Gardisti neće zaboraviti ni oprostiti NATO bombardovanje

KALINOVIK – Parastosom poginulim pripadnicima Prve gardijske motorizovane brigade Glavnog štaba Vojske Republike Srpske u Donjem logoru bivše kasarne u Kalinoviku počelo je obilježavanje 31 godine od zločinačkog NATO bombardovanja objekata i položaja ove brigade, kao i teritorije kalinovačke opštine.

Parastos je služio starješina Hrama Svetih Petra i Pavla u Kalinoviku, jerej Pavle Maksimović, kome su prisustvovali brojni gardisti, porodice poginulih pripadnika brigade i građani, a obilježavanje je organizovalo Udruženje gardista, koje je podsjetilo da su se pripadnici ove brigade hrabro suprotstavili NATO alijansi u borbi za slobodu i odbranu Republike Srpske.

Nakon parastosa položeni su vijenci i cvijeće, nakon čega je u Parohijskom domu u Kalinoviku upriličena projekcija dokumentarnog filma o NATO bombardovanju ove brigade i napadu avijacije na Kalinovik.

Predsjednik Udruženja 1. gardijske motorizovane brigade Glavnog štaba Vojske Republike Srpske Željko Dakić rekao je da je ova brigada odigrala jednu od ključnih uloga u odbrani i stvaranju Republike Srpske, pogotovo 1993, 1994. i 1995. godine, jer je u tom periodu branila veoma značajan pravac – plato planine Treskavice.

– Bio je to veoma značajan pravac za tadašnjeg neprijatelja srpskog naroda. Strateški gledano, preko Kalinovika i preko Treskavice bila su dva pravca veoma bitna za srpskog neprijatelja, a to je Konjic, Kalinovik, Rogoj, Dobro Polje i dalje prema Goraždu, i drugi pravac, Bjelašnica, Treskavica, Trnovo prema Goraždu – napomenuo je Dakić.

Dakić je podsjetio da je neprijatelj htio da se spoji sa svojim snagama u Goraždu, da izađe na rijeku Drinu, i time bi Republika Srpska bila presječena na dva dijela i izgubila teritorijalnu cjelovitost, ali je Garda hrabrom borbom priječila neprijateljske namjere.

Prema njegovim riječima, naspram oko 600 gardista stajalo je pet neprijateljskih brigada, sa svim elementima borbene i logističke podrške.

Dakić je podsjetio da je NATO bombardovanje Kalinovika počelo 5. septembra uveče.

– Prve žrtve pale su 6. septembra, u ranim jutarnjim časovima. Prvi gardista nam je poginuo, i mi se baš tačno danas nalazimo na tom mjestu. Tada je, u tom bombardovanju, nama gotovo pa uništena sva materijalna baza za dalje vođenje rata, ali opet su gardisti odoljeli svim iskušenjima i izvršili taj zadatak. To NATO bombardovanje je na kraju prešlo u iživljavanje nad nama, jer su jedan te isti cilj znali gađati nekoliko puta, iako je potpuno bio uništen i razoren – naglasio je Dakić.

Prema njegovim riječima, zločinci više nisu birali vojne ciljeve, nego su prešli da tuku i civilne ciljeve, sve na način da zaplaše stanovništvo, da stanovništvo počne da bježi.

– Gardisti su, zajedno sa narodom, uspjeli da odole svim iskušenjima, odbiju napade, izvrše zadatak, spase svoju teritoriju, nisu izgubili nijedan položaj i teritoriju – rekao je Dakić.

On je podsjetio da je gardijska brigada jedina brigada Vojske Republike Srpske bila direktno izložena NATO udarima.

Dakić napominje da je tih dana poginulo sedam gardista u NATO bombardovanju, a ukupno je 117 gardista dalo živote za Republiku Srpsku.

– Grobovi gardista se nalaze po cijeloj Srpskoj – od Trebinja do Novog Grada, jer je gardijska brigada bila specifična jedinica, popunjavala se po eksteritorijalnom principu iz svih krajeva Republike Srpske. Danas Udruženje gardista baštini tradiciju gardijske brigade, sprovodi razne aktivnosti, njeguje kulturu sjećanja, obilazi grobove poginulih gardista i njihove porodice – konstatovao je Dakić.

Majka prvog poginulog borca od NATO bombi Dragana Malkića, Dragica Malkić, sa svojim mužem došla je iz Laktaša i rekla da je njen sin poginuo prije 31 godinu, u svojoj 19. godini.

– Dragan nije odmah nađen, nego tek nakon 12 dana od bombardovanja. Pronađen je u ruševinama kasarne kada su čistili ovo područje. Njegovi drugovi su mislili da je već otišao kući, gdje je trebao da ide, a on se spremao na put kada je pala NATO bomba i ubila ga. Dragana smo sahranili u Laktašima, gdje mi živimo, a on je rođen u Sarajevu. Tuga i jad, sa tim živimo, ali se ponosimo – naglasila je majka Dragica Malkić.

SEDAM GARDISTA POGINULO U NATO BOMBARDOVANjU

Vodnik Gardijske brigade Bratislav Vlastić prisjetio se bombardovanja Garde i Kalinovika i podsjetio da je u tom bombardovanju ubijeno sedam vojnika.

Vlastić je ispričao da je oborio NATO avion, i to prvom ispaljenom bojevom raketom „strelom dva“, nakon čega se avion srušio, a pilot katapultirao u pravcu Konjica, odakle su ga evakuisali vojnici NATO-a, stacionirani na Igmanu.

– Do tada sam gađao mete samo vježbovnom municijom. Prvog dana avion nisu koristili mamce i ja sam uspio da oborim jedan. Već drugog dana oni su nastavili bombardovanje, ispaljivanjem protivraketnih mamaca. Tom prilikom uništili su obje naše kasarne, ali i vodovod u Kalinoviku. Strahota, mrtvi ljudi i ruševine – prisjetio se Vlastić, koji ni nakon 31 godine od tih dešavanja nije mogao sakriti suze.

Miroslav Vuković iz Gatačke brigade i predsjednik invalida Boračke organizacije Republike Srpske rekao je da su gardisti bili mladi momci, ali veliki heroji.

– U mojoj jedinici na Goraždu poginulo je pet saboraca, a ja sam bio ranjen od bombi NATO avijacije. Ovdje u Kalinovik dolazimo svake godine, kao i na spomenik u Dobrom Polju, gdje se nalaze imena poginulih boraca naše brigade – napomenuo je Vuković.

KALINOVIK I DANAS PAMTI STRADANjE

Načelnik opštine Kalinovik Radomir Sladoje podsjetio je da je NATO prije 31 godinu u zločinačkom bombardovanju Kalinovika i okolnih sela ubio nevine ljude, gađao položaje gardista i kasarne Vojske Republike Srpske, te uništio civilni vodovod.

– Tada je bombardovan naš mali Kalinovik. Najmoderniji NATO avioni su došli da prestraše ovaj narod ovdje. Nama je najčudnije što je bombardovan civilni vodovod. Ne znam zbog čega je to urađeno – rekao je Sladoje i poručio da Kalinovik ta stradanja nikad neće zaboraviti.

Sladoje je konstatovao da je to bombardovanje, najvjerovatnije, bilo namjerno, jer do sada niko nije došao da pomogne da se riješi problem tog rezervoara.

– Vjerovatno bi tada morali da priznaju svoju krivicu – konstatovao je Sladoje i izrazio žaljenje zbog svih srpskih žrtava koje su stradale, ne samo u Kalinoviku nego i na okolnim ratištima, na linijama odbrane Republike Srpske.

Vijence i cvijeće položile su delegacije Udruženja gardista, članovi porodica poginulih gardista, opštine i boračke organizacije Kalinovik, opštine Istočna Ilidža, Gradske uprave i boračke organizacije Laktaša, narodni poslanici iz ovog kraja i građani.

Nakon parastosa i polaganja vijenaca i cvijeća, u Parohijskom domu u Kalinoviku upriličena je projekcija dokumentarnog filma o NATO bombardovanju Brigade i obilazak spomen-sobe, prislužene su svijeće i održan istorijski čas, nakon čega je uslijedio zajednički ručak i druženje.

PRVA GARDIJSKA MOTORIZOVANA BRIGADA – ČUVAR TRADICIJE

Prva gardijska motorizovana brigada formirana je naredbom komandanta Glavnog štaba Vojske Republike Srpske, generala Ratka Mladića.

Brigadi je određena višestruka namjena: da reprezentuje Republiku Srpsku i Vojsku Republike Srpske, da obezbjeđuje Vrhovnu komandu Republike Srpske i Glavni štab Vojske Republike Srpske i da Vrhovna komanda Republike Srpske njome može neposredno intervenisati na ugroženim pravcima, objektima i rejonima.

Osnovna zamisao je da Prva gardijska motorizovana brigada bude brigada elitnog sastava, dobrovoljno popunjena ljudstvom iz svih krajeva Republike Srpske, odnosno iz svih krajeva bivše BiH.

Prva gardijska motorizovana brigada Glavnog štaba Vojske Srpske osnovana je i svečano postrojena 19. januara 1993. godine, na Bogojavljenje, a nakon probijanja Koridora i osvajanja Trnova u julu 1993. godine dislocirana je u Kalinovik i odatle je nastavila ratni put u još većem zamahu.

U avgustu 1993. godine pristigla je prva generacija mladih gardista, a u julu 1994. godine gardistima se priključila Kalinovačka laka pješadijska brigada.

Kroz Prvu gardijsku motorizovanu brigadu prošlo je oko 7.100 gardista, a njih 240 ugradilo je živote u temelje Republike Srpske.

O ratnom putu Prve gardijske motorizovane brigade Glavnog štaba Vojske Republike Srpske snimljen je dokumentarni film „Sinovi Srpske“.

Tokom NATO agresije na Republiku Srpsku, od 30. avgusta do 14. septembra 1995. godine, ubijeno je više od 50 pripadnika Vojske Republike Srpske i civila, a ranjeno njih više od 120.

U višednevnim bombardovanjima, u kojima je korištena i radioaktivna municija, ubijeno je 47 pripadnika Vojske Republike Srpske i sedam civila, dok je ranjeno više od 100 vojnika i 21 civil.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.