Jadranka Derajić: Državljanstvo se čeka duže od jedne godine

Generalni konzul Republike Srbije u Banjoj Luci Jadranka Derajić ocijenila je u intervjuu "Glasu Srpske" da se institut dvojnog državljanstva na ovim prostorima ponekad pokazuje kao neminovnost, jer poslije raspada bivše Jugoslavije ljudi su na taj način nastojali da zaštite svoja stečena prava.

- Trenutno postupak dobijanja državljanstva traje duže od godinu, s tim što se u posebno hitnim slučajevima, rukovodeći se humanitarnim razlozima i drugim sličnim situacijama, taj postupak može i skratiti, o čemu odlučuju nadležni organi koji provode postupak u Srbiji - kaže Derajić.

* GLAS: Šta građanima omogućuje dvojno državljanstvo?

DERAJIĆ: Postajući državljanin neke države građanin stiče pravo da uživa sva ustavom te države rezervisana prava za "domaće" državljane, kao što su, na primjer, pravo na putnu ispravu, pravo slobodnog izbora prebivališta, pravo pristupa određenim socijalnim i zdravstvenim fondovima namenjenim za socijalnu i zdravstvenu zaštitu stanovništva i ostala prava.

* GLAS: Koje obaveze građani preuzimaju dvojnim državljanstvom?

DERAJIĆ: Iz državljanstva proističu i neke od obaveza koje svaka država ustavom i drugim pravnim propisima nameće pod jednakim uslovima svim svojim građanima, regulišući tako pravni poredak, pa državljani postaju poreski obveznici, vojni obveznici, a gube sva prava rezervisana za strance... Pri tome treba imati u vidu da kada se dvojni državljani nalaze na teritoriji BiH, smatraju se državljanima BiH, odnosno kada se nalaze na teritoriji Srbije, smatraju se državljanima Srbije.

* GLAS: Iz kojih razloga se građani RS i BiH najčešće obraćaju Konzulatu Srbije radi dobijanja dvojnog državljanstva?

DERAJIĆ: Kada govorimo o dvojnom državljanstvu na našim prostorima, mora se poći od činjenice da su građani, po raspadu bivše Jugoslavije, zadržavanjem državljanstava koja su ranije imali i aplicirajući za novo državljanstvo nastojali da na taj način štite svoja stečena prava. Jedno državljanstvo su dobili poreklom, gde imaju imovinu i porodicu i gde nastoje doći do povratka uništene ili oduzete imovine, a živeći i opredeljujući ubuduće svoj centar životnih aktivnosti u drugoj državi dobili su ili podnose aplikacije za novo državljanstvo. Zato bi oštri rezovi u materiji sticanja državljanstva mogli dovesti do ugrožavanja stečenih prava, odnosno retroaktivnog oduzimanja tih prava, što je u suprotnosti sa demokratskim načelima. Proizlazi da se na našim prostorima institut dvojnog državljanstva pokazuje ponekad kao neminovnost.

* GLAS: Koliko je interesovanje za sticanje državljanstva Srbije?

DERAJIĆ: Od početka primene Ugovora o dvojnom državljanstvu i Zakona o državljanstvu Srbije postoji konstantno interesovanje građana za dvojna državljanstva. Prvenstveno su praktični razlozi opredjeljujući u apliciranju za državljanstva, pa je tako brojna kategorija građana iz pograničnih područja koji žive u RS i BiH, a rade u Srbiji ili tamo imaju imovinu. Značajan je broj studenata, kao i izbeglica i raseljenih lica.

* GLAS: Koliko traje postupak za dobijanje državljanstva?

DERAJIĆ: Svi zahtevi za dobijanje državljanstva iz diplomatsko-konzularnih predstavništava se prosleđuju MUP-u Srbije, koji u zakonom predviđenoj proceduri o tome odlučuje. Trenutno postupak traje duže od godinu, s tim što se u posebno hitnim slučajevima, rukovodeći se humanitarnim razlozima i drugim sličnim situacijama, taj postupak može i skratiti.

* GLAS: U posljednje vrijeme je dosta polemike izazvao propis koji je onemogućio da dvojni državljani koji imaju prijavljeno prebivalište i u Srbiji upravljaju vozilima registrovanim u BiH. Odakle taj propis i na čemu se temelji?

DERAJIĆ: Pomenuta Uredba o obaveznoj preregistraciji vozila donesena je još u aprilu ove godine i svi građani koji su imali prijavljeno prebivalište na teritoriji Srbije imali su mogućnost da do 27. jula izvrše carinjenje i preregistraciju vozila, a posle toga je počela primena novog Zakona o bezbednosti na putevima i sankcionisanje za nepostupanje po pomenutom propisu. Dvojni državljani koji imaju prijavljeno prebivalište i u Srbiji moraće posedovati neki od dokumenata kojim će dokazati da centar njihovih životnih aktivnosti nije u Srbiji (radna ili zdravstvena knjižica, potvrda o zaposlenju u firmi čije je sedište ili ogranak u BiH, dokaz o adresi članova uže porodice ili neki sličan dokument), što će im dati za pravo da upravljaju vozilom inostrane registracije.

* GLAS: Da li će i kada Generalni konzulat Srbije u Banjoj Luci početi sa prijemom zahtjeva za izdavanje pasoša?

DERAJIĆ: U našem DKP stranke trenutno mogu dobiti samo putne isprave na starim obrascima, s obzirom na to da nismo tehnički osposobljeni za prijem zahteva za izdavanje biometrijskih pasoša. Očekujemo da će DKP u Banjoj Luci, kao i svi naši DKP u svetu, u idućoj godini biti tehnički osposobljen za prijem zahteva za izdavanje biometrijskih pasoša.

Privredna saradnja

* GLAS: Kako ocjenjujete dosadašnju privrednu saradnju Srpske i Srbije i možemo li očekivati nove aktivnosti?

DERAJIĆ: U proteklih nekoliko godina postignuti su značajni rezultati u privrednoj saradnji. Srbija i srpska privreda su među vodećima kad je reč o obimu i strukturi investicija u RS i BiH,  kao i u ukupnoj robnoj razmeni.

Planira se intenziviranje saradnje u elektroprivredi, u metalskom kompleksu i autoindustriji, u ukupnim trgovinskim odnosima.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.