Razbijanje stereotipa o ženama

BEOGRAD - Izložba savremene ženske umjetnosti pod nazivom "Fragilno/Rukuj pažljivo" koja je postavljena u Magacinu u Kraljevića Marka 4, u Beogradu, privlači veliku pažnju javnosti.

Umjetnice Sofija Popović, Ljubica Denković, Bojana Lukić, Iva Nedeljkov, Jelena Dimitrijević, Vesna Šaula, Biljana Jaćimović, Smilja Ivetić i Ana Šimić, obrađuju stereotipne predstave o ženama kao "slabijem polu" željnom ljubavi, u stalnoj potrazi za partnerom koji će ih zaštititi i nadopuniti odnosno učiniti cjelovitim.

Za vrijeme trajanja izložbe, danas u 18 časova biće organizovano simbolično obilježavanje međunarodnog dana žena uz projekciju dokumentarnog materijala o proslavi praznika za vrijeme stare Jugoslavije.

Autorke projekta su istoričarke umjetnosti iz Beograda Irena Šimić i Kristina Stefanović-Živanović.  

Kako je objasnila jedna od autorki, Irena Šimić, projekat ima namjeru da problematizuje represivni koncept ženskog identiteta karakterističan za patrijarhalna društva.

- U ne tako davnoj prošlosti, potcenjivanje ženskog roda bilo je društveno legitimno i išlo je do takvih apsurda da se ženama nije priznavala moć logičkog mišljenja. Ženski senzibilitet ili ženska osećajnost stajale su nasuprot muškoj logici i razumu, kao nešto izvan kontrole, nekultivisano i potencijalno štetno - kazala je Šimićeva.

Ona je dodala da je rasprostranjeno uvjerenje o ženama kao slabijem polu, bilo manje zasnovano na ženskoj nedovoljnoj fizičkoj spremnosti i snazi, a više na slabosti uma koji ne može da rasuđuje čisto, jer je zamućen silinom osjećanja.

- U neku ruku muški strah od žena bio je sličan strahu od "ludaka" koji zbog intenziteta emocija nije u stanju da vlada sobom i kao takav predstavlja opasnost po sav razuman svet - istakla je Šimićeva.

Što se tiče sveta umetnosti, podvukla je ona, iako se nije eksplicitno govorilo o muškoj i ženskoj estetici, prećutno se podrazumijevalo da je domen visoke umjetnosti rezervisan za muškarce, dok su žene bile "slobodne" da iskažu svoju kreativnost u vođenju domaćinstva, u uređivanju privatnog, porodičnog prostora.

Konzervativna struja u Srbiji, prema njenim riječima, plasira sliku žene kao prvenstveno majke i stuba porodice i žena koja ne ispunjava te kriterijume ili ima drugačije prioritete u životu automatski je diskreditovana u takvoj konstelaciji.

- Sa druge strane, borba za rodnu ravnopravnost od svojih početaka je bila usmerena ka osvajanju pozicija u društvenoj strukturi koje su u prošlosti bile rezervisane za muškarce, što je logično, s obzirom na to da su to bile pozicije moći. Međutim kao nus efekat tog procesa desilo se da one aktivnosti koje su bile definisane kao ženske, budu stigmatizovane u društvu kao manje vredne, čak i od strane pojedinih feministkinja - istakla je Šimićeva.

Ona je objasnila da sama aktivnost (na primjer vođenje domaćinstva ili briga o djeci) nije vrednovana kroz kreativne mogućnosti koje pruža već kao dio represivnog sistema koji ženu drži u podređenom položaju.

- Postoji hijatus između te dve pozicije, koji će biti jako teško premostiti - zaključila je Šimićeva.

Staro i novo

- Balkanske zemlje, odnosno zemlje eks-Jugoslavije, izmučene građanskim ratovima teže evropskim integracijama, jer je pomoć, pre svega ekonomski nadmoćnih neophodna za rehabilitaciju. Tako  dolazi do neizbežnog sučeljavanja starog i novog, tradicionalnog i modernog, koje je u mnogim aspektima nemoguće izmiriti - kazala je Irena Šimić.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.