U pohod Karađorđu

Velika Plana - Najradosnije i najžalosnije mjesto u cijeloj Srbiji, Radovanjski lug nalazi se na osmom kilometru od Velike Plane, gdje je 1817. godine ubijen vođa Prvog srpskog ustanka, vožd Karađorđe Petrović.

Za ovo mjesto se govori da je najžalosnije, zato što je baš u Radovanju, kako istorija kaže, “kum naredio kumu da digne ruku na kuma”, što je baš tu nastavljena ružna tradicija međusrpskog izdajništva i podaništva, a radosno opet zbog toga što je jedan takav veliki Srbin poput Đorđa uopšte postojao i hodao baš po toj zemlji.

U “toj zemlji” zatekli smo glumca Ivana Vučkovića, koji glumi vožda u predstavi “Karađorđe, kojekude”, koji nam je ispričao zanimljive detalje o ovoj istorijskoj ličnosti.

- Po naređenju voždovog kuma, kneza Miloša Obrenovića, u organizaciji kuma Vujice Vulićevića, ubijen je Crni Đorđe tu baš pod hrastom u Radovanjskom lugu. Onaj koji je podigao sekiru i ubio Crnog, zvao se Nikola Novaković, a uradio je nešto što najveća sila onoga doba nije uspela da uradi punih deset godina. Kada je pala Srbija, Turci su u Carigradu slavili tri dana, a kada su napokon dobili glavu “tog kurjaka iz Šumadije”, kako su ga zvali, slavili su sedam dana - priča Vučković i dodaje da je po naređenju Turaka Karađorđeva glava odnijeta u Beograd, gdje je visila sedam dana, da se vidi ko je vlast.

- Šta je Srbija dobila Karađorđevom glavom!? Istorija kaže ništa. Onaj koji je želeo da učvrsti vlast, to je i uradio, Turci su zadovoljno trljali ruke, nije više postojala opasnost od dizanja pobune. Posle Karađorđeve smrti u Srbiji je nastao dinastički rat, silne glave su stradale. Važnije je pitanje šta bi bilo sa Srbijom da nije bilo radovanjske noći - kazuje Vučković.

Radovanjski lug, dodaje Vučković, postoji već 200 godina, kao opomena Srbima, pouka i podsjećanje na vječnu umiješanost stranih sila.

Tu pod starim hrastom, ispod koga je pogubljen, počivalo je obezglavljeno voždovo tijelo, zajedno sa tijelom njegovog prijatelja Nauma Krnara. Baš tu ispod hrasta dođete do zaključka o veličini Karađorđa, o veličini nekadašnje, a i današnje Srbije. Pod hrastom je do 1819. godine počivao vožd, kada je njegovo tijelo prenijeto u Topolu, a od 1930. godine počiva u Mauzoleju na Oplencu. Tijelo Nauma Krnara i danas je pod hrastom.

Malo iznad hrasta nalazi se crkva Svetog arhangela Gavrila, koju je podigao kralj Aleksandar Karađorđević u znak zahvalnosti Karađorđu.

Sa ulaza u crkvu dočeka vas na lijevoj strani Crni Đorđe, u prirodnoj veličini, remek-djelo slikara Paje Jovanovića. O savršenosti slikarske tehnike dovoljno govori činjenica da u koji god ugao crkve stanete ili se zaklonite, oči Crnog su uvijek uprte u vas. Kao da i danas pogledom opominje.

Iako je Radovanje srpsko istorijsko mjesto, mnogi nisu svjesni njegovog značaja, pa je i posjećenost veoma mala.

- Oživi samo kada tu već 11 godina zaredom odigramo predstavu, scenski prikaz svega onoga što se zaista zbilo. Posećenost je, inače, mala, ljudi malo znaju o tom delu istorije, za šta je krivaca mnogo. To je naš Šekspir, to što se baš tu dešavalo sa tim ljudima gde god se okrenete sve je šekspirovsko - zaključuje Ivan Vučković.

Pokajnica

Ko god vidi Radovanje, ne može a da ne posjeti manastir Pokajnicu i razumije sponu ova dva mjesta. Jaka veza, uvjerili smo se, i postoji. Saznali smo da je današnji ženski manastir Pokajnicu, kada su ga stigli suze, pokajanje i grijeh, odlučio da podigne Vujica Vulićević kako bi sprao krv i iskupio se za zločin. Legenda kaže da je podigao baš tu, na mjestu na kojem je vrlo često sjedio sa Đorđem i vodio duge razgovore.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.