Bez ognjišta nema ni slobode ni budućnosti

Vedrana Kulaga Simić 05.01.2026 23:29

Foto: Arhiva | Svečani defile, Dan Republike

BANjALUKA - Pod sloganom "Živjeće ognjište", Republika Srpska će ovog 9. januara svečano proslaviti dan kada je stvorena, odati počast onima koji su za nju dali najvrednije, s vjerom i željom da traje. I trajaće.

Turbulentna vremena i pokušaji majorizacije, natjerali su srpske poslanike da u oktobru 1991. godine formiraju Skupštinu srpskog naroda u BiH, a već 9. januara naredne godine proglase formiranje Republike srpskog naroda u BiH kao odgovor na namjeru Muslimana i Hrvata da se izdvoje iz Jugoslavije i na stalno preglasavanje Srba na svim nivoima u BiH, a prije sukoba.

Nekoliko mjeseci kasnije dobila je novo ime – Republika Srpska, okupljajući se oko 9. januara – datuma rođenja i donedavno i krsne slave Svetog Stefana.

- Nema važnijeg datuma od 9. januara, barem za Srbe s ove strane Drine - rekao je za "Glas Srpske" predsjednik Skupštine Asocijacije "Stvaraoci Republike Srpske" Momir Tošić, koji je bio poslanik u prvom sazivu Skupštine srpskog naroda u BiH.

Ovogodišnji 34. rođendan, prema odluci republičkog vrha, proslavlja se upravo sa fokusom na ognjište koje je duboko ukorijenjeno u biću srpskog naroda.

Taj slogan, prema riječima organizatora proslave 9. januara - Dana Republike, nosi poruku koja ne pripada samo vremenu u kojem živimo, već se oslanja na vijekove istorijskog iskustva, stradanja, opstanka i neprestane borbe da se sačuva dom.

- U srpskoj tradiciji, ognjište je mnogo više od dijela kuće. Ono je srce doma, mjesto gdje se okupljala porodica, gdje su se pamtili preci i dočekivali potomci, slavila krsna slava i prenosile vrijednosti koje su oblikovale narod. Oko ognjišta se učilo ko smo, odakle dolazimo i kome pripadamo. Zato je ognjište kroz istoriju postalo snažan simbol identiteta. Njegovo čuvanje značilo je čuvanje naroda, a njegovo gašenje često je značilo raseljavanje, gubitak i zaborav. Srpski narod je, kroz teška istorijska razdoblja, znao da bez svog ognjišta nema ni slobode ni budućnosti. Sačuvati ognjište značilo je sačuvati pravo na postojanje - saopšteno je iz Vlade u susret proslavi.

Republika Srpska danas, podvukli su, predstavlja to zajedničko, savremeno ognjište srpskog naroda sa ove strane Drine. Ona je prostor u kojem se čuvaju identitet, jezik, kultura i vjera, ali i prostor u kojem se živi svakodnevni život, rađaju djeca, osnivaju porodice i planira budućnost.

- Poruka "Živjeće ognjište" nije okrenuta samo prošlosti i sjećanju. Ona je, prije svega, zavjet budućnosti. Potvrda da Srpska ima snagu da traje, razvija se i da odgovorno čuva ono što je stvoreno – svjesna svoje istorije, ali okrenuta novim generacijama – stav je republičkog vrha.

Riječima "Živjeće ognjište" se snažno poručuje i da Srpska nije privremena tvorevina niti prolazna politička kategorija.

- Ona je izraz kolektivne volje da se ostane na svome, da se čuva stečeno i da se odgovorno prenese budućim generacijama. To je zavjet da se identitet ne zaboravi i da se gradi društvo mira, stabilnosti i razvoja – poručeno je.

Republika Srpska će, naime, i ove godine nizom manifestacija, svečano i dostojanstveno obilježiti Dan Republike.

Obilježavanje je zvanično počelo u ponedjeljak, polaganjem vijenaca kod spomenika bivšem predsjedniku Republike Srpske Milanu Jeliću.

- Nedostaje, posebno u vrijeme praznika kada je trebalo da bude sa porodicom. Život je takav. Moramo dalje i mi znamo da bi on tako želio. Mislim da bi bio ponosan na ono što je uradio i na ono šta mi sada radimo za Republiku Srpsku - rekao je njegov sin Petar, koji je i poslanik u Narodnoj skupštini Republike Srpske.

Centralne svečanosti planirane su za 8, 9. i 10. januar. Već tradicionalno će biti upriličena svečana akademija, svečani defile, a za ovaj 34. rođendan je planirano osvećenje novoizgrađenog Spomen-obilježja borcima Odbrambeno-otadžbinskog rata (1991 - 1995) u Banjaluci.

U svečanom defileu biće pripadnici Ministarstva unutrašnjih poslova RS i oko 2.000 učesnika iz civilnog sektora. Defile, koji iz godine u godinu okuplja institucije i građane, predstavlja simbol jedinstva, uređenosti i snage Srpske, te centralni događaj povodom njenog najznačajnijeg praznika.

U okviru programa obilježavanja Dana Republike i Dana boraca Odbrambeno-otadžbinskog rata planirani su svečani, memorijalni i kulturni događaji širom Srpske, a program je osmišljen tako da obuhvati sjećanje, poštovanje prema žrtvama, ali i jasnu poruku trajanja i stabilnosti.