Planinarska ekspedicija Albanska golgota - 100 godina kasnije: Epsko putovanje precima u čast

Banjaluka - Prepješačiti put albanske golgote, dugačak oko 300 kilometara, za 15 dana, stotinu godina poslije povlačenja srpske vojske i naroda kroz srce Prokletija, bilo je bolno, ali poučno, iskustvo.

Ovim riječima vođa ekspedicije "Albanska golgota - 100 godina kasnije" Marko Nikolić u amfiteatru Prirodno-matematičkog fakulteta u Banjaluci počeo je priču o istorijskom podvigu, na koji se sa još četvoricom prijatelja uputio u decembru prošle godine.

- Na Prokletijama su ostale kosti 240.000 naših predaka, zahvaljujući kojima smo mi danas ovde i to je naša istorija, kojom treba da se bavimo i otrgnemo je iz kandži zaborava - rekao je Nikolić.

Dodao je da je cilj ekspedicije bio prelazak Prokletija u istom periodu i sa istog mjesta odakle su srpska vojska i narod, početkom decembra 1915. u surovim zimskim uslovima, bježeći pred neprijateljskim bombama, krenuli do Drača.

- Dolazak u Drač nije značio kraj putovanja. Simbolično, kao vek pre toga, prešli smo Jonsko more do grčkog ostrva Krf i obišli "plavu grobnicu", morsko počivalište hiljada vojnika - rekao je Nikolić.

S njim su na ovo, kako i sam kaže, epsko putovanje, precima u čast, krenuli Marko Marković, Nemanja Nešković, Slavko Tomić i Nenad Mitrović.

- Kretali smo se najtežim od tri puta kojima se vojska povlačila. Put smo započeli simbolično od manastira Dečani, gde smo uoči polaska primili blagoslov, a potom nastavili preko prevoja Čakor, zatim Andrijevica, pa preko Skadra do Drača i konačno do Krfa - ispričao je Nenad Mitrović, jedini vojnik srpske vojske koji je nakon 100 godina prešao put albanske golgote.

Pješačili su bez bilo kakve logističke podrške, pod punom planinarskom opremom i na putu nisu imali većih neprijatnosti. Dolaskom u Skadar obišli su tvrđavu "Mlada Gojkovica", kojoj su Albanci promijenili ime u Rozafa.

- Bez obzira na to što su ime promenili, istoriju i tragove nisu mogli da izbrišu. Na njoj i dalje stoje imena Balšića i Mrnjavčevića i ostalih srpskih porodica koje su podigle Skadar - rekao je Mitrović i dodao da su tragove istorije, poput rovova i utvrđenja, nailazili tokom cijelog puta.

- Prelaskom Jonskog mora došli smo na ostrvo Vido, gde smo obišli spomen-kosturnicu i poklonili se našim pradedovima, gde tišina odjekuje glasnije od bilo koje reči - ispričao je Nikolić i dodao da je pogled na "plavu grobnicu" najača uspomena sa ovog putovanja, nešto što godine, vijekovi ni istorija ne mogu da izbrišu.

Dokumentarni film

Članovi ekspedicije pripremaju dokumentarni film "Dnevnik albanske golgote", a Ministarstvu kulture Srbije su poslali aplikaciju za državni fond namijenjen za produkciju filma koji se odnosi na Veliki rat.

- Film je zamišljen kao moderna odiseja kroz srpske, albanske i crnogorske planine. On je takođe i istorijsko putovanje. Jedan od članova ekspedicije, ljubitelj istorije, nosi dnevnik srpskih vojnika i seljaka i prati njihove avanture - ispričali su članovi tima.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.