Pomen Principu na Mramorju

Bosansko Grahovo - Gavrilu Principu i njegovim roditeljima Mariji i Petru u ponedjeljak će biti služen parastos na groblju Mramorje u Bosanskom Grahovu.

Parastos će biti služen na godišnjicu Principove smrti, a dio je programa obilježavanja sto godina od početka Prvog svjetskog rata. Istog dana biće služen parastos i sveštenicima Milanu i Iliji Bilbiji i svim Srbima poginulim u ratu od 1914. do 1918. godine, a svetu arhijerejsku liturgiju i parastos predvodiće vladika bihaćko-petrovački Atanasije, uz sasluženje drugih episkopa i sveštenika ove eparhije.

Osim parastosa, biće održan i čas istorije "Slovo o Gavrilu", na kojem će besjediti režiser Emir Kusturica. Pomenu i času istorije trebalo bi da prisustvuje i predsjednik RS Milorad Dodik, kao i drugi zvaničnici. U opštini Grahovo su kazali da se svakog dana produžava lista onih koji će u ponedjeljak odati počast Principu. Zadovoljstvo zbog obilježavanja važnog istorijskog događaja u Grahovu ne kriju ni predstavnici Srpske pravoslavne crkve.

- Veoma je važno da se ovaj datum obilježava zbog istine o prošlosti, ali i zbog budućnosti u Grahovu. Nadamo se da će dešavanja koja slijede dovesti ljude u ovu opštinu i pomoći joj da se oporavi od ratnih stradanja - kaže sveštenik iz Bosanskog Grahova Aleksandar Reljić.

Skupovi u Grahovu prilika su i da iz sjenke izađe ime grahovačkog sveštenika Milana Bilbije, koji je žrtvovao život zbog Principa. Pop Milan, ne samo da je krstio Gavrila, u odsustvu svog oca, čuvenog popa Ilije koji je bio jedan od vođa ustanka u Crnom potoku, već je odbio da falsifikuje njegovu krštenicu i tako ga spasi smrtne kazne. Punoljetstvo se po austrougarskim zakonima sticalo sa navršenih 20 godina, a smrtna kazna mogla je da se izrekne samo punoljetnom licu. U crkvenim knjigama je zapisano da je Princip rođen 26. jula 1894. godine, a u matičnu knjigu rođenih je upisan 26. juna. U prvom slučaju u vrijeme atentata na austrougarskog prestolonasljednika Franca Ferdinanda imao je 19 godina i bio je maloljetan, dok bi u drugom značilo da ima 20 godina i da je punoljetan. Popa Milana su austrougarske vlasti prvo htjele da potkupe da promijeni crkvenu krštenicu, a kad je to odbio, uhapsile su ga i zatvorile u Kuli starca Vujadina u Livnu. Iako je bio mučen, odbio je da mijenja Gavrilovu krštenicu. Gavrilo Princip preminuo je u Češkoj 28. aprila 1918. godine, gdje je služio kaznu od 20 godina.

Principu u čast i kao zavjet istini biće obnovljena i njegova rodna kuća u selu Obljaj kod Grahova. Obnova je krenula početkom mjeseca, skoro 20 godina od kada je zapaljena.

Performansi

Stogodišnjica od početka Prvog svjetskog rata biće u RS obilježena nizom manifestacija. Centralna manifestacija planirana je za 28. jun u Andrićgradu i tada će biti prikazan pozorišni performans "Pobunjeni anđeli". Principu će biti podignut spomenik u Istočnom Novom Sarajevu, a u njegovoj rodnoj kući u Obljaju biće postavljena bista. Sve manifestacije biće održane pod sloganom "Princip je Princip".

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.