Bečke šetnje: Uradi to na svoj način

AKO postoji deviza koja bi najtačnije mogla definisati suštinu pank pokreta - pod uslovom da ga ne shvatimo isključivo kao muzički žanr, već šire, pa mu uz umjetničke, pripišemo kulturološke, estetske, pa da budemo sasvim pretenciozni i političke konotacije - ona bi, u najkraćem, bila: uradi to na svoj način. Na različite načine formulisan, ovaj kredo provijava kroz iskaze svih aktera dokumentarnog filma "Pank stav", engleskog režisera Don Letsa, koji se u formi duplog DVD-a prošle godine pojavio na tržištu. Način na koji je Lets pristupio pitanju porijekla i korijena pank pokreta, te njegove evolucije, ustvari je jedini ispravan - dajući nam odgovore kroz svjedočenja neposrednih učesnika. Shvativši pank, prije svega, kao stav, Lets se vraća daleko u prošlost savremene muzike da bi ukazao na stvarne uzore i prethodnike bez čijeg se influensa ta, ne samo muzička, revolucija nikad ne bi desila. Tako je u filmu prezentovano, vrlo pregledno i logično, "stablo" uticaja koje počinje u pedesetim - ranim rokenrol izvođačima poput Elvisa Prislija, Džeri Li Luisa i Litl Ričarda preko šezdesetih - grupama takozvane britanske invazije kao što su Hu, Kinks ili Smol Fejses, pa zatim grupa američkog garažnog roka (Soniks i Stendels), sve do posljednjeg talasa, vjerovatno najvažnijih, uzora koji su muzički i ideološki direktno anticipirali sam pokret, kao što su: Velvet Andergraund, Studžis, Em Si Fajv i Nju Jork Dols. Podužoj listi intervjuisanih, uz učešće članova većine grupa o kojima se govori u kontekstu pank roka, pridodati su razgovori sa ličnostima iz svijeta umjetnosti na čiji je rad duh pank pokreta presudno uticao, poput američkog filmskog režisera Džima Džarmuša, ili njegove njujorške koleginice, i vlasnice vrlo živopisne biografije, Meri Heron. Savršeno poznavanje faktografije i insajderski odnos spram materije - koji su u "Pank stavu" dodatno unaprijeđeni, prigodnom, emtivijevskom naracijom - kada je Don Lets u pitanju, nisu iznenađenje, pogotovo ako se zna da je upravo on jedan od nezaobilaznih učesnika pank previranja - i to onih najmasovnijih i u filmu najpotpunije elaboriranih, britanskih - te kao takav ima značaj koji je u nekoliko navrata posebno apostrofiran. Letsova uloga prvog crnog didžeja - koja je u drugoj polovini sedamdesetih, u, uglavnom, bjelačkom, pank-rokerskom okruženju predstavljala priličnu neuobičajenost - u jednom od najprestižnijih londonskih pank okupljališta - klubu Roksi - naročito je važna kada je muzička strana priče u pitanju. Svojim čuvenim didžej setovima - koji su se sastojali od izbora dab, rege i ska standarda pomiješanih sa pjesmama već pominjanih rok izvođača - uspio je - ponudivši svoje lično viđenje prožimanja i mješavine dviju različitih kultura - crne i bijele - kultivisati muzički ukus, ne samo obične publike, već i čitave generacije ostrvskih muzičara. Njegova pomalo potcijenjena, ali izuzetno zanimljiva filmografija podrazumijeva - osim nekoliko igranih filmova i to uglavnom rasta-jamajkanske ljubavne tematike - video kolekcije izvođača kao što su Elvis Kostelo i Pretenders, nekoliko značajnih muzičkih dokumentaraca od kojih je, Gremi nagradom ovjenčani, "Zapadni put do svijeta" o grupi Kleš najpoznatiji a, niskobudžetni ili bolje rečeno bezbudžetni uradi-to-sam (i na svoj način) "Pank rok film" iz 1978. godine, najbolji primjer instinktivnih i instantnih kvaliteta pank estetike. (Specijalno za "Glas Srpske" iz Beča) Aleksandar MITROVIĆ

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.