Nema više stare vunovlačare

VIŠEGRAD - Radnici koji grade savremenu saobraćajnicu u ulici Druge podrinske brigade u Višegradu srušili su zgradu stare vunovlačare, koja se nalazila na desnoj obali Drine.

Za ovu drvenu baraku, koja je decenijama uokvirivala sliku starog Višegrada, i njene prastare mašine vezane su mnoge uspomene stanovnika u gradu na obalama Drine i Rzava.

Vunovlačara je svečano počela sa radom 1960. godine u jednoj skromnoj kući koju je od bivšeg vlasnika kupio gazda Nikola Šopalović iz zlatiborskog sela Mačkat, poznatijeg po proizvođačima čuvene užičke pršute.

Nikolin sin Drago kaže da je njegov otac specijalno iz Njemačke uvezao mašinu za vlačanje vune, ali i drugu koja je češljala krpe za nalaganje dušeka.

- Bilo je to čudo od mašine. Navala je bila na našu malu skromnu radnju od lučevih dasaka. Dnevno smo znali da uredimo i do 120 kilograma vune, a o krpama nismo ni vodili računa -  prisjeća se starina sa Mačkata.

Drago priča kako je ujutro, prije otvaranja vunovlačare, na klupici ispred nje zaticao oko tridesetak žena sa sela, koje su čekale na red da im se vuna uredi.

- Dok smo nalagali vunu na valjke ispod kojih se češljala i savijala u kudelje, seljanke su mi pričale o tome kako su u četiri sata ujutru polazile iz udaljenih sela Kragujevca, Pozderčića, Blaca ili Gornjeg Vardišta, Bjeljajaka ili Stoca da bi sa džakovima vune na leđima stigle u grad da urede vunu - priča Drago.

Posebna gužva za uređenje vune, koja je šezdesetih godina prošlog vijeka bila osnova za izradu odjevnih predmeta, bila je pazarnim danom, srijedom. Žene su džakove sa vunom ostavljale da im se uredi do iduće srijede, a one "bi trčale za poslom po gradu i nabavkom gasa, soli i šećera za domaćinstvo".

Drago je stare prašnjave mašine preselio kod svoje kuće na Mačkatu u posebnu prostoriju, gdje ih je uredio i ostavio kao uspomenu na svog oca Nikolu.

- Od njih smo se zaimali i užičke pršute - kaže starina, gladeći rukom valjke na prastaroj mašini, sad već muzejskom eksponatu.

Bescjenje

- Usluge ređenja vune naplaćivali smo 12 banki. Gledali smo kako se seljanke s teškom mukom "rastaju" sa mukotrpno stečenim parama - govori Šopalović. Drndave mašine vunovlačare sa obale Drine prestale su da "klepeću" prije devet godina. Vještačke tkanine zamijenile su one zdrave vunene, a vuna je pala u bescjenje.                                                             

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.