Grobovi u šumi biće sačuvani

Srbac - Poljsko groblje u Novom Martincu kod Srpca uvršćeno je na listu nacionalnih spomenika zajedno sa još devet iz cijele Srpske i BiH.

Ovo groblje, na kojem su sahranjivani lokalni mještani prije gotovo stotinu godina, nalazi se u izuzetno lošem stanju. Sačuvano je svega nekoliko nadgrobnih oznaka, a cijelo groblje je zaraslo u šumu, dok se humke gotovo i ne vide od guste trave.

Put do groblja je veoma nepristupačan, a na pojedinim dijelovima makadamskog puta se nalaze tolike rupe da je prava umjetnost doći do ovog lokaliteta.

- Zato nam je drago što je Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika odlučila da zaštiti ovaj kompleks, tako da možemo očekivati detaljnije istraživanje terena, a samim tim krčenje šiblja i obilježavanje grobnih mjesta - kaže predsjednik srbačkog SUBNOR-a Danilo Košutić.

Neki od sačuvanih spomenika datiraju iz dvadesetih godina prošlog vijeka, a vidljivi su i tragovi paljenja svijeća od njihovih potomaka, koji su u velikom broju dolazili prošle godine na ovo groblje, poslije nekoliko decenija.

- Na području Novog Martinca živjelo je oko 1.500 Poljaka koji su kao kolonisti stigli u BiH u periodu od 1888. do 1905. godine. Da bi preživjeli, morali su u početku da prave drvene kuće, krče šume i šikare kako bi došli do plodnih oranica. Sa sobom su donijeli radne navike, običaje i kulturu i brzo su se uklapali sa domaćim stanovništvom - kaže Košutić i dodaje da su se Poljaci vratili u zavičaj 1946. godine, poslije  čega je naselje Novi Martinac gotovo zamrlo, jer u njemu danas živi samo jedna baka.

- Većina potomaka Poljaka iz Novog Martinca živi u gradu Novogrođec, sa kojim je Srbac prošle godine uspostavio partnerske odnose - kaže Košutić i ističe da se iz Srpca, Dervente, Prnjavora i drugih opština poslije Drugog svjetskog rata na područje Nove Šlezije vratilo oko 60.000 Poljaka.

Nacionalni spomenici

Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika BiH proglasila je nacionalnim spomenicima i pokretna dobra Musafa Fadil-paše Šerifovića u Sarajevu, Čajničko jevanđelje, arheološko područje Nebo u Han Bili, nekropolu sa stećcima na lokalitetu Suhodanj u opštini Čajniče. Na listu su uvršćene i nekropole sa stećcima u Sokocu i Živinicama, istorijski spomenik zgrada u ulici Varoš 11 u Jajcu, mjesto i ostaci istorijskog spomenika džamija u Pridvorici kod Gacka i zgrada Radničkog doma u Alipašinoj ulici br. 19 u Sarajevu.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.