UPOZORENjE: Pirotehnika ugrožava divlje i domaće životinje

BEOGRAD - Društvo za zaštitu i proučavanje ptica Srbije upozorilo je da upotreba pirotehnike ima ozbiljne i često tragične posljedice po divlje i domaće životinje, kućne ljubimce, životnu sredinu i javnu bezbjednost, a da je i najmanje uznemiravanje strogo zaštićenih vrsta bukom zabranjeno Zakonom o zaštiti prirode.

Društvo je pozvalo građane, lokalne samouprave i nadležne institucije da pokažu odgovornost, poštuju zakon i razmotre „alternativne, bezbjedne i humane načine obilježavanja praznika i proslava“.

„Nedelju dana prije obilježavanja Nove godine, Srbija uveliko trešti od pucnjeva petardi. Kako se svaki praznik, sve do Nove godine slavljene po julijanskom kalendaru, obilježava na ovaj način, imamo nekoliko nedelja nesankcionisane, snažne buke koja je štetna za cjelokupni živi svijet, a za mnoge i smrtonosna“, rekao je ornitolog Miloš Nikolić.

Kako se navodi, nagli i snažni zvučni udari, bljeskovi svjetlosti i vibracije izazivaju ekstreman stres i paniku, od čega divlje ptice masovno poleću, gube orijentaciju i često stradaju usled sudara sa zgradama, vozilima ili prirodnim preprekama.

Širom svijeta zabeleženi su brojni slučajevi masovnog uginuća ptica od posljedica upotrebe pirotehnike.

Kako je navedeno, tokom prazničnih dana, naročito na Badnje jutro, u mnogim šumskim područjima dolazi do masovne i višesatne upotrebe pirotehnike, nerijetko uz glasnu muziku sa zvučnika.

Prema procjenama, na jednom lokalitetu tokom jutra može biti upotrebljeno i nekoliko stotina eksplozivnih naprava.

Istaknuto je da posebno zabrinjava uticaj pirotehnike na krupne grabljivice, među kojima se ističe orao belorepan (Haliaeetus albicilla) – najveća ptica grabljivica u Srbiji i strogo zaštićena vrsta.

Ta ptica je, dodaje se, osjetljiva na uznemiravanje, a njen period gnezđenja počinje već tokom januara i februara.

Prema Zakonu o zaštiti prirode, zabranjeno je uznemiravanje strogo zaštićenih vrsta, naročito tokom razmnožavanja i podizanja mladih, kao i ugrožavanje njihovih staništa, a detonacije pirotehnike i glasna muzika u blizini gnezda potpadaju pod ovu zakonsku zabranu.

Po procjenama, oko 40–50 odsto pasa ispoljava izražen strah tokom vatrometa, kroz drhtanje, skrivanje, pojačano slinanje ili panično bježanje.

Među domaćim životinjama, zabeleženi su slučajevi teških povreda i uginuća konja usled panike ili smanjenja proizvodnje hrane, kao što je pad mlečnosti kod krava.

Upotreba pirotehničkih sredstava regulisana je Zakonom o javnom redu i miru.

Paljenje pirotehnike, kojim se narušava javni red ili ugrožava bezbjednost, kažnjava se novčanim kaznama od 50.000 do 100.000 dinara ili društveno korisnim radom.

Prodaja pirotehnike maloletnicima je zabranjena, kao i njena upotreba u rizičnim i javnim prostorima.

U saopštenju Društva piše da je ovo period godine kada je pticama, umjesto pirotehnike, potrebna zimska prihrana, te su pokrenuli namjenski sajt hranilice.pticesrbije.rs posvećen toj temi i akciji građanske nauke „Ptice moje hranilice“, u kojoj se popisuju ptice sa hranilica od 16. do 18. januara 2026. godine, prenosi BETA.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.