Utvrđeno ko je na jednoj od najstarijih freski u manastiru Dobrun kod Višegrada

VIŠEGRAD - Za freske na zidovima manastira Uspenija presvete Bogorodice u Dobrunu stručnjaci kažu da imaju izuzetnu umjetničku vrijednost.

Ovaj manastir iz 13, a po nekima iz 14. vijeka, minirali su Nijemci pri povlačenju 1944. godine, ali je dio zapadnog dijela svetinje ostao sačuvan sa freskama na njemu.

Među brojnim freskama, na kojima je predstavljen i ktitor manastira Pribil, ističe se ljepotom kompozicija na kojoj su odslikani vladar, vladarka i mladi princ.

Sedamdesetih godina prošlog vijeka neki istoričari umjetnosti su tvrdili da su na freskama prikazani bosanski kralj Tvrtko Prvi Kotromanić sa suprugom i sinom. Bilo je razmišljanja da je vladar na fresci Lazar Hrebeljanović.

Monah manastira dobrunskog Jovan kaže da su najnovija istraživanja više beogradskih istoričara i poznavaoca freskoslikarstva dovela do spoznaje da se na fresci nalaze car Stefan Dušan, carica Jelena i Uroš Nejaki.

- Prvi koji je ispravno odredio vladarsku porodicu na zidu manastira dobrunskog bio je Zdravko Kajmaković, a najstudioznije obrazloženje da su na fresci car Dušan sa porodicom dao je Dragiša Milosavljević u knjizi “Srednjovjekovni grad i manastir Dobrun” - kaže monah Jovan.

On dodaje da je zanimljivo i to da se u Beloj crkvi u selu Karanu kod Užica nalazi ista kompozicija, što govori da ih je radio isti freskopisac, navodi monah Jovan.

U Beloj crkvi karanskoj Uroš Nejaki predstavljen je kao dijete, a u dobrunskom manastiru kao odrastao dječak, što bi značilo da je prije freskopisana crkva u Karanu.

Kapija

Arheološka ispitivanja prije pet godina pokazala su da je freskama bila oslikana i kapija na ulazu u manastir. U eksploziji, koju su izazvali njemački vojnici, zauvijek je nestala i izuzetno vrijedna freska Bogorodice Dobrunske, a njenu fotografiju pronašao je prije dvije godine mitropolit dabrobosanski Nikolaj u bečkim arhivama.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.