih partija i finansiranja izborne kampanje i da su izjave o imovini regulisane različitim i neusklađenim propisima, što njihovu primjenu čini neefikasnom, uključujući i izrečene kazne.

- Nije bilo zabilježenih slučajeva sukoba interesa na nivou BiH i u Brčko distriktu, a izmjene i dopune Zakona o sukobu interesa BiH još nisu u skladu sa međunarodnim standardima, jer ne postoje nezavisni organi nadležni za taj posao. U RS je procesuirano 116 slučajeva, a u deset slučajeva je pronađen sukob interesa - istakli su u Evropskoj komisiji i dodali da provjera izjava o imovini nije efikasna i da kazne nisu adekvatne.

Evropska komisija je ukazala i na loš učinak u istraživanju krivičnih djela u vezi sa javnim nabavkama. Kada je u pitanju borba protiv organizovanog kriminala, istaknuto je da postoji napredak u pripremi, ali da je neophodno značajno poboljšati koordinaciju i saradnju između institucija.

- Broj pravosnažnih presuda je na niskom nivou. Finansijske istrage su polovične. Nedostatak strateške koordinacije ometa efikasno djelovanje policijskih službi - istakli su u Evropskoj komisiji, navodeći da su u posljednjih godinu izrečene 22 osuđujuće prvostepene presude za organizovani kriminal.

Upozoreno je da je broj osuđujućih presuda za pranje novca smanjen i da je kapacitet za borbu protiv te vrste kriminala slab, a da je uprkos blagom rastu slučajeva koji se odnose na borbu protiv trgovine ljudima BiH i dalje izvor, tranzit i odredište za trafiking.

Član Odbora za evropske integracije i regionalnu saradnju Narodne skupštine RS Vukota Govedarica kazao je da se iz godine u godinu ponavlja ista ocjena Evropske komisije u vezi sa borbom protiv korupcije i kriminala.

- Izvještaj je objektivan, ali je problem i zabrinjavajuće što nema pomaka. Problem je postojanje institucionalne korupcije - rekao je Govedarica.

Preporuke

→ Obezbjeđenje dovoljno novca iz budžeta za sprovođenje strategije i akcionog plana za borbu protiv korupcije

→ Uspostavljanje i funkcionisanje tijela za prevenciju i nadzor na odgovarajućim nivoima vlasti u koordinaciji sa Agencijom za prevenciju korupcije i koordinaciju borbe protiv korupcije BiH

→ Poboljšanje zakonskog okvira, posebno za finansiranje političkih stranaka, imovinsko stanje i zaštitu zviždača

→ Propisivanje stožih kazni kako bi efekti u sprečavanju i borbi protiv korupcije bili bolji

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.