Saborovanje u znaku nobelovca Ive Andrića

U Jadru, rodnom kraju oca srpske pismenosti Vuka Stefanovića Karadžića, odnedavno je održana naša najstarija kulturna manifestacija 77. Vukov sabor.

Program ovogodišnjeg saborovanja, koje je obuhvatilo na desetine sadržaja u Loznici, Tršiću, Banji Koviljači i drugim mjestima Jadra, otvorio je ministar kulture Srbije Predrag Marković istakavši "da se Vuk za svoju reformu srpskog jezika morao osloniti na pomoć prijatelja i dobronamjernih ljudi koji su brinuli o kulturnom nasljeđu svih Slovena".

Na svečanosti priređenoj tim povodom u Vukovom Domu kulture u Loznici o značaju ove kulturne manifestacije govorili su još i gradonačelnik Loznice Vidoje Petrović i predsjednik Skupštine Grada Kragujevca Saša Milenić, jer je prvom saborskom priredbom, predstavom Knjaževačko-srpskog teatra iz Kragujevca "Đavo i mala gospođica", rađena po tekstu Đorđa Milosavljevića i u režiji Žanka Tomića, predstavljen grad Kragujevac.

Iste večeri u "Galeriji Mina Karadžić" u Loznici otvorena je izložba Zavoda za zaštitu kulture Kragujevca i Foto-kluba "Apolo" pod nazivom "Zavičaj moderne Srbije" i predstavljene knjige Izdavačke kuće "Koraci".

Sedamdeset sedmi Vukov sabor, sa petnaestak književnih, scenskih i muzičkih priredbi, ove godine bio je posvećen velikom književniku i jedinom srpskom nobelovcu Ivi Andriću.

Prije završne svečanosti u Tršiću predstavljane su "Matica srpska" i "Vukova zadužbina", a predstavljena su i dva tematska broja časopisa za književnost "Buktinja" iz Negotina, posvećena djelima Dositeja Obradovića i Vuka Karadžića.

- Vuk je najznačajnija ličnost srpske književnosti i kulture u prvoj polovini 19. vijeka, a Dositej je imao geslo "Knjige, knjige, braćo, a ne zvona i praporci" - rekao je urednik "Buktinje" Goran Vučković.

Centralna manifestacija Vukovog sabora, na Saborištu u Tršiću, počela je "Himnom Vuku" Stevana Mokranjca.

Prvi put ove godine tradicionalnu besjedu je držao gost iz inostranstva, profesor Univerziteta "Martin Luter" u njemačkom gradu Haleu, slavista i književni prevodilac Angela Rihter, koja je napomenula "da je Vuk jedan od najznačajnijih simbola srpskog naroda i njegove kulture".

Profesor Rihter je kazujući o Ivi Andriću istovremeno govorila i o Vuku, ali i o kulturnim vezama Njemačke sa Srbijom i južnoslovenskim zemljama. Ona je podsjetila i da su svojevremeno u Haleu boravili Dositej Obradović i Vuk Karadžić, ali da je u tom gradu rođena i Tereza Albertine Lujza fon Jakob Robinston, čiji su prevodi Vukovih pjesama na njemački jezik ostali nenadmašni.

- Vuk Stefanović Karadžić i Ivo Andrić, kao i brojni pisci i istraživači kulture i jezika i istorije, upisali su se u kulturnu istoriju Evrope i istoriju njemačko-južnoslovenskih i njemačko-srpskih odnosa, kao pravi ambasadori kulture. Na nama je da se, s ciljem daljeg unapređivanja tih kontakata, zajedno angažujemo, uvažamo suprotna mišljenja i razvijamo poštovanje prema drugom - rekla je Rihterova.

Ona je podsjetila i da je Ivo Andrić izuzetno cijenio Vuka Karadžića, jer i on, kao i Vuk, predstavlja važno sjećanje.

- Andrićeva djela na njemačkom govornom području prihvaćena su kao evropsko kulturno dobro iz samog vrha južnoslovenske književnosti - rekla je Angela Rihter.

U umjetničkom dijelu programa na Saborištu "Kruševačko narodno pozorište" izvelo je Andrićevu "Prokletu avliju" u dramatizaciji, scenskoj postavci i režiji Nebojše Bradića.

U "Vukovoj spomen-školi" otvorena je izložba Muzeja grada Beograda "Ivo Andrić pisac ili diplomata", dok je u Muzeju pisma i jezika predstavljena radio-drama "Andrićevi zvučni pejzaži" polaznika ljetnje škole zvuka Fakulteta dramskih umjetnosti iz Beograda.

I ove godine završnu svečanost u Tršiću pratio je impozantan broj naučnih radnika, književnika i drugih stvaralaca, te poštovalaca Vukovog djela i mještana Jadra, Podrinja, Pocerine, Rađevine i Semberije, ali i drugih krajeva Srbije i Republike Srpske.

Jezik

Obilježavajući dvjesta godina od smrti Dositeja Obradovića na književnoj večeri uoči Sabora srpski književnici su stali u odbranu ćirilice i srpskog jezika, a pročitana je i rezolucija Udruženja književnika Serbije o potrebi očuvanja srpskog jezika.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.