Stara pravoslavna crkva na Baščaršiji čuvar srpske duhovne baštine

SARAJEVO - Stara pravoslavna crkva na Baščaršiji je najstariji duhovni i kulturni spomenik, čuvar srpske duhovnosti i kulture, svetinja u kojoj se čuva ruka Svete Tekle, koja je čuvar i ovog hrama i pravoslavnog svijeta.

Njegovo visokopreosveštenstvo mitropolit dabrobosanski Hrizostom rekao je da Srbi danas žive u Sarajevu pod nekim specifičnim okolnostima, ali da je ovaj narod i u najtežim vremenima posjećivao Staru pravoslavnu crkvu na Baščaršiji i molio se Bogu i tražio blagoslov Svete Tekle.

- Ono što mnogi ne znaju, a treba da se podsjete, jeste da su nesrećni Turci koji su vladali ovdje svaki dan po jednog Srbina vješali na ulaznim vratima u porti ovog hrama, sve dok sultan, mislim da je to bio Selim Treći, nije naredio kadiji da se ta praksa prekine i da se nađe neko drugo mjesto gdje će opet da vješaju Srbe, a ne samo na kapiji, jer je to bilo sablažnjivo čak i tadašnjim poštenim i čestitim muslimanima - podsjetio je Hrizostom.

Hrizostom je istakao da je Sveta Tekla bila misionar i da tu činjenicu ne treba zaboraviti.

Starješina Stare pravoslavne crkve, sveštenik, protojerej-stavrofor Velimir Divljanović, rekao je „Glasu Srpske“ da se jedino sa dubokim poštovanjem i biranim riječima treba govoriti o Staroj pravoslavnoj crkvi na Baščaršiji.

- Stara pravoslavna crkva na Baščaršiji, u srcu Sarajeva, za sarajevske Srbe jeste mali Jerusalim. Vijekovno mjesto okupljanja Srba, ali i ostalih naroda. Naša crkva predstavlja čuvara vjere, istorije i pravoslavlja - istakao je Divljanović.

Docent, filolog i istoričar umjetnosti Borjan Mitrović rekao je „Glasu Srpske“ da Stara crkva Svetih arhanđela Mihaila i Gavrila u Sarajevu predstavlja jedan od najznačajnijih spomenika kulture na tlu Bosne i Hercegovine.

- Njena viševjekovna istorija, kontinuitet pravoslavnog bogosluženja i povezanost sa životom sarajevskih Srba svjedoče o trajnom prisustvu i kulturnom identitetu srpskog naroda u Sarajevu. Kao jedinstven i izuzetno očuvan primjer pravoslavnog sakralnog graditeljstva u uslovima osmanske Bosne, crkva ima posebnu arhitektonsku i kulturno-istorijsku vrijednost. Njen ikonostas, sa ikonama značajnih srpskih zografa, poput Radula i Maksima Tujkovića, kao i vrijedan crkveni mobilijar, mošti svetitelja i umjetnički predmeti, dodatno potvrđuju njen značaj kao mjesta očuvanja i prenošenja srpske duhovne, umjetničke i kulturne baštine. Stara crkva stoga predstavlja ne samo vrijedan spomenik sakralne arhitekture već i trajno svjedočanstvo o istorijskom prisustvu, duhovnosti i kulturnom kontinuitetu našeg naroda u Sarajevu - pojasnio je Mitrović.

Sveta Tekla živjela je u vrijeme Svetog apostola Pavla i bila mu pomoćnica u propovijedanju Jevanđelja Hristovog.

To Jevanđelje i propovijedanje potvrdila je mučeničkom smrću i zato se naziva velikomučenica, ali i ravnoapostolna.

Desnu ruku prvomučenice Tekle donio je iz Antiohije u Srbiju prvi srpski arhiepiskop Sveti Sava 1233. godine. Patrijarh srpski Arsenije Četvrti /Jovanović/ ovu svetinju je 1733. godine poklonio Staroj pravoslavnoj crkvi u Sarajevu.

Njenu svetu desnicu mitropolit dabrobosanski Sava Kosanović odnio je 1873. godine u Rusiju, gdje je za nju izrađena biserna rukavica sa narukvicom.

Stara crkva na sarajevskoj Baščaršiji podignuta je u 14. vijeku, a prije osam vijekova ušla je u sastav tadašnje Dabarske episkopije, koju je osnovao Sveti Sava, a taj kontinuitet ima neprekidno do sada, kada djeluje u okviru Mitropolije dabrobosanske Srpske pravoslavne crkve.

Proglašena je za nacionalni spomenik BiH i predstavlja najstariji i jedan od najvrednijih kulturno-istorijskih spomenika Sarajeva.

Stara crkva poznata je po svojoj izuzetnoj i jedinstvenoj arhitekturi. U samom objektu nalazi se ikonostas izuzetne umjetničke vrijednosti, dok se u riznici crkve čuvaju stare i vrijedne relikvije, poznate širom umjetničkog i hrišćanskog svijeta.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.