Kuće osaćanke na poštanskim markama

Srebrenica - U saradnji Arheološkog muzeja Rimski municipijum – Skelani i Zavoda za zaštitu kulturno-istorijskog i prirodnog nasljeđa Republike Srpske, ove godine se prodaje serija od četiri poštanske marke sa slikama tradicionalne srpske kuće “osaćanke”.

To je “Glasu Srpske” potvrdio v.d. direktora ovog muzeja Dragić Glišić koji je podsjetio da je u ediciji Pošta RS prošle godine izašla serija markica sa rimskim spomenicima koji su nađeni na području Skelana.

- Te kuće su rađene od drveta i kamena s tipičnim krovom na četiri vode, ali, mnoge od njih su izgorjele u toku rata, kako na području Osata, tako i drugim dijelovima opštine Srebrenica - rekao je Glišić ističući da je sačuvana jedna u selu Grujčići u mjesnoj zajednici Crvica, te još nekoliko njih na području mjesne zajednice Skelani.

On kaže da je Osata poznat po graditeljstvu i vrsnim zidarima, koji su obnavljali porušenu Srbiju krajem 18. i u prvoj polovini 19. vijeka.

- Osim što su postali čuveni po drvenim kućama “osaćankama”, ovi majstori iz srebreničkog kraja, su gradili kuće od kamena, opeke i drugih materijala. Za njih se zna da su svakog proljeća prelazili Drinu, nastavljajući put do Valjeva kao svojevrsnog sabirnog centra. A koliko je osaćanskih neimara odlazilo na privremeni rad u Srbiju svjedoče podaci da je jednog proljeća u četvrtoj deceniji 19. vijeka prešlo Drinu 700 neimara po imenu Jovan - kazao je Glišić i dodao da je graditelje iz Osata, u potrazi za poslovima, vodio put i do najudaljenijih mjesta u Srbiji.

Osim tradicionalnih srpskih kuća oni su gradili i crkve brvnare.

- Te crkve građene su u doba turske vladavine i bile su od drveta, ali bez ijednog eksera. Desetak majstora rasklapalo je te crkve kad je nailazila turska vojska, a potom ih ponovo montirali - priča Glišić.

On kaže da je jedan broj takvih crkvenih građevina u selu Dub kod Bajine Bašte i Sječa Reka kod Kosjerića, te da se veliki broj kuća “osaćanki” danas nalazi na Tari i Zlatiboru, gdje žive prognani Srbi iz srebreničkih krajeva.

Banjački jezik

Zidari iz Osata imali su i svoj jezik, takozvani banjački kojim su se služili na gradilištima, a kojeg drugi nisu razumjeli. Tim jezikom tvrdi Glišić, i danas govore neki Srbi, koji su raseljeni iz srebreničkih krajeva.

- Banjački jezik je ove godine, kao nematerijalna kulturna baština Republike Srpske, kandidovan UNESCO-u - rekao je Glišić.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.