Sve manje đaka u školama

BANjA LUKA - Broj prvačića u osnovnim školama u Republici Srpskoj od školske 1995/96. godine konstantno opada.

Predsjednik Centra za populaciju i društvena istraživanja prof. dr Stevo Pašalić istakao je da opšta stopa nataliteta i migracije najdirektnije utiču na brojnost školske populacije.

- Ako se nastavi ovakva tendencija, 2012. godine imaćemo ukupno od 105.000 do 106.000 đaka od prvog od devetog razreda. Ne treba zaboraviti da smo 1997. imali jednu generaciju manje upisanu, jer je tada bilo osmogodišnje obrazovanje, a ipak je nastavu pohađalo 130.000 osnovaca - naglasio je dr Pašalić.

On je istakao da je republički Savjet za demografsku politiku lani uradio projekat "Demografski razvoj školske populacije i optimalizacija mreže škola u Republici Srpskoj", u okviru kojeg je analiziran broj rođenih u Republici Srpskoj od 1996. do 2006. godine i broj upisanih prvačića.

- U Srpskoj je 2002. godine rođeno 12.356 djece, koja su se ove godine upisivala u prvi razred osnovne škole. Međutim, u prve razrede upisano je 10.586 djece, a gotovo 2.000 mališana je na neki način "izgubljeno". Može se reći da se u škole u RS upisuje od 83 do 85 odsto rođene djece, a ostala uglavnom odlaze sa  roditeljima iz Srpske - rekao je Pašalić.

On je istakao da je ove godine upisano 500 đaka manje u odnosu na prošlu godinu, a već iduće godine stanje će biti kritično, jer je pitanje hoće li biti 10.000 prvačića.

- To znači da svake pete godine imamo desetak hiljada osnovaca manje, a to je gotovo jedna cijela generacija koja se upisuje u osnovnu školu. Tako ćemo ove godine u septembru imati 15.000 učenika devetih razreda, a u prvom 10.500 đaka - istakao je Pašalić.

On je dodao su od većih opština najugroženije Prijedor i Doboj, a kada je riječ o manjim opštinama, tu su Gradiška, Modriča, Trebinje i druge.

Pašalić je naglasio da jedino opština Zvornik ima konstantno pozitivan prirodni priraštaj od 1996. godine do danas.

- Iako su do sada uvijek bile na takozvanom "pozitivnom nivou", opštine kao što su Laktaši, Gacko, Kneževo i Kotor Varoš ove godine imaju negativnu stopu prirodnog priraštaja. Sve se to odražava na broj djece u školama - rekao je Stevo Pašalić.

Pašalić je istakao da je potrebno favorizovati rađanje trećeg i četvrtog djeteta.

- Mnogi ne razumiju zašto se na isti način ne stimuliše rađanje petog, šestog i sedmog djeteta. Međutim, nama nije cilj da imamo siromašne porodice sa mnogo djece, nego dobrostojeće porodice sa većim brojem djece - istakao je Pašalić.

On je naglasio da bi za Srpsku najidealnije bile porodice sa troje djece, jer bi se tako obezbijedila prosta reprodukcija i da uglavnom solidne i dobrostojeće porodice imaju toliko djece.

Ljeti se rađa najviše beba

Pašalić je istakao da rješavanje pitanja zapošljavanja, stambenog zbrinjavanja, kreditiranja mladih, pomoć za osnivanje porodica i druge stimulativne mjere utiču na povećanje nataliteta.

- Ekonomski razvoj RS, koji je sada intenzivniji i mjere koje sprovodi Vlada Srpske, već daju određene rezultate. U prvom kvartalu 2008. godine rođeno je oko 200 djece više nego u istom periodu lani. Prvi kvartal je poznat po tome što se tada rađa najmanje stanovnika, a najviše u ljetnim mjesecima, odnosno u julu i avgustu - naglasio je Pašalić.

Prazne seoske škole

Razvoj školske populacije i mreže škola predstavlja najvažniji dio obrazovnog sistema svake zemlje.

- Velike opštine uglavnom nemaju problema sa smanjenjem populacije, jer najviše stanovništva gravitira ka urbanim sredinama. Međutim, problem je to što nam ostaju prazne seoske škole. Tako imamo 70 odsto takozvanih patuljastih škola po selima, i pretrpane škole u gradovima, koje rade u tri-četiri smjene - rekao je Pašalić.

On je dodao da projekat razvoja školske populacije mora imati svoju primjenu na novoj mreži osnovnih škola i da treba uraditi optimalizaciju mreže kao srednjoročni i dugoročni cilj. 

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.