Da li naš univerzum ima blizanca?

Ideja da bi naš univerzum mogao imati „drugu stranu u ogledalu”, koja se ponaša potpuno suprotno od onoga što vidimo, pa čak i da vrijeme u njoj teče u obrnutom smjeru, zvuči gotovo kao filozofsko pitanje, ali zapravo potiče iz savremene teorijske fizike i ozbiljnih kosmoloških modela.

U tim razmatranjima Veliki prasak se ne posmatra samo kao početak prostora i vremena, već kao tačka duboke simetrije iz koje su mogla da nastanu dva povezana kosmosa, svaki sa svojim smjerom razvoja.

Ova ideja se zasniva na jednom od temeljnih principa fizike poznatom kao CPT simetrija. To je kombinacija tri transformacije: zamjene čestica i antičestica (C), prostornog ogledanja (P) i obrta vremena (T).

U teorijskom smislu, zakoni fizike bi trebalo da ostanu nepromijenjeni ako se sve tri operacije primijene istovremeno. Iz toga proizlazi vrlo zanimljiva mogućnost: da Veliki prasak nije bio jedinstven početak, već trenutak u kojem se univerzum „razdvojio” u dva dijela koja se razvijaju u suprotnim vremenskim smjerovima.

Kretanje „unazad kroz vrijeme”

Ovu hipotezu su posebno razvili fizičari Nil Turok, Letam Bojl i Kiran Fin, a njihov rad je objavljen u časopisu Physical Review Letters. U njihovom modelu, jedan univerzum odgovara onome koji poznajemo: sa materijom, galaksijama i evolucijom kosmičkih struktura, dok bi drugi, simetričan, mogao da bude ispunjen antimaterijom i da evoluira u smjeru koji iz naše perspektive izgleda kao kretanje „unazad kroz vrijeme”.

Zanimljivo je da ovaj model pokušava da riješi nekoliko velikih problema savremene kosmologije. Autori tvrde da sama CPT simetrija može da objasni osnovne karakteristike univerzuma, uključujući i pitanje zašto u njemu postoji mnogo više materije nego antimaterije.

Ipak, važno je naglasiti da ovo ostaje teorijski okvir. Ne postoje direktni eksperimentalni dokazi koji potvrđuju postojanje takvog „sekundarnog” univerzuma.

U naučnoj zajednici, ideja se posmatra kao elegantna i matematički dosljedna, ali i dalje otvorena hipoteza koja čeka potvrdu ili odbacivanje kroz buduća istraživanja.

Linearan tok vremena

Ako bi ovakav model univerzuma bio tačan, jedno od najdubljih pitanja koje bi se postavilo jeste šta zapravo znači tok vremena?

U svakodnevnom životu vrijeme doživljavamo kao nešto jednostavno: ide iz prošlosti, kroz sadašnjost, ka budućnosti. Međutim, u fizici stvari nisu tako intuitivne. Većina fundamentalnih jednačina „ne zna” šta je prošlost, a šta budućnost, one funkcionišu jednako dobro i unaprijed i unazad kroz vrijeme. Ono što stvara naš osjećaj „jednosmjernog toka” jeste nešto drugo: entropija, odnosno stepen nereda u sistemu.

Drugi zakon termodinamike kaže da entropija u zatvorenom sistemu vremenom raste. Upravo taj rast daje ono što zovemo „strela vremena”, razlog zašto se razbijena čaša ne sastavlja sama od sebe, zašto se dim širi, ali se ne vraća u cigaretu, kao i zašto pamtimo prošlost, a ne budućnost.

U CPT-simetričnom univerzumu, ova slika postaje još zanimljivija. Ako bi Veliki prasak bio tačka simetrije, onda bi s jedne strane tog događaja entropija rasla u jednom smjeru vremena (to je naš univerzum), dok bi u „drugom univerzumu” entropija takođe rasla, ali u suprotnom smjeru u odnosu na naš osjećaj vremena. Drugim riječima, oba univerzuma bi imala svoj „normalan” tok vremena iz sopstvene perspektive, ali bi ta dva toka bila međusobno suprotno orijentisana.

To znači da ono što mi doživljavamo kao budućnost, u tom drugom kosmosu bi moglo da izgleda kao prošlost, i obrnuto, ali ne zato što se vrijeme „miješa”, već zato što oba univerzuma imaju svoju unutrašnju strelu vremena koja polazi iz iste tačke.

Ovakvo shvatanje ima i važnu filozofsku posljedicu: ako vrijeme nije apsolutno usmjereno, već proizlazi iz entropije i početnih uslova, onda je naš osjećaj prošlosti i budućnosti duboko vezan za način na koji se univerzum organizovao u svojim ranim trenucima.

Ipak, i dalje ostaje otvoreno pitanje kako bi se postojanje ovakvog „simetričnog” kosmosa moglo dokazati.

Za sada, ideja ostaje u domenu teorijske fizike, ali ona nudi jedan od najzanimljivijih pokušaja da se objasni zašto vrijeme uopšte ima smjer koji mi doživljavamo kao jedini moguć, piše Politika Magazin.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.